vrijdag 2 oktober 2015

´Vrouwen van de wind´ - Razan al-Maghrabi



Genre; Roman
Uitgever; De Geus
ISBN; 9789044535280
Uitvoering; paperback
Aantal pagina's; 188
Uitgave; april 2015

De Libische hoofdstad Tripoli is een stad vol geheimen. De vrouwen die er wonen in een flat aan zee komen ondanks hun verschillende karakters graag bij elkaar voor thee en roddelsessies. Ze delen hun geheimen, die soms net zo verweven zijn met elkaar als de talloze steegjes van de stad. Zo is er de Marokkaanse huishoudster Bahiedja, die spaart om een illegale boottocht naar Europa te kunnen maken in de hoop op een betere toekomst. De mooie, getrouwde Joesra heeft een rits minnaars achter de hand voor als haar man op reis is. En dan is er de schrijfster, die zo graag een roman wil schrijven en in Bahiedja haar onderwerp vindt.

Vier totaal verschillende vrouwen, met zo op het oog nauwelijks overeenkomsten, komen met elkaar in contact. Er ontstaat een soort van vriendschap waar de vrouwen zich uitroepen tot 'vrouwen van de wind', juist vanwege hun verschillen, zoals de windrichtingen. Ondanks dat ze bij elkaar komen en het overal over hebben laten ze geen van allen zien wie ze echt zijn. Ze hebben ieder zo hun geheimen en kiezen er voor dit niet te delen met elkaar. Zo ontstaat er een onderlinge sfeer die niet oprecht overkomt, althans niet in het boek. Tripoli wordt weergegeven als een dynamische, moderne en steeds wisselende stad. Een stad die ook gekenmerkt wordt door publieke geheimen, de vluchtelingenproblematiek, maar ook de stigmatiserende samenleving. 

Bahiedja, vol van plannen en ook vol verdriet, springt duidelijk uit het verhaal naar voren. Zij doet dingen die alleen uit wanhoop uitgelegd kunnen worden. Wanneer zij door 'de schrijfster', een van de vier vrouwen, wordt gevraagd verslag te doen van haar plannen om daar een roman over te schrijven, komen we in het meest interessante stuk van het verhaal en meteen ook het meest onwaarschijnlijke. Want welke vluchteling is in staat onder die afschuwelijke omstandigheden een band in te spreken en verslag te doen van haar reis? Meer aannemelijk was geweest wanneer de auteur had gekozen voor een verslag achteraf met Bahiedja en niet het feit dat ze op pad wordt gestuurd met opnameapparatuur die bij onheil in het water gegooid moet worden. Wie vindt dat ooit nog terug? Zo actueel het verhaal van deze vrouw is, haar voornemens te vluchten, het deel m.b.t. haar overeenkomst met 'de schrijfster' is dat niet. En dat is ontzettend jammer want het verhaal van Bahiedja alleen al is meer dan een boek waard en zou verpletterende indruk kunnen maken. Door voor deze verhaallijn te kiezen wordt afbreuk gedaan aan de geloofwaardigheid van het verhaal. Hoe wanhopig ben je als persoon, als auteur dit voorstel te doen aan een vluchteling? Je gaat volledig voorbij aan het leed van een ander om er zelf beter van te worden. 

Het is in grote lijnen een mooi verhaal, heel erg van deze tijd. Het idealisme dat wordt nagestreefd door aan sinistere mensen veel geld te betalen en een uiterst twijfelachtige oversteek te maken van het Afrikaanse continent naar Europa is bijna onvoorstelbaar. Het verhaal geeft een goed beeld weer over wat de echte beweegredenen kunnen zijn om een thuisland te ontvluchten. Welke risico's men neemt en wat men daarvoor moet doen. Het is onwaarschijnlijk en schrijnend. Het deel van Bahiedja is ondanks de kanttekeningen hierboven absoluut het sterkste deel van dit boek. Indrukwekkend ook. De andere vrouwen raken een beetje op de achtergrond, die verhaallijnen komen niet echt uit de verf.

Wat opviel was de vertaling van het boek. Niet zelden was een zin dusdanig vertaald dat de zinsconstructie niet goed liep waardoor vertraging in het lezen optrad. Gevolg hiervan was dat het warrig overkwam en er sprake was van veel herhaling. De vrouwen worden meerdere malen geïntroduceerd en dat leest raar. Want dat heb je eerder toch ook al gelezen? Hierdoor kwam het geheel wat kinderlijk verteld over. En nogmaals, dat is ontzettend jammer want het verhaal van Bahiedja is meer dan actueel en moet echt worden verteld. 

Conclusie is dat 'Vrouwen van de wind' heeft ingeboet door de vertaling en door ongeloofwaardige details waartoe de auteur zich heeft laten inspireren. Door de hapering in het lezen die hierdoor ontstaat komt het verhaal niet tot zijn recht. Gezien de huidige vluchtelingenstroom had dit een verhaal kunnen zijn dat voor velen met vooroordelen t.a.v de vluchtelingen een verhelderend beeld zou geven. De nietsontziende mensenhandelaren, alleen maar bezig met het verdienen van veel geld en de mensonterende situaties waarin mensen op de vlucht zich begeven, zouden ingrediënten zijn voor een realistische kijk op de wereld van de migrant vandaag de dag. Maar je moet als lezer sterk in je schoenen staan wil je daar doorheen kunnen lezen. En dat is echt heel, heel jammer. 

Puur vanwege het indringende verhaal van Bahiedja is het boek het lezen meer dan waard. Maar verder dan 2,5 ster komt de waardering voor het totaalbeeld helaas niet. 

Patrice - Team DPB

Geen opmerkingen: