woensdag 22 juli 2015

'Het programma' (The Program-serie, deel 1) – Suzanne Young


Genre: Young Adult (Dystopisch liefdesverhaal)
Uitgever: Karakter Uitgevers B.V.
ISBN: 9789045206905
Uitvoering: hardcover (met losse kaft in zelfde design)
Aantal pagina’s: 398
Verschijningsdatum: 24 februari 2015

De cover
Je kijkt op de rug van een wegrennend meisje. Ze rent door een gang richting verlichte ramen, het geheel geeft je het idee dat ze in een ziekenhuis is.
Haar kleding is geel en de gang is blauw/grijs van kleur, mooie tegenstelling qua kleur. Het meisje steekt goed af tegen de verlichte ramen op de achtergrond. De naam van schrijfster, Suzanne Young, wordt op de kaft vermeld. Boven de titel: HET PROGRAMMA, staat de zin: De enige remedie tegen de epidemie is het volgen van…
Bovenaan de kaft staat: The Program-serie, deel 1 met 5 rode sterren erboven. Als je de kaft open slaat, zijn de eerste 2 pagina’s knalgeel, passend bij de kleding die het meisje op de cover aan heeft.
De cover krijgt van mij het cijfer 9.

Samenvatting van het verhaal
In Engeland is onder tieners een epidemie van zelfdodingen uitgebroken. Om dit tegen te gaan is er het zogenaamde “Programma” ontwikkeld, om de depressieve tieners, die aan deze specifieke epidemie leiden, te helpen. Tieners die het programma hebben gevolgd en uit het behandelingscentrum komen, zijn weliswaar hun depressies kwijt en hebben hun levenslust terug, maar ze zijn grotendeels hun herinneringen kwijt. 
Ze beginnen letterlijk met schone lei, als een soort marionet, zonder enige vorm van depressie. Na het volgen van het programma worden deze tieners in de gaten gehouden door een persoonlijke programmeur, om te voorkomen dat ze een terugval krijgen. In de stad is een zogenaamd “wellness-centrum” gebouwd, waar behandelde en gewone tieners elkaar kunnen ontmoeten, om zo de behandelden beter te laten integreren.  

We volgen in het verhaal James en Sloane, twee tieners van 17 jaar, die een relatie hebben. Sloane’s broer (tevens beste vriend van James) heeft zelfmoord gepleegd, zeer waarschijnlijk door de epidemie. De ouders van Sloane maken zich erge zorgen dat Sloane hetzelfde kan gebeuren. Ze houden haar dan ook goed in de gaten. Sloane en James moeten goed oppassen met het tonen van verdriet om de zelfmoord van haar broer en verdriet om vrienden die het slachtoffer worden van de epidemie. Elke emotie wordt streng gemonitord. Leerlingen moeten bijvoorbeeld elke dag een formulier invullen over hun gevoelens en krijgen therapie. Op school lopen programmeurs rond die leerlingen in de gaten houden op vreemd en depressief gedrag. Je mag absoluut geen negatieve emoties tonen, anders loop je grote kans om opgepakt te worden en gedwongen “Het Programma” te doorlopen. Het Programma is (wat de overheid beweert) een bewezen behandelmethode met een slagingspercentage van 100%. Het is bedoeld voor depressieve kinderen tot 18 jaar. Daarna ben je als volwassene ervan gevrijwaard.

Sloane en James kunnen zich alleen bij elkaar uiten zonder gevaar of gevolgen. Ze zijn bijna 18 jaar en proberen het met elkaars steun tot die tijd te redden. Ze vertrouwen er in, dat wat er ook gebeurt, hun liefde sterk genoeg is om elkaar weer terug te vinden, mocht één van hen opgenomen worden. Ze hebben het zwaar met het doen alsof er niets aan de hand is, vooral als ze ook nog eens goede vrienden kwijt raken door de epidemie en behandeling. 

Uiteindelijk bezwijkt James en wordt opgepakt door programmeurs. Sloane, intens verdrietig hierdoor, wordt door haar eigen moeder aangegeven bij Het Programma, omdat ze bang is Sloane te verliezen, ze is immers al een zoon verloren door zelfmoord. Ze doet het om Sloane te beschermen, die het absoluut niet zo ziet. In het instituut waar Sloane terecht komt, heeft ze maar één doel: er weer normaal en als zichzelf uitkomen, maar gaat haar dit lukken? En als ze weer terug in de maatschappij komt, herkent James haar dan nog wel? Is hun liefde sterk genoeg?

Conclusie
Het is een zeer origineel verhaal. Je voelt de wanhoop van de leerlingen om maar niet verdrietig of depressief over te komen. Niet iedereen is echt ziek door de epidemie, sommigen hebben gewoon verdriet. Dit moet echter koste wat kost verborgen blijven, want als programmeurs verdriet aan kunnen zien als gevolg van epidemie ben je de klos. 

Het boek roept veel emoties op: het is romantisch, het liefdesverhaal tussen James en Sloane is om bij weg te zwijmelen. Ze vullen elkaar aan en zijn een prachtig liefdeskoppel. Het samen vechten om de 18 te halen wordt prachtig verwoord. Dan is er de frustratie, vanwege onrecht dat James en Sloane en andere tieners wordt aangedaan door “Het Programma”,  de frustratie dat James en Sloane niet met hun emoties bij anderen terecht kunnen, dat ze steeds “goed weer” moeten spelen. Sloane en James zijn twee sterk neergezette karakters, twee tieners die zich niet zonder strijd over willen geven en zich vasthouden aan hun liefde voor elkaar.

Vanaf het moment dat Sloane in de kliniek is en je de behandeling door haar ogen volgt en haar emoties voelt, voel je zelf ook de minachting voor programmeurs en behandelaars. Je voelt haar wanhopige strijd tegen het verliezen van haar herinneringen, de angst James te verliezen en de herinnering aan hun liefde kwijt te raken. De instelling waar ze zit is zonder meer akelig te noemen. De sfeer is naar, doordrongen van wanhoop.
De uitbehandelde tieners die terug komen in de maatschappij doen me qua kleding en gedrag denken aan de film “Stepford Wives”

Het is een verhaal met twee kanten: het depressieve, verdrietige, het programma, het geheim houden van je verdriet, die je ook als lezer bij de strot grijpen, maar daar tegenover staat de mooie, liefdevolle relatie tussen James en Sloane, met hun grapjes, hun vrolijkheid, hun genegenheid en volledige vertrouwen in elkaar en de enorme vechtlust om hun liefde voor elkaar niet te verliezen.

Ik kan niet anders zeggen dan: lees dit boek en ervaar de emoties, geniet van de liefde tussen James en Sloane en hun strijd tegen “Het Programma”.

Het boek krijgt van mij 5 sterren.

Jeanine Feunekes-Both - recensent DPB





















Geen opmerkingen: