zaterdag 18 april 2015

Groepsrecensie 'Rusteloze benen' - Claudia Biegel


Genre; roman
Uitgever; Aerial Media
ISBN 978940260308
Uitvoering; paperback
Aantal pagina's; 240
Uitgave; maart 2015

Lezers; Meike, Silke & Brigitta.
Groepsrecensie gemaakt door Brigitta (team DPB)

Wij willen uitgeverij Aerial Media Company bedanken voor het beschikbaar stellen van dit mooie boek, we hebben er erg van genoten.


Een hedendaags familiedrama tegen de achtergrond van een traumatische KOPP jeugd.
Hoofdpersoon Rosalie is zich niet bewust van de trauma’s die ze overhield aan haar jeugd. Over het algemeen weet ze zich goed staande te houden. Alleen bij stressvolle gebeurtenissen laat haar zorgvuldig opgebouwde pantser scheuren zien. In grote lijnen leidt ze echter een rustig leven met haar man, zoon Patrick en haar vrijwilligerswerk en een nabijgelegen vluchtelingencentrum. Aan die rust komt een einde wanneer de jonge Afrikaanse vluchteling Joseph uitgeprocedeerd raakt en Nederland moet verlaten. Vastbesloten om hem niet in de steek te laten, neemt Rosalie hem in huis.

In deze roman staat Rosalie symbool voor het getraumatiseerde kind. Opgegroeid met een moeder met psychiatrische problematiek is ze al vanaf jongs af aan speelbal van onmacht en onvoorspelbaarheid. Ze is een KOPP kind (kind van ouder met psychiatrische problemen) en heeft nooit in alle onbevangenheid jong kunnen zijn. Rosalie heeft zich, zoals veel getraumatiseerde kinderen, staande weten te houden door ontkenning en verdringing van de waarheid.

Cover

Meike: De cover vind ik erg mooi en aansprekend, vooral de kleuren. Die waardeer ik dan ook met een acht.

Silke: De cover is volgens mij enorm geslaagd. Het schilderij heeft iets mysterieus wat de nieuwsgierigheid van de lezer prikkelt om te weten waarover het gaat. Zelf vind ik het schilderij op de cover er nogal ‘rusteloos’ uitzien, wat een link is naar de titel en het verhaal. Het is origineel en valt zeker op als het tussen de andere boeken ligt. Daarom geeft ik de cover een verdiende 8.

Brigitta: De cover is rood geschilderd. Geen idee wat het voor moet stellen, het lijkt op bloemen maar dit is niet geheel duidelijk. Rood is de kleur van onder andere boosheid dus het geeft voor mij emotie aan. Ik zou het boek op de cover niet uitkiezen. Het is echter wel sprekend en herkenbaar. Dus ik geef hiervoor een 7.

Eindoordeel cover komt hiermee op een 7,7.

Samenvatting

Silke: Het verhaal gaat over Rosalie, die als vrijwilliger werkt in een vluchtelingencentrum. Wanneer een van de inwoners dreigt uitgeprocedeerd te worden en terug naar zijn land van herkomst moet besluit ze hem op te vangen. Dit lijkt een heel simpel verhaal, een van de zo vele, maar dit is het niet. Er wordt heel diep gegaan in de psyche van de hoofdpersonages, vooral in deze van Rosalie. Zij is een KOPP kind, en heeft tijdens haar jeugd moeten instaan voor de zorg van haar moeder die psychiatrische problemen had. Met de opvang van Joseph (de vluchteling) in haar huis, en haar zoon die plant om ergens anders te gaan wonen (die maw steeds zelfstandiger wordt en op eigen benen komt te staan) komt ze terecht in een spiraal van ontkenning waardoor oude trauma’s naar boven komen.

Brigitta: Dit verhaal gaat over Rosalie, zij is getrouwd met Wim en heeft een zoon Patrick. Rosalie weet niet wie haar vader is en haar moeder is na het overlijden van haar moeder Omie opgenomen in een psychiatrische kliniek. Rosalie wilde graag verpleegkundige worden maar haalde haar diploma niet. Zij wil wel blijven zorgen en werkt als vrijwilligster in een vluchtelingencentrum. Hier ontmoet zij een jongeman Joseph uit Oeganda. Wanneer hij uitgeprocedeerd is en teruggestuurd dreigt te worden zet Rosalie alles op alles om hem te redden. Zij gaat proberen hem door te laten reizen naar Canada maar komt hierbij voor problemen te staan. Rosalie haar gezin is het hier helemaal niet mee eens en hierdoor ontstaat er een enorm gespannen sfeer. Rosalie blijkt hier niet goed mee om te kunnen gaan en zoekt naar uitwegen om haar emoties de baas te kunnen blijven.

Meike: Rosalie leidt met haar man Wim, zoon Patrick en kat Felix een rustig en tevreden bestaan. Naast haar gezin werkt ze als vrijwilliger bij een vluchtelingen centrum. In dit centrum leert Rosalie Joseph kennen, een uitgeprocedeerde vluchteling uit Oeganda, op de vlucht omdat hij in dat Afrikaanse land niet veilig kon leven. Rosalie trekt zich het lot van Joseph aan en neemt hem uiteindelijk – illegaal – in huis, in het begin tegen de zin van haar man Wim en zoon Patrick. Voor Joseph kan ze gaan zorgen en dat is iets waar ze heel goed in is, zorgen voor anderen en luisteren naar anderen. Soms lijkt het wel alsof de mensen dat voelen, ze trekt altijd mensen aan die tegen haar willen praten, haar van alles willen toevertrouwen. Dat luisteren en zichzelf wegcijferen heeft ze in haar jeugd geleerd. Vaak heeft ze het gevoel dat alleen de kat Felix haar begrijpt.

Conclusie

Meike: De titel van het boek verwijst naar de rusteloosheid van Rosalie, vaak verborgen voor de buitenwereld onder een masker van kalmte. Bij stress breekt het pantser dat ze door middel van verdringing en ontkenning van de problemen uit haar jeugd heeft opgebouwd. Stressvolle gebeurtenissen kan ze niet altijd even goed aan. Ze heeft niet geleerd haar gevoelens te uiten. Maar in haar hoofd is altijd een maalstroom van gedachten. Soms heeft ze het gevoel dat haar hoofd open zal barsten en de gedachten eruit zullen rollen. 

Silke: De titel ‘rusteloze benen’ verwijst naar het hoofdpersonage ‘Rosalie’. Zij krijgt tijdens het verhaal ‘s nachts last van het ‘rusteloze benen’ syndroom, waardoor ze moeilijk de slaap kan vatten. Waarschijnlijk krijgt ze er last van doordat ze een KOPP kind is en in het verhaal zich bepaalde wendingen voordoen waardoor ze terug denk aan haar ‘getraumatiseerde’ jeugd.

Brigitta: Dit is een boek dat lekker vlot leest. Niet te zwaarmoedig. Juist vol leven. Ik vind het verhaal rondom Rosalie erg mooi. Haar personage is erg ingewikkeld, ze is niet altijd even vriendelijk maar gaandeweg het verhaal komen de vele facetten van haar emoties en problematiek naar voren. Haar persoon komt heel duidelijk tot leven. 

Silke: Ik vind het een zeer sterk verhaal en heb enorm genoten van de schrijfstijl van deze auteur! Haar stijl voelde voor mij aan als een beetje thuiskomen, hoe ze antropologie in het boek verwerkte gaf mij een enorme meerwaarde. Zo haalde ze uit het niets een van de antropologische stokpaardjes aan: ‘’Stammen zijn van vroeger […] het is een people, een volk. [..]. Het boek begint rustig, een weldoenster die vrijwilliger is in een vluchtelingencentrum, krijgt het niet over haar hart dat er iemand teruggestuurd wordt naar diens land van herkomst en beslist hem dan bij haar thuis op te vangen. Er komt dus verandering in haar dagelijkse leven. Gaan de weg, beetje bij beetje kan je de ‘rusteloosheid’ van het hoofdpersonage Rosalie, meer en meer ervaren. We kunnen haar volgen in haar denken en redenering, en zien door haar ontkenning in een vicieuze cirkel terecht komt. Het personage wordt rustelozer en rustelozer tot het uiteindelijk tot een climax komt. Heel positief zijn de dagboekfragmenten met de flashback, zo wordt duidelijk waarom Rosalie zo denkt. Ook interessant zijn de korte hoofdstukjes waar we eventjes alles kunnen volgen vanuit het standpunt van Patrick (haar zoon) of Wim (haar echtgenoot). Graag had ik nog iets meer over Patrick en Wim geweten in het laatste hoofdstuk. Tijdens het verhaal was te volgen hoe zij tegenover Rosalie stonden, hoe zij dachten over haar, en ik ben eigenlijk wel nieuwsgierig naar hoe zij nu na de climax van het verhaal tegenover haar staan.

Meike: Het boek is vlot geschreven, je vliegt er als het ware doorheen. De spanning die gedurende het lezen voelbaar is, zorgt ervoor dat je door wilt blijven lezen. Mooie, goed neergezette hoofdpersonages, met wie ik goed kon meeleven. Het einde van het verhaal vond ik heel verrassend. Dit alles heeft ervoor gezorgd dat ik dit boek met veel interesse gelezen heb.

Brigitta: De titel van het boek verwijst naar het restless leg syndrome, de onrust en het schokken van de benen op het moment dat je tot rust probeert te komen. Dit geeft tevens de onrust van Rosalie aan. Het verhaal springt soms wat in de tijd. Het was even wennen om dit te volgen. Rosalie heeft vroeger een dagboek bijgehouden waarin ze gebeurtenissen rondom haar moeder beschrijft. Hierdoor krijgt de lezer een duidelijk zicht op wat Rosalie drijft, ook in het heden verklaart dit een groot deel van haar gedrag. Daarnaast worden de persoonlijkheden van Wim en Patrick ook steeds duidelijker waardoor het een mooi geheel wordt. Wel worden er veel verschillende onderwerpen bij gehaald, weliswaar allemaal actueel maar hierdoor zat er minder diepgang in. Juist nu Bed/Bad/Brood zo uitgebreid in de actualiteit is, mooie timing….Daardoor had ik graag meer van Joseph willen weten maar dan krijg je natuurlijk weer een heel ander verhaal… 

Beoordeling

Silke: Het Boek wordt geschreven vanuit de gedachten gang van Rosalie, Wim haar echtgenoot, en Pat haar zoon. Het is precies of je in hun hoofd zit. Via oude dagboekfragmenten wordt er naar het verleden gekeken en wordt ook duidelijk waarom Rosalie zo denkt en handelt. Ik was heel benieuwd naar dit boek en wou het ontzettend graag lezen. Net als Claudia Biegel heb ik culturele antropologie gestudeerd. Bovendien heeft zij zich zo een 19 jaar ingezet als vrijwilliger voor vluchtelingenwerk Nederland en heb ik ook enkele jaren als vrijwilliger in een asielcentrum meegeholpen. Een van de hoofdpersonages is een vluchteling uit zo een asielcentrum, ik was dus heel benieuwd als ik me zou kunnen vinden in de ervaringen en emoties rond vluchtelingenwerk die in het boek aan bod zouden komen. Het is altijd leuk het werk van een andere cultureel antropoloog te lezen. Claudia Biegel is begonnen met schrijven in haar jeugd, met verhalen in schooltijdschriften. Pas op latere leeftijd publiceerde men haar debuut roman ‘’Foute Sarahs’’ die gebaseerd is op haar eigen leven en dat van haar moeder. Er werd bovendien al snel een theaterstuk van gemaakt. ‘Rusteloze benen’ is haar tweede roman… . 

Brigitta: Door het verhaal heen merk je dat er een en ander (auto)biografisch is. Zij neemt haar werk als antropologe mee maar ook haar moeder die niet alledaags was. Ik vind het een bijzonder moedig om een verhaal over KOPP jeugd te maken. Dit is een zwaar onderschat probleem. Vaak wordt er naar degene gekeken die de psychiatrische problemen heeft en het eerste opvangnet van bv het gezin wordt daarbij vaak over het hoofd gezien. De eerste hulp gaat uit naar de cliënt maar het zorgsysteem is minstens zo belangrijk. 

Meike: Voornamelijk de quote van Alice Miller op de cover van het boek - Alles Liever Dan De Waarheid – heeft me uitgedaagd dit boek van Claudia Biegel te gaan lezen. De boeken van Alice Miller vind ik erg goed en de meeste daarvan heb ik met veel interesse gelezen. Rosalie is KOPP kind, kind van een moeder met psychiatrische problemen. De letters KOPP staan voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen. Ze heeft altijd gedacht dat ze de traumatische ervaringen uit haar jeugd achter zich gelaten had, dat ze een goed leven had opgebouwd, maar dat blijkt gedurende dit verhaal toch niet helemaal zo te zijn.

Silke: Alles in het boek draait rond Joseph, de vluchteling, maar zijn personage wordt niet zo uitgebreid uitgewerkt als die van de andere nevenpersonages Patrick en Wim, wat helemaal niet stoort. De beperkte info die we over hem te weten komen tijdens het lezen in het verhaal komt overeen met wat men in het ‘echte leven’ ook maar te weten komt over bepaalde vluchtelingen. Ze geven zich nooit volledig bloot en hebben allemaal hun eigen verhaal. Het einde van het boek is er een om even te laten bezinken. Het is zoals de titel ook aanhaalt, hoe dichter naar het einde toe, hoe rustelozer alles wordt en hoe sneller. De climax, is zeker niet makkelijk en je moet er toch even bij stil staan om het te laten bezinken. Ik had het bovendien totaal niet verwacht dat het zo zou aflopen. Door de opbouw (van een traag rustig verhaal- naar een sneller tempo), en de korte hoofdstukken leest het verhaal zeer vlot. 

Brigitta: Inmiddels is er vanuit de GGz veel meer hulp en begeleiding voor het thuisfront. Maar dit kan nog veel beter. Ik denk dat het maatschappelijke aspect hierbij ook zeker niet vergeten mag worden, er is nog zoveel onbegrip. Ook de buitenwereld kan heel goed bijdrage leveren aan herstel (van zowel van de cliënt als de gezinsleden). Bewust wording is hier een prima middel voor. Daarom geef ik dit boek 4****.

Meike: Overigens heel goed dat er een boek over dit niet altijd goed begrepen onderwerp – KOPP kinderen – verschenen is. Ik waardeer het dan ook met 4 sterren.

Silke: Ik had nog nooit van KOPP gehoord, en het restless leg syndrome en ben het toch even gaan opzoeken tijdens het lezen. Het feit dat ik geprikkeld wordt tijdens het lezen om meer over het onderwerp te weten te komen maakt van mij het boek zeer sterk. Het boek schept een duidelijk beeld over KOPP en de gevolgen hierover. Ook komen de problemen rond de vluchtelingen procedures heel goed aanbod. Door de schrijfstijl van de auteur is het bovendien een zeer vlot en makkelijk leesbaar boek, wat zeker een meerwaarde is, gezien de moeilijke thema’s. Voor iedereen die geïnteresseerd is in een van beide onderwerpen (of beide) is het zeker een aanrader.
Voor mij is dit boek zeker een 4,5 sterren.

Eindoordeel van onze groepsrecensie:
Wij beoordelen dit geweldige boek met 4,2 sterren, een echte aanrader dus.

Claudia op Facebook https://www.facebook.com/claudia.biegel
Twitter @claudiabiegel

Uitgeverij Aerial






Geen opmerkingen: