vrijdag 6 maart 2015

Groepsrecensie "De zes levens van Sophie' - Sarah Meuleman



Genre: Roman
Uitgever; Lebowski
ISBN: 9789048820627
uitvoering: paperback
Aantal pagina’s; 287
Uitgave; februari 2015

Hannah en Sophie zijn twaalf en delen alles met elkaar. Als ze op een avond na een feest een nachtwandeling maken in de bossen, verdwijnt Sophie. Achttien jaar later woont Hannah in New York en schrijft societycolumns voor een groot modeblad. Ze besluit het roer om te gooien en een biografie te maken over beroemde vrouwelijke schrijvers wier levens opvallende parallellen vertonen - Agatha Christie, Barbara Follett, Virginia Woolf. Haar zoektocht naar de vrouwen roept vragen op die ze lang heeft verborgen: wat is er die nacht gebeurd met Sophie? Waarom heeft ze haar destijds laten gaan? Wat weet Hannah?

Lezers; Coenraad, Puck, Lisette, Jeanine en Patrice
Groepsrecensie samengesteld door Patrice (Team DPB)
Recensieboeken beschikbaar gesteld door Uitgeverij Lebowski, waarvoor hartelijk dank!

De cover

Lisette; Lastig om te beoordelen. Eigenlijk net als het boek gemengde gevoelens. Ik ga de cover een 6 geven. Qua kleurstelling vind ik het saai, maar het lettertype en de foto vind ik op een bepaalde gevoelsmatige manier bij elkaar passen. Beter omschrijven lukt mij niet.

Coenraad; De cover is qua kleur simpel en flets. Uit de ogen van het meisje straalt wanhoop en hulpeloosheid uit. Het meisje is bang en durf niet om hulp te vragen. De achterflap is qua tekst redelijk uitgebreid en hierdoor krijg je meteen een duidelijk beeld om wat voor soort verhaal het gaat.

Jeanine; licht kleurgebruik, pastelkleurig, veel grijstinten. Op de cover is een meisje dat zit op een stoel in een hoekje van een kamer. Zij leunt met haar rug tegen de muur. Eén been is opgetrokken op stoel, haar andere been staat met voet op een handdoek die op de vloer ligt. Het meisje draagt een witte jurk. Ze heeft een gesloten houding, haar armen zijn over elkaar heen geslagen. Haar blik komt hopeloos over. Het geheel geeft een verdrietige indruk. De cover krijgt van mij een 8. Het is een niet alledaagse cover die meteen vragen oproept waarom het meisje zo mistroostig overkomt.

Patrice; Een intrigerende cover, dat moet gezegd worden. De blik van het jonge meisje in het witte jurkje is snijdend. Eenzaam, verdrietig en onverzorgd in een smoezelige doucheruimte zit ze op een krukje. Ze kijkt dwars door je heen. Na het lezen van het verhaal kun je dit meisje prima plaatsen. De kleurstelling is niet echt uitnodigend, eerder kil. Toch nodigt ie uit en dat is puur door de manier van kijken van het meisje.

Puck; Ook zonder kennis van de inhoud van het boek, word je blik getrokken door dit meisje. Je kunt haar niet negeren. Er straalt een enorme wanhoop uit die blik en uit haar houding; je hebt het gevoel dat dit kind óf moederziel alleen is (en) óf haar veel kwaad is aangedaan. De korte inhoud van het boek op de achterzijde en het verhaal zelf maken dat ik ervan overtuigd ben dat het Sophie is, op de cover. Leuke letters (titel en naam auteur) en een mooi formaat. Omdat het ook al trekt, zonder dat je de inhoud van het boek weet: 9.

Samenvatting

Jeanine; Het boek begint met twee citaten:

"I am not one and simple, but complex and many" - Virginia Woolf

"In another moment down went Alice after it, never once considering how the world she was going to get out again" - Lewis Caroll

Beide citaten blijken na het lezen uitstekend bij het verhaal te passen.

Puck;  De mooie Hannah en de wat aparte Sophie zijn hartsvriendinnen. Ze wonen in België. Hun jeugd speelt zich af (althans de periode dat wij met ze meeleven) in de tijd dat België in de ban is van Marc Dutroux. (Witte Mars 1996) Vanaf het moment dat Hannah ‘verkering’ krijgt met de mooie Damiaan verandert de relatie tussen de meiden en Sophie kan hier maar niet mee uit de voeten. Dit loopt uit op een confrontatie met verstrekkende gevolgen voor meer mensen dan alleen de beide kinderen.

Patrice; Hannah en Sophie zijn elkaars beste vriendinnen in de periode dat ze van het basisonderwijs naar de middelbare gaan. Ze doen alles samen, iets wat de buitenwereld verwonderd want de twee zijn elkaars tegenpolen. Hannah heeft uiterlijk alles mee, is populair bij de jongens, komt uit een hecht gezin en de vooruitzichten zijn goed. Ze is vrij in haar doen en laten, geniet het vertrouwen van haar ouders. Sophie daarentegen is wat meer een muurbloempje en lift mee op het succes van haar vriendin, ook haar thuissituatie is het tegenovergestelde van dat van Hannah. Je zou kunnen zeggen dat ze zich toch wel afhankelijk opstelt. Toch laat Sophie zich niet verleiden tot sommige dingen die Hannah dan weer wel doet. Ondanks dat zijn de twee hecht en nagenoeg altijd samen.

Lisette; Sophie en Hannah zijn twee tienermeisjes die al hun hele leven zo’n beetje hartsvriendinnen zijn en opgroeien in een klein Belgisch dorp ten tijde van Marc Dutroux. De relatie tussen hen begint te veranderen als ze naar de brugklas gaan. Sophie is het leergierig, sportieve en onopvallende meisje en Hannah is het populaire meisje dat voor het eerst verkering krijgt. Dit zorgt voor wrijving in hun vriendschap. Op een avond zorgt dit voor een confrontatie die vergaande gevolgen heeft voor hun verdere leven. Sophie komt namelijk niet meer thuis. Wat is er gebeurd op die avond en hoe gaat Hannah met de verdwijning van Sophie om?

Jeanine; Het boek is verdeeld in 8 delen:

HANNAH
AGATHA
HANNAH
BARBARA
HANNAH
VIRGINIA
SOPHIE
SH (deze letters zien eruit alsof ze in een boom zijn gekerfd)

Deze delen zijn onderverdeeld in hoofdstukken. Ik vond sommige hoofdstukken in het begin wel erg kort. Sommigen waren maar één bladzijde. Hoe verder je in het boek bent, des te langer worden de hoofdstukken, maar er blijven door het hele boek heen zeer korte hoofdstukken. Ik vond persoonlijk de hele korte hoofdstukken niet prettig lezen, omdat je dan toch even moet omschakelen in het verhaal. Ik moet zeggen dat het de spanning van het verhaal wel ten goede komt.  Het verhaal speelt zich af in verschillende plaatsen, hoofdzakelijk New York, een Vlaamse gemeente Bachte-Maria-Leerne en Noank (gelegen in de VS). Het verhaal gaat over het leven van Hannah nu in 2014 en haar vroegere leven in Bachte-Maria-Leerne in 1996.

Coenraad; Hannah en Sophie zijn de beste vriendinnen tot aan hun twaalfde jaar. Ze gaan veranderen en dat brengt de nodige strubbelingen met zich mee tussen hen. Hannah krijgt interesse voor jongens en Sophie blijft steken in haar fantasiewereld. Tevens wordt België opgeschrikt door de komst van Dutroux en zijn gruwelijkheden. Hannah vertrekt naar New York waar ze carrière maakt en op een dag besluit ze daar een punt achter te zetten om aan haar boek te werken. Een boek dat moet gaan over beroemde schrijfsters zoals Agatha Christie, Barbara Newhall Follett en Virginia Woolf. Tijdens het schrijfproces ontstaat er iets dat voor een groot vervolg zet.....

Jeanine; Het eerste deel HANNAH is maar heel kort; het is een spannend stukje waar je nog niets specifieks kan uitmaken over het verhaal. Alleen dat er gevaar dreigt. Ik wilde gelijk meer lezen, het is een uitstekende cliffhanger. Het verhaal gaat daarna door met AGATHA, het volgende deel. Hannah woont in New York, het is 2014, ze is een bekende columniste in de party scene. Ze heeft een goed en luxe leven. Na een miskraam begint ze een hekel te krijgen aan de scene, de glamour is weg. Ze verbreekt haar relatie en trekt in een oud appartement. Ze wil niet meer schrijven over feestjes, maar aan een boek gaan werken. Een biografie over schrijfsters, vrouwen die op een dag opeens verdwenen, zoals een 12 jarig meisje uit Bachte-Maria-Leerne. Ze neemt ontslag als columniste. De vrouwen waar ze over gaat schrijven zijn Agatha Christie, Virginia Woolf en Barbara Newfall Follett.

Patrice; Wanneer ze naar de middelbare school gaan verandert er veel. Vooral wanneer Hannah verliefd wordt op Damiaan heeft Sophie daar veel moeite mee. In deze periode is in België veel onrust i.v.m de verdwijningszaken van o.a. Melissa en Julie, slachtoffers van Dutroux. Wanneer Sophie op een moment niet thuiskomt, na een ruzie met Hannah, vermoed iedereen dat zij ook het doelwit is geworden van ontvoering. Jaren later is Hannah woonachtig in New York, zij begeeft zich in de jet set en is een beroemd columniste. Maar, ze is niet happy, ze heeft een droom. Ze wil graag een boek gaan schrijven over drie sterke vrouwen met een gemene deler; ze zijn alle drie verdwenen. Hannah voelt zich op de een of andere manier met hen verwant. Ze besluit om alles wat ze heeft opgebouwd achter zich te laten en haar droom waar te maken. Ze trekt zich terug uit het openbare leven, zondert zich af en overdenkt haar boek. Ze gaat er volledig in op.

Puck; Hannah wordt jaren later een gewaardeerd columniste (in New York) en koestert op enig moment de wens om een boek te schrijven over de levens van de schrijfsters Agatha Christie, Barbara Follett en Virginia Woolf. Drie vrouwen die allen (korter of langer) vermist waren. Hannah verbrandt alle schepen achter zich om die wens te laten uitkomen.

Jeanine; In Bachte-Maria-Leerne, in 1996, had Hannah een vriendin Sophie. Ze waren heel hecht, totdat ze uit elkaar begonnen te groeien tijdens de middelbare school. Sophie was een dun, schuchter meisje en Hannah begon jongens interessant te vinden, dit tot ongenoegen van Sophie. Ze bleven samen optrekken, maar je voelt tijdens het verhaal de kloof tussen de twee meisjes ontstaan. Hannah was een jaar ouder dan Sophie en verder qua ontwikkeling op lichamelijk en geestelijk niveau.
Er was op dat moment in het kleine dorp ook de ophef naar aanleiding van het nieuws over Dutroux en het pedofiele netwerk. Het raakte vooral Sophie, door haar thuissituatie, ze werd misbruikt door haar vader en en haar moeder was alcoholiste. Door het uit elkaar groeien en wederzijdse onbegrip naar elkaar toe, kwam de hechte vriendschap tussen Hannah en Sophie uiteindelijk tot een einde. Een laatste ruzie liep volledig uit de hand met nare gevolgen.

Jeanine; In New York, in 2014, gaat het steeds inmiddels steeds slechter met Hannah. Ze raakt aan de drugs, is ondervoed en zorgt slecht voor zichzelf. Werken aan het boek lukt haar niet. Stukje bij beetje kom je er steeds meer achter wat er in 1996 is gebeurd.  Hannah raakt steeds meer verstrikt in de gebeurtenissen van het verleden, mede door haar boek dat ze probeert te schrijven. De levens van de schrijfsters raken haar. Ze krijgt echter geen letter op papier en glijdt steeds verder af. Haar vrienden willen haar steunen, maar ze geeft hen geen kans.

Conclusie

Lisette; Sarah Meuleman brengt het verhaal van Hannah en Sophie vanuit wisselend perspectief. Het ene moment zitten we in Bachte-Maria-Leerne in 1996 en het andere moment in New York en Noank in 2014/2015. Ze houdt de hoofdstukken heel erg kort, roept vragen op zoals wie is Irminia, wat is de rol van mijnheer Verhoeven, waardoor je steeds geïntrigeerd blijft over het verloop van het verhaal. Ook haar zinnen zijn kort, krachtig. Deze manier van schrijven zorgt voor een dynamisch vertelling.

Puck; De auteur is Nederlands; ik vermoedde aanvankelijk dat zij een Belgische was, door de leuke en vreemde (ik neem aan: Vlaamse) woorden die ik tegenkwam. Ze heeft het verhaal in soms prachtige zinnen geschreven. Als je de inhoud, de settings en - vooral - de plot van dit verhaal zou noteren (wat niet kan, dan geef ik teveel weg), dan moet je wel waardering voor de auteur opbrengen. Want het is zeker nieuw, anders, verrassend. En er is goed over nagedacht!

Patrice; Het verhaal van Sophie en Hannah speelt tijdens hun jeugd af in Bachte-Maria-Leerne in België, het is 1996. Vrij snel, eigenlijk na anderhalve pagina al, wordt het verhaal van Hannah vertelt in New York in 2014-2015. Ultrakorte hoofdstukken lossen elkaar af in verschillende tijdszones. Niet alleen is dat verwarrend maar in de periode 2014-2015 gaat ze ook nog eens terug in de tijd, naar die van de vrouwen waarover ze haar boek wil gaan schrijven, nóg meer verwarring. Normaal gesproken is het geen probleem om in TT of VT te lezen en dan met flashbacks, nu echter zijn de hoofdstukken zo ontzettend kort dat je tijdens het lezen meer bezig bent met schakelen in de tijd dan met lezen. Tóch…..het verhaal intrigeert mateloos. Het is anders dan anders, niet alleen door de schrijfstijl maar juist ook door de perspectieven.

Coenraad; Het boek is geschreven verschillende tijdfases. De vrij korte hoofdstukken wisselen af en hierdoor moet je je hoofd er goed bij houden zeker als er op een gegeven moment ook nog de tijd en wereld van de  drie andere reeds overleden auteurs hun opmars maken. Dit maakte voor mij wel even dat de verhaallijnen allemaal te snel elkaar afwisselden en hierdoor soms het spoor even bijster was. 

Jeanine; Wat mij is opgevallen aan de titels van de hoofdstukken in New York is dat er de ene keer gebruik wordt gemaakt van hoofdletters in de titel en de andere keer niet. Dit vond ik in eerste instantie vreemd. Totdat het kwartje viel: de titels met hoofdletters zijn verwijzingen naar films, liedjes, bekende uitgaansgelegenheden. De titels met zonder hoofdletters slaan gewoon op het desbetreffende hoofdstuk en zijn niet ook nog eens een verwijzing. Ik vind dit een prachtig en origineel gegeven in het boek.

Lisette; Toch vind ik het verhaal grotendeels onsamenhangend overkomen, omdat het voor mij niet duidelijk wordt waarom ze bepaalde zaken suggereert, zoals het eventuele misbruik van Sophie maar niet verder uitdiept. De hoofdstukken die de levens van Agatha Christie, Barbara Newhall Follet en Virginia Woolf beschrijven dragen voor mij bij aan de verwarring. De meerwaarde m.b.t het verhaal, anders dan dat ze alle drie op een bepaald punt in hun leven zijn verdwenen, zie ik niet.

Coenraad; Doordat de hoofdstukken zo kort zijn en elkaar continu afwisselde had ik weleens het gevoel dat ik me niet geheel in de karakters kon terugvinden en je continu heen en weer geslingerd wordt. De schrijfstijl is duidelijk , vlot , krachtig en behoorlijk scherp.

Puck; Helaas zijn er zoveel verschillende tijdvakken (en locaties), waar de auteur regelmatig naar verspringt, dat je er toch een beetje tureluurs van wordt. Over de periode 1912 – 1940 elf tijdvakken waarin we de drie vrouwen Christie, Follett en Woolf volgen. En dan de jaren 1996, 1997 (2005) 2014 en 2015 waarin we (onder anderen) Hannah volgen.

Jeanine; De verdwenen schrijfsters waarover Hannah probeert te schrijven, hebben daadwerkelijk bestaan. In het boek komen regelmatig hoofdstukken voor die het leven van deze drie vrouwen beschrijven. De schrijfster Sarah Meuleman heeft gedegen onderzoek gedaan door zich te verdiepen in hun levens door middel van biografieën, artikelen, dagboeken en brieven, zoals Sarah Meuleman in de verantwoording achterin het boek uitlegt. De boeken die genoemd worden, de gebeurtenissen, de personages, iedereen en alles is waargebeurd. Ze geeft wel een kleine kanttekening: elke scène is beschreven door de ogen van Hannah. Ze gebruikt in New York de levensverhalen van de schrijvers om achter haar eigen haar waarheid te komen. En die waarheid is dan weer volkomen fictief.

En dat laatste is erg mooi in het boek verwerkt. Terwijl je stukjes uit de levens van de 3 verdwenen schrijfsters leest, zie je een aantal keren dezelfde scène terugkomen in Hannah’s leven. Het leven van Hannah en dat van de verdwenen schrijfsters gaat langzamerhand door elkaar heen lopen.
Ik zal één voorbeeld hiervan geven: Virginia Woolf verdedigt zich, als mensen bezorgt om haar zijn, met de zin: "Ik ben bijna zestig, Ness, ik kan zelf bepalen wat het beste voor mij is".
Hannah gebruikt deze zelfde zin als haar ex-vriend zijn zorgen over haar gemoedstoestand uitspreekt. Hannah zegt: "Ik ben bijna dertig, Boy, ik kan zelf bepalen wat het beste voor me is".

Patrice;  Je wordt volledig het verhaal ingetrokken, je deint mee in de gedachten van Hannah, met die van de jonge Sophie. Lang blijft het onduidelijk waar de auteur naartoe wil. Vooral wanneer de verhaallijnen met Agatha Christie, Barbarra Follet en Virginia Woolf erbij worden genomen, zonder duidelijk onderscheid (bv door cursief lettertype) blijf je in staat van verwarring. En dan toch weer die nieuwsgierigheid, de drang om te willen weten waar dit heen gaat. In dat opzicht is het een verdraaid goed boek. Je kunt het niet wegleggen, je zou sowieso de verhaallijn kwijt zijn want ‘gemakkelijk’ is het boek niet. Interessant des te meer.

Lisette; Het slot levert voor mij meer vragen op dan het beantwoord. Voor mijn gevoel zitten er veel tegenstrijdigheden in het laatste hoofdstuk en ik vind het niet duidelijk worden waarom de titel de zes levens van Sophie is geworden, waardoor het een onaf gevoel creëert.

Patrice; Wat blijft intrigeren is de verklaring voor de titel. Wanneer er een getal wordt genoemd dan ga je tellen. Uiteindelijk kan er wel een verklaring worden gevonden. Echter, zit je dan ook goed met je gevoel?

Puck; Echt irritant vond ik de veelvuldig voorkomende cursief gedrukte woorden/teksten. En ik heb een hekel aan ‘losse draden’ en daarvan waren er toch wel de vrij veel in dit verhaal. Het is een boek dat je een 2e keer kan lezen, met de kennis van nu. Ook omdat het verhaal wel een beetje ‘vreemd’ is - net als Sophie. Intrigerend ook.

Beoordeling

Lisette; De beoordeling van het boek vind ik lastig. Gezien de flaptekst had ik hoge verwachtingen. Er wordt gesproken van een roman die zindert van de suspense, maar dat vind ik absoluut niet. Het intrigeert, maar spannend vind ik het zeker niet.  De schrijfstijl is prettig, maar de samenhang warrig. Het boek is voor mij een vat vol tegenstrijdigheden daardoor en geeft geen bevredigend gevoel. Toch bleef het boek trekken en heb ik het boek in een ruk uitgelezen.

Jeanine; De zes levens van Sophie is origineel verhaal dat feiten en fictie op een mooie manier combineert. Sarah Meuleman weet goed de psychische staat en de verwardheid van Hannah weer te geven aan de hand van de het leven/biografieën van de verdwenen schrijfsters. Je voelt de geobsedeerdheid voor de verdwijningen. Het boek leest op het laatst op enkele plekken wat lastiger, er is bijvoorbeeld één scène die ik meerdere keren moest lezen om te begrijpen of het ging over Hannah en haar moeder, of over Virginia en haar moeder. Verder vond ik de hoofdstukken soms wel erg kort.

Puck; Wil je echt eens iets “completely different” lezen, dan zou ik dit boek zeker aanraden.

Patrice; Een bijzonder apart verhaal, ik kan niet anders zeggen. Is het verhaal met opzet zo warrig omdat het in de belevingswereld van de hoofdpersonages past, dan is het subliem geschreven. Want verwarrend is het zeker!

Jeanine; De betekenis van de titel wordt mij niet geheel duidelijk. Ik kan meerdere opties verzinnen. Verder zijn er een aantal zaken helaas onduidelijk gebleven, zoals bijvoorbeeld: hoe kennen bepaalde personen elkaar. Het had het boek wat meer diepgang gegeven.

Lisette; Het voelt voor mij een beetje zoals ik mij voelde na de film The Matrix, verward, goed aan de ene kant, onbegrijpelijk aan de andere kant. Vandaar dat ik het boek een krappe 3* sterren beoordeling geef. De schrijfstijl en de intrigerende kant zorgen voor de positieve doorslag.

Patrice; Aan de ene kant is daar het ontbreken aan duidelijkheid, waar wil de auteur naartoe? Is het de bedoeling geweest om de verwarde mentale staat van Hannah over te brengen? Dan is dat buitengewoon goed gelukt want dat is duidelijk voelbaar. Aan de andere kant is daar de vraag of dat wel de bedoeling was? Uit het verhaal is het niet duidelijk geworden welke van de twee het moet zijn. Het boek laat een 'onaf' gevoel achter. Er zijn behoorlijk wat vragen onbeantwoord gebleven, lijntjes die zijn uitgegooid waarvan de reden niet duidelijk is geworden. Ik geef 'De zes levens van Sophie' daarom 3 sterren.

Coenraad; In de verschillende verhaallijnen weet Sarah ook heel goed je het gevoel te geven dat je ook daadwerkelijk in die tijd waant. Hieraan kan je niet zien dat dit haar debuutroman is. Ik ben wel benieuwd en kijk ook uit naar haar volgende boek. 4 sterren.

Jeanine; Over het geheel gezien, vond ik het een mooi boek om te lezen. Het boek krijgt van mij 3,5***

Puck; Het boek is niet met enig ander te vergelijken, dat vind ik bijzonder knap van Meuleman. Ondanks de cursiefjes, het vreemde, de losse draden én de onbegrijpelijke titel, geven de structuur en opzet van het verhaal, het taalgebruik en de plot de doorslag naar: vier sterren.

Nawoord
'Verwarring' lijkt het sleutelwoord in deze groepsrecensie te zijn. De lezers zijn het met elkaar eens dat het een onderscheidend verhaal is, dat het taalgebruik en de verschillende perspectieven daar debet aan zijn. De verklaring m.b.t. 'De zes levens' is op meerdere manieren uit te leggen. Duidelijk is dat daar niet een sluitend antwoord op is gegeven. De verhaallijnen van de drie vrouwen, Agatha, Barbara en Virginia, zijn mooi neergezet maar het was niet altijd duidelijk dat het hen betrof. Conclusie is dat bij de meerderheid van de lezers nog veel vragen zijn, waar tot op dit moment nog geen antwoord is gevonden. Wellicht dat het interview met de auteur -binnenkort hier te lezen- daar verheldering in gaat brengen?




Geen opmerkingen: