maandag 20 april 2015

Duorecensie 'Vernieling' - Tom Kristensen



Genre; roman/literatuur
Uitgever; Lebowski
ISBN; 9789048821105
Uitvoering; paperback
Uitgave; maart 2015

Lezers; Nancy en Patrice (beide team DPB)
Duorecensie gemaakt door Patrice
Recensie exemplaren zijn beschikbaar gesteld door Uitgeverij Lebowski waarvoor onze hartelijke dank!


Denemarken, eind jaren twintig. Ole Jastrau walgt van zijn burgerlijk bestaan als getrouwd man, zijn leven als literair recensent, de politieke correctheid die hem omgeeft en de betekenisloze conversaties die zijn dagen vullen.
Wanneer twee jeugdvrienden op bezoek komen en hem verwijten dat hij zijn revolutionaire idealen heeft verkwanseld, beseft Jastrau dat zijn leven elke betekenis verloren heeft. Hij zet het op een destructief drinken, regelrecht de vernieling in. Wat hem betreft tot de dood erop volgt.

Cover

Nancy; Een heel opzichtige cover die je meteen aantrekt om opgenomen te worden. Felle kleuren en een grote witte titel. Deze cover geef ik 7 punten.

Patrice; Kleurrijk en opzichtig maar niet mooi. Trekt wel aan. Een 7.

Samenvatting van het verhaal

Nancy; Ole Jastrau is een recensent bij de krant “Het Dagblad” . Hij is literair redacteur. Op een dag verschijnen er twee mannen bij hem op de stoep en hij wordt eigenlijk een beetje verplicht van hen binnen te laten zoals een goede welopgevoede Deen het betaamt. Hij is helemaal niet opgezet met het bezoek en één van de twee, Bernard Sanders, drijft voortdurend de spot met hem. Politieke discussies worden niet uit de weg gegaan. Sanders, een communist, houdt er wel zijn eigen meningen op na. De andere, Stefan Steffensen, is een dichter die werkt voor het communistisch dagblad “De Hamer” en is de zoon van de beroemde dichter en apotheker Stefani.

Patrice; De roerige jaren twintig in de vorige eeuw. Ook in Denemarken is er sprake van een crisis, woningnood en politiek onrust. Ole Jastrau werkt op de redactie van een dagblad als recensent en is elke dag bang dat hij zijn baan gaat verliezen. De onzekerheid vreet aan hem. Thuis, hij is getrouwd en heeft een zoontje; Olaf, gaat het ook niet zoals hij had verwacht. Hij is niet tevreden, is onrustig en wil rust. Rust in zijn hoofd. Op zijn werk wordt wel het een en ander van hem verwacht. Wanneer hij een recensie heeft geschreven over het werk van de bekende dichter Stefani merkt hij pas hoe de werkcultuur op de redactie werkelijk in elkaar zit. En dat zint hem totaal niet.

Nancy; Als hij een eerlijke recensie schrijft over deze Stefani gaan de poppen aan het dansen binnen de redactie en de uitgever geeft hem ervan langs dat het not done is om zo een recensie te schrijven. Redacteur Iversen vraagt opeens alle doorslagen van de literaire pagina op en Jastrau is gekrenkt tot in zijn ziel. Hij voelt dat hij in een hoekje wordt gedrumd als hij ook niet meegaat met de politieke gedachten van sommigen. Hij drinkt en dompelt zichzelf in medelijden, een goede kater hebben! Zijn vrouw Johanne moet er maar genoegen mee nemen hoe hij drinkt. Als hij een “goede” kater heeft vraagt ze aan hem waarom hij niet altijd zo is zodat een mens het in zijn buurt kan uithouden.
Zijn zwager Adolf wrijft hem ook fijntjes onder zijn neus dat zijn werk niet loon gevend is en dat hij op die manier niet zijn gezin kan onderhouden en dat hij er beter aan zou doen om zijn talenten in iets anders te steken. Hij vind het een nutteloos iets en zijn zus verdient beter!

Patrice; Wanneer er ineens twee bekende gezichten uit zijn studietijd voor zijn deur staan is er in eerste instantie twijfel om ze wel binnen te laten. Deze twee mannen zijn totaal anders dan hij. Ze zijn vrijgevochten, uitgesproken en vooral erg opstandig. Ze zoeken een tijdelijk logeeradres en Ole laat zich toch verleiden en laat ze binnen. Al snel wordt hij meegetrokken in hun manier van doen, hij is eerst nog wat voorzichtig maar dan gaat hij totaal los. Zijn vrouw is allerminst gecharmeerd van dit alles en spreekt dat ook uit, het zal gevolgen hebben. Het doet hem niks, Ole zet de koers verder door. Deze twee mannen bevestigen dat hij ertoe doet, dat hij er mag zijn. Ondanks dat ze hem ook veelvuldig de grond in trappen met opmerkingen, zijn huis ombouwen tot een beerput en misbruik maken van zijn vertrouwen. Ole wil maar een ding en dat is dat hij iemand is.

Nancy; Na verloop van tijd weet hij ook uit zichzelf dat hij op een wipstoel zit bij de krant, hij verwaarloost zijn werk en gezin en in zo’n erge mate dat zijn vrouw de echtscheiding aanvraagt. Nadat zijn vrouw hem heeft verlaten staat Steffensen en zijn vriendin terug bij hem op de stoep. Die twee jongelui hangen en luieriken een hele dag aan. Hebben zelf geen bron van inkomsten en leven op de kap van Jastrau. Hij vraagt zichzelf af wat hem de laatste maanden is overkomen; wat gebeurt hier? Waar was alles wat in dit huis geleefd had?

Conclusie

Patrice; Laat Ole zich gaan? Volledig naar de bodem afzakken om zichzelf daar tegen te komen? Het gevoel dat hij nooit goed genoeg zal zijn, het naar niemands zin ooit goed zal doen, niets te kunnen, overheerst en doet hem beslissen met zijn vrienden mee te gaan in hun opstandig gedrag. De vraag is natuurlijk of zij daar zijn voor eigen gewin of is er sprake van echte vriendschap? Hoe dan ook vloeit er veel bier, port en koffie en brokkelt langzaam maar zeker alles wat hij had af. 

Nancy; Gaandeweg bestaat zijn leven uit enkel drinken met foute vrienden, geen waardigheid meer hebben voor de dingen in zijn leven en opgeschept zitten met een huis en twee jonge mensen waar hij zich op den duur niet meer om kan bekommeren. Als kers op de taart neemt hij ontslag omdat het hem toch zinloos lijkt om nog zo verder te moeten ploeteren met zijn baan. Het heeft allemaal geen nut meer voor hem en staat er ook niet bij stil dat er dan geen bron van inkomsten meer is. Hij klampt zich vast aan wat ?? leven en niet willen leven, zo komt het alleszins bij mij over. Zolang de drank maar rijkelijk vloeit is alles van geen belang.

Patrice; Ole is een onzekere, angstige en beïnvloedbare man. Het is duidelijk dat zijn leven, na zijn studie, niet is gegaan zoals hij voor ogen had. Zowel voor hem als zijn vrouw is het huwelijk ook niet wat ze ervan hadden gedacht. Wanneer de twee oude studiegenoten op de drempel staan is dat het moment voor Ole om de koe bij de horens te pakken en alles radicaal om te gooien. Hij is zich wel degelijk bewust welke consequenties dat kan hebben. Maar het overmatig drankgebruik dooft dat gevoel en doet de wereld er heel anders uitzien.

Nancy; Ole Jastrau is 34 jaar oud en eigenlijk een man die heel negatief is en het liefst zijn eigen ding doet en hij wordt liever met rust gelaten. Hij heeft een voorliefde voor alcohol, op die manier gaat het hem allemaal veel beter af en bekijkt hij de wereld door een ander paar ogen. Alcoholisme brengt Jastrau ten onder, een man die alles had, een lieve en mooie vrouw, een schat van een zoontje en die dan toch zweert bij de fles. Toch moet je enigszins medelijden hebben met het hoofdpersonage, een man die het om zo maar cru te zeggen zichzelf naar de verdoemenis helpt.

Patrice; In roerige tijden moeten soms moeilijke beslissingen worden genomen maar Ole, die schuift alles voor zich uit. Sterker nog, hij grijpt naar de fles en hoopt zo min of meer dat alles zich vanzelf wel zal oplossen, positief of negatief, het zal hem een zorg zijn. Die nonchalance wordt erg sterk neergezet. Van een onzeker, burgerlijk en niet te benijden mannetje naar een overtuigd drankorgel. Iedereen en alles de schuld willen geven maar uiteindelijk wel in de gaten hebben dat hij degene is die verantwoordelijk is. Wat hij er dan mee doet? Dat is een heel ander verhaal. 

Beoordeling

Patrice;  Veel dialogen, lange gesprekken, mooi woordgebruik en metaforen. Tom Kristensen was daar zichtbaar zeer bedreven in. Het boek leest in het begin erg mooi, haast als een gedicht. Maar een gedicht behapt (meestal) geen 500 pagina's en dus was het lezen dan ook vermoeiend. Het is teveel van het goede. Op zich is het een prachtig menselijk verhaal. Teleurstelling, confrontatie, verslaving en de uiteindelijke vernieling zijn ingrediënten die zeer intrigerend zijn. Voor meer dan de helft van dit verhaal geldt dat zeker zo. Toch is het dan jammer van de andere helft want dat is vooral herhaling, uitvoerige verdieping van iets dat de lezer al heeft gelezen en veel -lange- dialogen. 

Nancy; Een hoog literair werk. Met momenten zeer moeilijke woordenschat. Ook een dikke blunder gevonden in het boek waarbij er sprake was van een “laptop”!! Hij kan simpele dingen heel mooi beschrijven en dan zijn andere dingen weer heel uitgebreid beschreven waar je eigenlijk geen boodschap aan hebt als lezer. Het onderwerp is zeer deprimerend en als je met alcoholisme al te doen hebt gehad of in je directe omgeving dan is dit zeker geen boek dat ik zou aanraden. Het verhaal speelt zich af eind jaren twintig en misschien is die oubollige schrijfwijze wel van die tijd. Ook de discussie en gesprekken zijn soms zo zinloos dat je soms eigenlijk niet goed weet waarover die gaan en wat het nut ervan is. 

Patrice; Veelvuldig gebruik van 'ecce homo' (latijn voor; zie de mens), te pas en te onpas. Waarom is niet duidelijk want het doet niet altijd recht aan de dialogen of verhaallijn. Het staat er gewoon. Is dat om te laten zien 'kijk eens hier wat ik kan' of is dat typisch iets van die tijd, het taalgebruik van de jaren '20-'30? Van research, qua sfeer en periode, is natuurlijk geen sprake want het boek is geschreven in 1930. Verbazend was het dan ook om op pagina 176 ineens een 'laptop' tegen te komen. Wellicht dat er hier sprake is van een fout in de vertaling of vrijheid van vertalen? Hoe dan ook was dit zeer opmerkelijk, vooral gezien het soort boek mag dit natuurlijk niet gebeuren. Het boek is namelijk een literair hoogstandje te noemen. 

Nancy; Dit boek beschrijft inderdaad de ondergang van een man die alles had. Ik had er op den duur een onaangenaam gevoel bij om het te lezen. Een heel deprimerend boek vind ik dit!
Ik geeft dit boek 2 sterren

Patrice; Ondanks het trage, de vele herhalingen en eindeloze dialogen was het wel een interessant boek om te lezen. De sfeer uit die tijd is bijna tastbaar en mooi neergezet. Ook al is dat dan niet per se aan research te danken. Vooral die sfeer en het menselijk aspect doen het voor dit verhaal. Een krappe 3 sterren.

Geen opmerkingen: