maandag 14 september 2015

'Zwart Krijt' - Christopher J. Yates


Genre: Literaire thriller
Uitgever: Ambo│Anthos
ISBN:978 90 263 3156 5
Uitvoering: paperback
Aantal pagina's: 368
Uitgave: augustus 2015


We speelden een spelletje. Meer niet. Een spélletje. Is dat niet de manier waarop we als kinderen leren hoe de wereld in elkaar zit? Worden we niet allemaal op jonge leeftijd geacht te leren omgaan met verlies? Maar daarnaast waren er de consequenties, de prijs die je betaalde als je verloor. Tja , de consequenties. Ja. We gingen te ver.


De cover
Je kijkt vanuit een zwarte tunnel over een pad naar een oud gebouw met klokkentoren. Het gebouw is zo goed als volledig bedekt met klimop. De foto van het gebouw is zwart/wit. De titel “Zwart krijt” staat bovenaan de cover alsof het met echt krijt is geschreven. De naam van de schrijver is in oranje helemaal bovenaan. Er staan 3 regels op de onderste helft van de cover, gescheiden door oranje strepen (zelfde kleur als naam schrijver): één spel - zes studenten - vijf overlevenden. Alleen de woorden “Zwart krijt”, geschreven in eenzelfde vorm als krijt, is hetgeen dat mij aanspreekt op de cover. De drie zinnen zijn intrigerend en maken mij nieuwsgierig. Verder spreekt de cover mij niet echt aan. Ik geef het een cijfer 7.



Het verhaal
Chad is een Amerikaanse uitwisselingsstudent die voor een jaar gaat studeren op de Britse universiteit Pitt College. Hij ontmoet daar op de eerste dag Jolyon, een populaire en intelligente jongen, die zeer geliefd is bij anderen. Zij besluiten samen een spel te verzinnen. Een psychologisch spel, een spel dat nog nooit gespeeld is. Het spel wordt steeds uitgebreider en bevat vele facetten. Het ontbreekt hen echter aan financiën om te realiseren wat ze bedacht hebben. Ondertussen leren ze een derde student kennen: Jack. Chad en Jolyon besluiten hem bij het ontwikkelen van het spel te betrekken. Met z’n drieën gaan ze naar de sociëteitenmarkt voor eerstejaars studenten om zich te oriënteren. Op deze markt komen zij in contact met de sociëteit Spelsoc: zij zijn op zoek naar het ultieme spel. Chad gaat vol zelfvertrouwen naar Spelsoc toe en legt de bedoeling van het spel uit. Met Jacks spontane input ter plekke, lukt het hen de sociëteit voor zich te winnen en het geld benodigde geld te regelen. Ze weten nog drie andere spelers te vinden voor het spel: Mark, Emilia en de excentrieke Cassandra, ook wel Dee genoemd.
Het spel wat als een soort grap is begonnen, krijgt tijdens de uitvoering ervan steeds venijnigere trekken. Niet iedereen kan omgaan met de opdrachten, die soms ronduit vernederend zijn. Een aantal spelers van de groep weigert op te geven, elk met zijn eigen redenen om de winst te behalen en dan blijkt dat ze het spel ernstig onderschat hebben en de gevolgen zijn ronduit angstaanjagend.



Conclusie/mening

Het verhaal wordt beschreven vanuit een ik-personage. Hij zet het hele verhaal over het spel met alle consequenties en gevolgen op papier als waarschuwing aan de wereld. Als een vermaning, als zijn biecht. Het boek bestaat in feite uit twee verhaallijnen: aan de ene kant lees je hoe het de ik-persoon vergaat tijdens zijn schrijfproces tijdens het schrijven over het spel en aan de andere kant lees je het verhaal over de zes de spelers van het spel.
Je maakt op een rustige, plezierige en uitgebreide manier kennis met de zes spelers. De personages worden stuk voor stuk geïntroduceerd. Zij hebben allemaal een eigen, specifiek karakter. Je leert de karakters goed kennen voordat zij daadwerkelijke aan het spel beginnen, dit geeft je een goed idee van wat de gevolgen kunnen zijn voor de personages van de opdrachten tijdens het spel.


Ik vind het ik-personage het meest intrigerend. Het is overduidelijk dat hij één van de zes spelers is, maar wie? Wat is er gebeurd dat hij al jaren als een kluizenaar leeft? Waar is hij bang voor? Waar voelt hij zich ten opzichte van het spel zo verantwoordelijk voor? De paranoia en de eenzaamheid van deze persoon zijn uitstekend omschreven. Je leeft met hem mee. De gevolgen van het spel zijn voor deze persoon erg hard geweest.

De schrijver heeft deze gevolgen mooi verwoord door middel van het taalgebruik. Op sommige momenten is de zinsopbouw in het boek net zo verwarrend als het geheugen van de ik-persoon. Je begint aan zijn verstand te twijfelen, net als hijzelf. Hij is ervan overtuigd dat er een soort van logica in zijn leven zit, dat er dus klaarblijkelijk niet is en dat maakt deze kant van het boek nét iets boeiender dan het deel over de zes studenten die het spel spelen. Ik kreeg een enorme schok, toen vrijwel in het begin van het boek werd onthult wie de ik-persoon is. Ik had ten eerste niet zien aankomen dat de schrijver al zo vroeg in het boek zou weggeven wie de ik-persoon is en dan nog het feit wíe diegene is. Het is absoluut niet degene die ik in gedachten had. Ik heb van dat moment genoten. Ik was op het verkeerde been gezet. Een geniale zet van Christopher J. Yates en een schitterend moment in het boek.


Net als de goed uitgewerkte personages, zijn ook het verhaal en plot goed geconstrueerd. Het boek leest vlot en is boeiend. Echt spannend kun je het niet noemen, het is meer een psychologische thriller. Op het einde van het boek gaat het verhaal van de ik-persoon soepel over naar het heden en vloeien de twee verhaallijnen samen. Alle stukjes vallen uiteindelijk op zijn plek.


Ik had hoge verwachtingen van dit boek omdat op de achterflap de volgende zin staat:
“'Zwart krijt' is een ongelooflijk spannende literaire thriller in de beste traditie van Donna Tartts 'De verborgen geschiedenis'.”

Ik heb 'De verborgen geschiedenis' gelezen en ik moet helaas concluderen dat dit boek niet het niveau haalt van het boek van Donna Tartt. Ik ben echter absoluut wel van mening dat 'Zwart krijt' een spannende literaire thriller is met een hoog psychologisch gehalte.

Wat zeer interessant is, is de dankbetuiging van Christopher J. Yates aan het eind van het boek. Er staat letterlijk: “Voor zijn hulp, drieëntwintig jaar geleden, bij het ontstaan van het spel (dat wij godzijdank nooit gespeeld hebben), Chris Winslow.”


'Zwart krijt' krijgt van mij 4 sterren.

Jeanine Feunekes-Both, DPB recensent

Geen opmerkingen: