maandag 1 juni 2015

Groepsrecensie 'Vlucht naar Curaçao' - Debby van den Bergh



Genre; Literaire non-fictie/Roman
Uitgever; LetterRijn
ISBN; 9789491875144
Uitvoering; hardcover
Aantal pagina's; 232
Uitgave; 7 mei 2015

Lezers; Antoinette, Lisette, Alexandra en Patrice
Groepsrecensie is samengesteld door Patrice (team DPB)
Recensie exemplaren zijn beschikbaar gesteld door Uitgeverij LetterRijn, waarvoor dank!

De deels autobiografische roman Vlucht naar Curaçao vertelt het ontroerende en meeslepende verhaal over een vrouw die op verschillende vlakken afscheid neemt, de emotionele worsteling die daarop volgt en het richting geven aan een nieuwe levensweg.
Dicht onder de oppervlakte ligt de hunkering naar liefde, geborgenheid en aandacht. In de beschrijving daarvan schuwt de schrijfster de zelfspot niet; integendeel, ze neemt zichzelf regelmatig genadeloos op de hak en dat levert buitengewoon hilarische scènes op. 
De hoofdstukken laten zich lezen als aparte verhalen en zijn in een vlotte stijl geschreven. De teksten zijn rauw, humoristisch, persoonlijk en in een enkel geval tot tranen roerend. Dat laatste overigens zonder in gezwijmel of melodrama te vervallen. Wat dat betreft is deze roman als de schrijfster zelf: direct, oprecht, ongekunsteld, vrolijk en bovenal puur en eerlijk.


Alexandra; Vlucht naar Curacao is de debuutroman van Debby van den Bergh, columniste. Het is een deels autobiografisch boek, dat is ontstaan door eerder geschreven verhalen en dagboekfragmenten.

Cover
Alexandra; Een mooie kaft, zwart met in roze de titel en de naam van de schrijfster. Daar onder een gestileerd gezicht met een bonte verzameling gekleurde vlinders. Een 7.

Antoinette; De cover valt op met zijn zwarte achtergrond en felle roze letters. De vrouw op de voorkant met om haar hoofd heen een wolk van vlinders is prachtig. Ik vind de cover heel mooi passend bij het boek. Ik geef de cover een 8.

Patrice; Een 'girlie' cover maar wel eentje met een knipoog door de zwarte achtergrond. De fladderende vlinders die uit de richting van het hoofd komen zijn veelzeggend. Een opvallende cover. Een 7.

Lisette; Ik vind de cover qua opmaak mooi, maar ik vind de kleurstelling te lieflijk voor het verhaal. Het verhaal vind ik grotendeels verteld worden vanuit een duidelijk onderhuids woedegevoel. De lieflijke vlinders en roze vind ik te contrasterend met de inhoud. Qua opmaak vind ik de cover een 9 waard, qua passen een 3. Gemiddeld geeft dat dan een 6 voor de cover.

Samenvatting van het verhaal

Antoinette; Het boek begint sterk met het verhaal van het overlijden van haar vriendin die nog midden in het leven staat met een jong gezin.

Patrice; Een indringende proloog geeft een heftige gebeurtenis plaats in het leven van de 'ik' personage in dit verhaal. Een ervaring die een grote impact blijkt te hebben.


Lisette; De hoofdpersoon, ik-personage, gooit het roer om als haar beste vriendin Jacqueline overlijdt. Ze verlaat haar man, wordt “deeltijd”moeder van hun zoon en gaat op zoek naar zichzelf. Deze zoektocht wordt aan de hand van flashbacks, dagboekfragmenten en stukjes uit het heden aan ons verteld.

Alexandra; Het boek begint met het overlijden van de beste vriendin van de hoofdpersoon, waarop haar ontdekkingsreis naar zich zelf begon. Om zich zelf te leren ontdekken en kennen, verlaat ze haar man en zoon Robin. De verandering van leven gaat niet over rozen, al snel komt ze erachter dat ze haar zoon veel meer mist dan ze verwacht, maar ook dat ze een heleboel onverwerkt verleden als bagage bij zich heeft.

Antoinette; De hoofdpersoon vrouw en veertiger, gescheiden en moeder van een puberende 14-jarige zoon staat midden in het leven met haar vrienden Mark en Ellis. Ze denkt na de scheiding haar leven weer op te pakken maar dit loopt toch niet zoals ze verwacht heeft. Ze mist zichzelf, voelt zich eenzaam en gaat op zoek naar zichzelf. Ze beschrijft dit met een tikkeltje zelfspot en een hoop humor. Dat haar zoon op de week bij haar ex-man is maakt het voor haar ook niet altijd even makkelijk.

Patrice; Als alleenstaande moeder, en co-ouder, van Robin heeft de hoofdpersonage moeite met de situatie zoals deze is. Haar hoofd loopt over van twijfel en vragen, heel veel vragen. Heeft ze de juiste keuzes gemaakt tot nu toe? Door haar gemaakte keuzes moet ze Robin veel missen. Ze kan daar maar moeilijk vrede mee krijgen. Samen met haar vrienden Mark en Ellis bespreekt ze eigenlijk alles. Vooral Mark kan genadeloos confronterend zijn maar hij is haar alles. Hij zet haar aan het denken. Op de momenten dat ze met z'n drietjes zijn wordt er veel gedronken, erg veel zelfs. Het werkt verdovend.

Alexandra; Tijdens de worsteling met zich zelf en haar gedachten, heeft ze veel aan haar andere vrienden, de homo Mark en Ellis. Vele liters witte wijn gaan er dagelijks! door haal keel.
Ze houdt al heel lang dagboeken bij en verstopt die op de meest gekke plekken om te zorgen dat haar zoon, die af en toe bij haar logeert ze niet zal vinden.

Antoinette; In de korte hoofdstukken beschrijft ze haar maandelijks periodes en de zoektocht naar aandacht. Zo gaat ze op zoek naar zichzelf maar zoekt dit in relaties die gedoemd zijn om zichzelf juist in te verliezen. Haar vrienden Ellis en Mark lijken op zoek naar dezelfde hunkering. Ze hebben onderling veel contact en een glaasje wijn behoort standaard bij hun contacten en gesprekken. De relatieperikelen worden besproken en zelfspot leidt hierin de boventoon.

Patrice; In haar zoektocht naar liefde en bevestiging komt ze in best bijzondere situaties terecht. Internetdates, dansen, uitbundig drankgebruik wisselen elkaar af of gaan hand in hand. Ze is bijzonder onhandig, haast onvoorstelbaar. De vriendschap met Mark wordt enorm op de proef gesteld. Ze ziet het niet meer zitten en vertrekt naar een vriendin op Curaçao. Het eiland dat haar ooit eerder heeft betoverd en haar de ruimte geeft tot nadenken. 

Antoinette; Als Mark besluit na een verbroken om naar Australië te gaan merkt ze pas hoe belangrijk vrienden zijn. Als Mark na skype contact haar laat zien cq voelen hoe zij zichzelf gedraagt besluit ze naar haar vriendin in Curaçao te gaan. Hier komt ze tot inzicht hoe belangrijk haar gedrag en houding bepalend is voor haar leven.

Beoordeling

Antoinette; Het boek met korte dagboekfragmenten en prachtige pakkende gedichten/teksten zijn mooi geschreven. Ik heb sommige delen herlezen omdat ik het boek met momenten warrig vond. Wat was autobiografische en wat was fictie. Ik heb het boek laten bezinken en ben toch tot de conclusie gekomen dat Debby een mooi boek heeft geschreven die anderen tot denken zet. De gebeurtenissen lopen niet in 1 tijdspad juist dat maakt het boek krachtig. Het 1 heeft invloed op het andere.

Lisette; Na het lezen van het boek heb ik even een paar dagen afstand moeten nemen. Er zaten heel wat herkenbare stukken in en Debby van den Bergh heeft de gebeurtenissen uit haar leven emotievol opgeschreven. De onderhuidse woede, de machteloosheid van onuitgesproken confrontaties, het zoeken naar zichzelf, de zelfreflectie kwam bij mij binnen. Als ik mij aan een persoon ga ergeren, maar tevens meeleef, zoals ik op vele momenten van het boek bij de hoofdpersoon heb gedaan, dan heb je wat mij betreft een levensecht beeld geschapen.

Patrice; Een boek dat leest als een dagboek. Het doet met vlagen denken aan Bridget Jones. De humor en de cynische kijk op zichzelf werkt aanstekelijk en geregeld verschijnt er een glimlach. De hoofdpersonage is onhandig in het kwadraat! Niet te geloven hoeveel ongelukjes zij heeft in dit boek. Grappig maar op een gegeven moment iets ongeloofwaardig of te dik aangezet. 

Alexandra; Gaandeweg het boek, merk je dat ze in eerste instantie meer en meer met zich zelf in de knoop raakt, een datingsite, een dans-date die een hele jonge knaap blijkt te zijn en dan ineens schrijft ze zonder verdere toelichting over ‘mijn lief’, de nieuwe liefde in haar leven. Al haar oude en recente dagboeken verbrandt ze in de vuurkorf in de stromende regen in de achtertuin.

Lisette; De bijna constante inname van witte wijn met de daarop volgende melancholische gesprekken, gaven mij een beeld van iemand die met zichzelf worstelde, maar ook een behoorlijk portie zelfmedelijden voelde. Gevangen in een leven dat ze zelf gekozen had, maar niet precies wist hoe ze met haar keuze om moest gaan. De rauwe emoties die hier mee gepaard gaan werden met prachtige gedichten nog eens versterkt.

Antoinette; In het boek loopt een rode draad over de relatie die de hoofdpersoon heeft met haar ouders. Ze beschrijft hoe hun overlijden haar jeugd herinneringen weer naar boven haalt en invloed heeft op het leven die zij nu leidt. De laatste hoofdstukken zetten niet alleen de hoofdpersoon tot nadenken maar ook de lezer.

Patrice; Schrijnend is de situatie met haar ouders. De flashbacks geven een goede kijk op die relatie en verklaren wel het een en ander in het nu. Uiteindelijk moet ze een aantal beslissingen nemen die je als kind van je ouders niet in de koude kleren gaan zitten, hoe de band met hen ook is. Dat wordt erg mooi en vooral menselijk beschreven. Ze loopt enorm tegen zichzelf aan. Doet aan ritueel-achtig afscheid nemen van bepaalde gewoontes waarvan lijkt dat ze er later weer wat spijt van heeft. Het is een wispelturige persoon die nog heel wat aan zichzelf moet werken om rust te vinden. Het enige dat ze verlangt en zoekt, is het zichzelf vinden.

Lisette; Wel vroeg ik mij constant af, wanneer vlucht ze nu naar Curaçao? Gezien de titel van het boek had ik verwacht dat deze innerlijke ontdekkingsreis plaats zou vinden als ze naar Curaçao vlucht, maar als het boek uiteindelijk aankomt bij het punt dat ze voor mij abrupt naar Curaçao vertrekt, heeft ze al heel wat ontdekkingen gedaan en van haar verblijf op Curaçao wordt nauwelijks meer verteld dan dat ze daar tot rust komt.

Alexandra; Na het overlijden van haar moeder gaat ze meer op een heldere manier nadenken. Ze vlucht voor een korte vakantie naar een andere vriendin die op Curacao woont en waar ze al eerder is geweest. Gek genoeg komt ze daar, ondanks de vele liters witte wijn, tot de inzichten die ze zo nodig heeft. Inzichten, die ze daarna, thuis verder uit kristalliseert. Of ze zich zelf vindt? Daarvoor moet je het boek zelf maar lezen.

Conclusie

Antoinette; Normaal lees ik zelf niet snel boeken die deels autobiografisch zijn. Ik heb in het begin twijfels gehad of ik het boek mooi vond. Nadat ik sommige delen opnieuw heb gelezen vielen steeds meer stukjes op zijn plaats.

Lisette; Als ze na haar korte verblijf bij een vriendin op Curaçao weer thuiskomt, komt het boek in een stroomversnelling. Waar het voor mijn gevoel veel te lang duurde voor ze naar Curaçao vluchtte, zo afgeraffeld komt het laatste deel van het boek over. Dat vind ik jammer. Het voelt onaf.  

Patrice; Het feit dat dit verhaal deel autobiografisch is doet je op onderzoek uitgaan. Welk delen zouden fictie zijn en welke zijn dat niet? De hoofdpersoon is opstandig, onhandig, grappig maar ook wanhopig. Zoekende naar bevestiging en erkenning, zoveel is zeker. De vraag: 'wat kan ik, wie ben ik en wat wil ik?' is voelbaar. Het gehele boek is, zoals ze zelf aan het begin aangeeft, een zoektocht naar zichzelf. Een emotionele rollercoaster die van het ene uiterste naar het andere vliegt. Soms is dat wat verwarrend lezen. Als dat de geestelijke toestand van dat moment weergeeft, dan is dat goed gelukt over te brengen. Je zou er haast onrustig van worden en het haalt het leestempo omlaag.

Alexandra; Het boek leest moeizaam, springt van de hak op de tak. Dan weer heden, dan weer verleden, zonder duidelijke overgang. De term alcoholist is zeker van toepassing. De melancholische en zwaar depressieve buien, maar ook de euforische momenten doen denken aan een flinke manisch depressiviteit, maar daar kan de grote hoeveelheid alcohol ook debet aan zijn. Toch heb ik ook vele malen een glimlach niet kunnen onderdrukken, ze heeft veel humor gebruikt om sommige, vaak alledaagse dingen te beschrijven. Hele mooie gedichten staan er in. Gedichten waar je bij na moet denken, maar je kunt duidelijk merken dat Debby van den Bergh ook gedichtenbundels heeft geschreven.

Patrice; Twee gedichten in het boek verdienen absolute erkenning: 'Laat me nog eenmaal' op pagina 89 en het gedicht over haar moeder op pagina 147. Zo doordringend en mooi. Het weerspiegelt die momenten in haar leven op een integere maar bijzonder intense manier. Een opmerking zoals 'als hartstocht nog de enige taal is die je samen spreekt' is bijvoorbeeld veelzeggend in dit verhaal. Mooi.

Lisette; De rauwe emoties, de zoektocht van het een op het andere moment voorbij. Alsof de emoties eruit zijn geschreven en het vervolg niet meer interessant genoeg voelde om beeldend te verwoorden. Voor mij heeft dat afbreuk gedaan aan het geheel. Waar ik neigde naar vier sterren, kies ik daardoor uiteindelijk voor 3 sterren.

Antoinette; Het boek heeft bij mij emoties opgeroepen. Een lach, een traan, woede en twijfels. Maar ik kan niet anders dan concluderen dat Debby een sterk boek heeft geschreven dat je toch tot nadenken zet. Ik geeft het boek vier sterren.

Alexandra; Niet mijn type boek, maar ik heb veel bewondering, voor de openhartigheid waarmee de schrijfster, haar eigen gedachten en gevoelens met de buitenwereld deelt. 3***

Patrice; Het is een verrassend boek. Soms wat warrig, zoals ongetwijfeld de gedachten van de hoofdpersonage ook zijn. De schrijfstijl is prettig, het leest vlot. Humor en zelfspot maar ook het niet uit de weg gaan van de confrontatie met jezelf. Een goed geslaagd, eerlijk verhaal. 3,5 sterren.

Geen opmerkingen: