dinsdag 29 september 2015

Duorecensie 'Wat ons niet zal doden' - David Lagercrantz



Genre; Thriller
Uitgever; A.W.Bruna
ISBN; 9789056725334
Uitvoering; paperback
Aantal pagina's; 512
Uitgave; september 2015

Dank aan Uitgeverij A.W.Bruna voor de beschikbaar gestelde exemplaren voor deze duorecensie.


Cover
Marjolein; De cover van dit boek is duidelijk gerelateerd aan de eerste drie boeken van de Millennium-reeks. De Amerikaanse film heet: The girl with the dragon tattoo. En dat is hoe het grote publiek de boeken en de films kent. Duidelijk is het wel en de eerste drie in deze reeks zijn ook in een gelijk soort cover herdrukt, maar voor dit verhaal niet echt toepasselijk. Maar omdat de kleur afhankelijk van het licht het boek een bruine of glimmend rode/roze kleur geeft, toch een voldoende een 7.



Jeanine; De cover valt meteen op. Witte kaft met een prachtige roodbruine draak erop, die in de zon glinstert. De zilveren letters van de titel liggen op de kaft en staan boven de draak. Bovenaan de cover is in dezelfde kleur als de draak de zin: HET VERVOLG OP STIEG LARSSONS MILLENNIUM-SERIE. Onderaan de cover de naam van de schrijver: David Lagercrantz, eveneens in dezelfde roodbruine, glinsterende kleur. Het geheel is simpel gehouden en maakt juist daardoor indruk op mij. De cover krijgt van mij een 9.

Samenvatting van het verhaal 
Marjolein; Het verhaal begint met Frans Balder een geniaal onderzoeker en ontwikkelaar van AI oftewel Arificiële Intelligentie ook wel Kunstmatige Intelligentie genoemd. Hij voelt zich niet goed als hij te hoort dat zijn zoon, die bij zijn ex-vrouw en diens nieuwe vriend woont, waarschijnlijk niet goed verzorgd en misschien wel mishandeld wordt. Hij vertrekt uit Silicon Valley waar hij bij Solifon werkt en haalt zijn zoon August van 8 jaar daar weg om zelf voor hem te gaan zorgen. August is alleen geen gewone jongen, hij is bijzonder en waarschijnlijk verstandelijk gehandicapt. Hij kijkt meestal met een wazige blik en heeft nog nooit een woord gezegd. 

Jeanine; Het tijdschrift Millennium is deels overgenomen door een Noors bedrijf. Mikael Blomkvist heeft volgens de algemene opinie zijn beste tijd gehad. De nieuwe eigenaar wil het blad minder links en meer commercieel maken. Iets waar Blomkvist zich niet in kan vinden en laat dit ook duidelijk merken aan de nieuwe aandeelhouders. Blomkvist wil dat Millennium een tijdschrift blijft dat op zoek is naar rechtvaardigheid en ongevoelig blijft voor hypes. Blomkvist komt in contact met een man genaamd Linus Brandell, die beweert dat hij een goed verhaal voor Blomkvist heeft. Brandell was de assistent van professor Frans Balder en deze schijnt op technologisch gebied iets groots te hebben ontdekt. Dermate groot, dat hij naar zijn thuisland Zweden is gevlucht en zich omringt met allerlei veiligheidsmaatregelen. De professor had het idee dat hij gehackt en bestolen was en heeft contact gehad met een Zweedse hacker. De omschrijving van deze hacker trekt gelijk de aandacht bij Blomkvist: dat zou wel eens Lisbeth Salander kunnen zijn geweest, met wie hij al tijden geen contact meer heeft gehad. Blomkvist hoopt dat dit verhaal dermate grootst kan uitpakken, dat Millennium weer mee gaat tellen in de media. Ook hoopt hij op deze manier weer in contact te komen met Salander.

Marjolein; Het tijdschrift Millennium is inmiddels overgenomen en Mikael Blomkvist werkt hier nog wel maar de tijd van dit soort tijdschriften lijkt een beetje voorbij. Om weer eens te vlammen heeft Blomkvist een scoop nodig.  Op een avond wordt hij gebeld door professor Frans Balder die vraagt of hij nog die avond bij hem langs wil komen omdat hij gevoelige informatie heeft over de NSA, de Amerikaanse veiligheidsdienst. Voordat hij Mikael te spreken krijgt wordt Frans Balder echter vermoord voor de ogen van zijn zoon en net voordat Mikael bij het huis van de professor aankomt. 

Jeanine; Ondertussen is Lisbeth Salander met hele andere zaken bezig. De hackersrepubliek heeft haar om hulp ingeroepen bij een grote hackersklus. Lisbeth helpt hen, ze heeft echter haar eigen beweegredenen om mee te doen aan deze klus. Ze neemt hierdoor risico’s die ze normaal gesproken niet zo gauw zou nemen.

Marjolein; Als Blomkvist op onderzoek uitgaat komt hij er achter dat er ingebroken is in het zwaar beveiligde computersysteem van de NSA. Hij heeft geen verstand van hacken maar Lisbeth Salander wel. Hij stuurt haar een berichtje en ook Lisbeth schijnt contact gehad te hebben met Frans Balder. Mikael en Lisbeth gaan elk op eigen wijze achter de moordenaar aan en komen vreemde zaken tegen die het leven van August zouden kunnen bedreigen. Vreemd genoeg helpen de fotografisch gemaakte tekeningen van August hun. Hij blijkt helemaal niet verstandelijk gehandicapt maar juist superslim op bepaalde moeilijke wiskundige vraagstukken.

Beoordeling
Marjolein; Toen ik ervan hoorde dat er een nieuw deel aan de Millennium-reeks zou worden toegevoegd was ik meteen benieuwd naar dit boek. Het is door een andere schrijver geschreven dan de vorige delen omdat Stieg Larsson jammer genoeg is overleden. Helaas moet ik toegeven dat ik dit deel minder vond dan de vorige. 

Jeanine; Het boek bestaat uit drie delen. Bij de titel van elk deel staat een uitleg over een feit waar dat deel verband mee houdt. Het geeft je een klein idee over wat je staat te wachten. Verder maak je in de eerste paar hoofdstukken kennis met de personages van het boek. Elk hoofdstuk behandelt een stuk van het verhaal vanuit het oogpunt van een op dat moment nieuw geïntroduceerd karakter. Deze manier van schrijven is niet storend, aangezien de personages en het verhaal met elkaar verweven zijn. Ik vond het grappig dat de schrijver één van de hoogste bazen van NSA de naam Ingram heeft gegeven: Ingram Micro Inc. is een van de grootste distributeurs van IT-producten en -diensten ter wereld. Het bedrijf heeft vier primaire productgroepen: netwerkproducten, software, pc's en randapparatuur.

Marjolein; Ik kwam zeer moeizaam in het verhaal en dat had o.a. te maken met de vele moeilijke woorden (19 stuks in het totaal, waarvan de meeste in de eerste helft van het boek). Ook de vele Zweedse straatnamen, die dan wel werden toegelicht met een onduidelijk kaartje, waren niet nodig voor het verhaal. Het hield mij erg op met lezen omdat ik steeds de woorden wilde opzoeken en de straatnamen probeerde te vinden op het kaartje waarmee Deel 1 van het boek begint. Eigenlijk pas vanaf hoofdstuk 17 kwam ik in het verhaal en werd het spannend. 

Jeanine; Ik wil hier gelijk op inhaken met het volgende: David Lagercrantz heeft een goed verhaal geschreven, dat zonder meer, maar helaas maakt hij teveel gebruik van vaktermen op het gebied van informatica, hacken, natuurkunde en wiskunde. Een lezer die kennis heeft van deze zaken, zal genieten van het verhaal. Maar niet iedereen heeft deze achtergrond en voor diegenen zal het erg storend zijn tijdens het lezen. Niet iedereen weet wat kwantumfysica, technologische singulariteiten, AI, factorisatie, elliptische curven inhoudt. Het zou beter zijn geweest om deze vaktermen en de wiskundige formules te vermijden
en het op een andere manier te brengen, bijvoorbeeld door de processen te omschrijven. Ook de verwijzingen naar sciencefictionboeken en -schrijvers zullen niet voor iedereen duidelijk zijn, als je er niet in thuis bent. Ik vind dit erg jammer, want op een andere wijze zou het boek een groter publiek kunnen bereiken. Ik kan me nu voorstellen dat mensen hun interesse in het verhaal zelf gaan verliezen en afhaken, wat erg jammer zou zijn, want het boek is goed.

Marjolein; De titel kom je ook in het verhaal tegen. Het is afgeleid van een citaat van Nietzsche die zei: Wat mij niet kan doden, maakt mij sterker. De zin blijkt belangrijk voor de vader van Lisbeth en hij geeft haar onbedoeld de kans om computers te leren kennen.

Jeanine; Het verhaal bouwt zich in het begin langzaam geleidelijk aan op. Als eenmaal alle bouwstenen gelegd zijn en de personages “voorgesteld” zijn, krijgt het boek enorm veel vaart en kun je het nauwelijks meer wegleggen. Vooral de actie scènes met Lisbeth Salander zijn een genot om te lezen. Haar drang naar gerechtigheid wordt goed beschreven, je kunt haar “haat” naar degenen die onrecht doen bijna letterlijk voelen. In het boek is ook een mooie verwijzing naar deze haat en tevens naar de titel van het eerste deel uit de Millennium-serie. Tijdens een gesprek tussen Mikael Blomkvist en haar vroegere voogd Holger Palmgen wordt gezegd: “Hij maakte ook het leven van andere vrouwen kapot en dat maakte haar woedend, natuurlijk; het vormde haar in zekere zin tot de Lisbeth die we nu kennen, die mannen haat die…”. “Die vrouwen haten”.

Conclusie

Marjolein; Het duurde even voor ik dus in dit verhaal kwam. De zin om verder te lezen was er af en toe gewoon niet. Toch ben ik blij dat ik hem uiteindelijk uit gelezen heb. 

Jeanine; Het is David Lagercrantz gelukt om een volwaardig vervolg te schrijven. Oude bekenden komen terug in dit vierde deel. Hij heeft zijn eigen stijl, ik vond het boek met wat meer humor geschreven, dan Stieg Larsson in de eerste drie delen. De schrijver grijpt met regelmaat terug op gebeurtenissen uit de eerste drie delen, waardoor het boek zich ook echt deel 4 kan noemen. En ook al is dit boek een mooi afgerond verhaal, David Lagercrantz heeft een heel klein kiertje opengelaten, waar een deel 5 uit voort zou kunnen komen. Deze zou ik dan ook weer graag lezen.

Marjolein; De tweede helft van het boek was mijns inziens meer geschreven in de trant van Stieg Larsson en het hele verhaal vind ik bijzonder goed bedacht en uitgewerkt. Mikael en Lisbeth zijn dezelfde personen in mijn voorstelling als bij de vorige boeken. Dat vind ik best knap als je dat als schrijven kan. 

Jeanine; Persoonlijk heb ik volledig, op alle vlakken, van dit boek genoten. Indien ik het boek alleen voor mijzelf zou beoordelen, zou het boek 4,5 sterren hebben gekregen. Maar aangezien ik het boek objectief dien te beoordelen, moet helaas ik de conclusie trekken dat de schrijver geen goede keus heeft gemaakt met zijn manier van schrijven en mensen zeer waarschijnlijk afschrikt met zijn vele vaktermen en wiskundige formules. Ik kan het boek derhalve helaas maar 3,5 sterren geven.

Marjolein; Uiteindelijk gaven Mikael en Lisbeth me wel hetzelfde gevoel als in de eerdere delen. Ik ben nu best wel nieuwsgierig of er nog meer delen komen en ik denk dat ik die dan toch wel wil lezen. Ook zal ik mensen die de eerste 3 delen al gelezen hebben dit boek aanraden. Ik geef dit boek, mede door het taaie eerste deel, 3*** sterren.

Geen opmerkingen: