dinsdag 7 april 2015

'Hitlers eerste slachtoffers' - Timothy W.Ryback



Genre; Geschiedenis
Uitgever; Hollands Diep
ISBN; 9789048824304
Uitvoering; paperback
Aantal pagina's; 336
Uitgave; maart 2015

Timothy W. Ryback is historicus en mede-directeur van het Institute for Historical Justice and
Reconciliation in Leiden en woont in Parijs.
In zijn wetenschappelijk gedegen onderbouwde boek “Hitlers eerste slachtoffers” met als ondertitel “Hoe de Holocaust begon en door één man bijna voorkomen werd” beschrijft hij een korte episode uit het jaar 1933 in nazistisch Duitsland.

Concentratiekamp Dachau werd op 20 maart 1933 gesticht als werkkamp voor politieke gevangenen, vooral “communistische elementen”. Als bewakers van de vaak Joodse gevangenen fungeerden SS’ers onder leiding van kampcommandant Hilmar Wäckerle. Al snel bleek dat achter het prikkeldraad van Dachau zich weerzinwekkende gebeurtenissen afspeelden. Op 12 april 1933 werden vier Joodse gevangenen tijdens een vluchtpoging doodgeschoten.

Openbaar aanklager Josef Hartinger in München, onder wiens jurisdictie Dachau viel, onderzocht samen met forensisch arts Flamm het voorval en kwam tot de slotsom dat in weerwil van de voorstelling van zaken van de kampcommandant en de rechtstreeks betrokkenen sprake was van moord.
Vervolgens kwamen in de weken erna vele gevangenen in Dachau onder verdachte omstandigheden om het leven. Waar de bewakers stelselmatig beweerden dat sprake was van vluchtpogingen of zelfmoord, kwam Hartinger steeds en vaak met hard forensisch bewijs tot de conclusie dat de desbetreffende gevangenen vermoord waren. Hartinger trachtte de zaak in rechte aan de kaak te stellen, maar ondervond daarbij veel tegenwerking.

Ryback beschrijft met chirurgische precisie de weerzinwekkende extreem sadistische handelingen van de kampbewakers. Hans Steinbrenner, Vogel en kamparts Nürnbergk zijn namen die –naast vele andere- in het geheugen van de lezer worden gegrift.
“Hitlers eerste slachtoffers” geeft een onthutsende inkijk in de wereld van nazi-Duitsland in de jaren vóór de Tweede Wereldoorlog, en in het bijzonder het jaar 1933. Het boek biedt de lezer een flinke verdieping van zijn historische besef en is goed leesbaar zonder gedetailleerde voorkennis. Het taalgebruik van de schrijver is helder en niet ingewikkeld met prettig leesbare zinnen, zij het dat de minutieus beschreven gewelddadige gebeurtenissen regelmatig de nodige walging oproepen. Dat is evenwel inherent aan het onderwerp van het boek.
Het is voor een boek met een wetenschappelijke beschrijving van een korte periode uit de vrij recente geschiedenis niet goed denkbaar een recensie af te sluiten met een waardering in sterren.
Voor lezers met historische interesse in het zonder meer een zeer waardevol boek, mits zij bestand zijn tegen het lezen van schier filmische weergaven van gruweldaden. Die trekken een stevige wissel op de lezer.

Charles

Geen opmerkingen: