donderdag 25 februari 2016

'Mijn hart en andere zwarte gaten' – Jasmine Warga



Genre: Young Adult 
Uitgever: Karakter Uitgevers 
ISBN: 9789045210148 
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 320 
Uitgave: december 2015 

Dank aan Karakter Uitgevers voor dit indrukwekkend recensie exemplaar.

De zestienjarige nerd Aysel is geobsedeerd door het plannen van haar eigen dood. Met klasgenoten die continu over haar roddelen, een moeder die haar nauwelijks kan aankijken, en een vader die met een gewelddadig misdrijf hun dorp opschrikt, ziet Aysel redenen genoeg om haar leven te beëindigen. Maar ze weet niet zeker of ze het alleen durft. Als ze op een website het forum Zelfmoordpartners ontdekt, denkt ze de oplossing te hebben gevonden. Ze vindt er Roman, een jongen die achtervolgd wordt door een familietragedie. Hoewel Aysel en Roman niets met elkaar gemeen hebben, beginnen ze deel uit te maken van elkaars leven. Naarmate hun plan voor zelfmoord vorm krijgt, begint Aysel zich af te vragen of ze er wel mee door wil gaan. Ze zal uiteindelijk moeten kiezen: een einde aan haar leven maken of Roman ervan proberen te overtuigen om samen door te leven. 

Over de auteur
Jasmine Warga groeide op in de omgeving van Cincinnati, Ohio. Voordat ze fulltime schrijfster werd, heeft ze een periode voor de klas gestaan als lerares natuurkunde. ‘Mijn hart en andere zwarte gaten’ is haar debuutroman.

Samenvatting
Aysel is pas zestien jaar en een intelligent meisje. Ze heeft de laatste jaren veel meegemaakt in haar gezinssituatie en doordat ze in een kleine gemeenschap woont, iedereen weet het, voelt ze zich bekeken en veroordeeld. Aysel ervaart dat als een zware last, zo zwaar dat haar lijf gevuld wordt met een ‘zwart gevoel’. Dit gevoel projecteert ze op de gebeurtenissen die direct in verband staan met haar vader en waar ze zich vreselijk voor schaamt. Dit en het feit dat ze zich deels verantwoordelijk voelt maakt dat een depressie zich bij haar naar binnen vreet. Ze kan het niet meer aan, ze ziet heel goed mogelijkheden in het leven van een ander maar niet in dat van zichzelf. En daardoor leeft ze voor haar gevoel niet meer, ze is er alleen nog maar. En dat brengt haar op het idee om een einde aan haar leven te maken. Maar om dat te doen, om die definitieve stap te nemen, ontbreekt bij haar nét dat laatste stukje doorzettingsvermogen. Wanneer ze online in contact komt met Roman, op een forum waar mensen een zelfmoordpartner zoeken, wordt ze verrast door zijn persoonlijkheid en de reden die hem beweegt uit het leven te stappen. Ze maken een afspraak en gaan plannen. Maar gaandeweg moeten ze niet alleen een toneelspel opvoeren voor hun omgeving, om vooral geen argwaan te kweken, maar ook naar elkaar. Deze ontmoeting ontpopt zich namelijk in iets wat beide jongelui niet hadden voorzien of gewild. Vooral Aysel wordt door twijfel verscheurd wanneer ze een glimlach op haar gezicht voelt verschijnen en het zwart in haar wordt verlicht. En dat allemaal door Roman.

Beoordeling
Dit indringende verhaal is heel dubbel om te beoordelen. De rode draad door het verhaal is depressie bij jongeren. In dit geval zowel bij Aysel als bij Roman. Ondanks dat het gefundeerd is op een totaal andere basis, is hun gemene deler dat ze een doodswens hebben. Ze worden, als tegenpolen, tot elkaar aangetrokken door hun sombere gedachten en het verdriet dat daaraan ten grondslag ligt. De manier waarop de auteur deze onderschatte en intense ziekte omschrijft is van grote klasse. Integer, puur en zeer realistisch vanuit het perspectief van twee jonge mensen die geen andere uitweg menen te hebben. Het gevoel en verstand, hoofd en lijf continu met elkaar in conflict, vreselijk. Die zware last, dat verscheurende gevoel en bijkomende emoties heeft de auteur echt levensecht weten te vertalen in het verhaal. Het schuldgevoel waarmee ze toch rondlopen en de voelbare twijfel maken het extra moeilijk, zowel voor de hoofdpersonages als de lezer.

Doordat de auteur heeft gekozen voor een periode van 26 dagen om het verhaal te vertellen, tel je met Aysel en Roman wezenlijk af naar een bepaald moment, de laatste dag. Wat dat moment is, wat er gaat gebeuren? Dat mag de lezer zelf gaan ervaren. Het is in ieder geval een bijzondere manier van schrijven waardoor je als lezer meteen midden in het verhaal zit en er maar moeilijk van loskomt. Je wordt naar het einde toegezogen want het is zo indringend, zo emotioneel beladen dat je haast van steen moet zijn om hier niet van onder de indruk te raken. Geregeld verscheen er een brok in de keel. Niet van medelijden maar puur van het voelbare verdriet en de overtuiging van hun plannen. Ze zijn nog zo jong…..ze hebben nog een heel leven voor zich. Mits ze zich dat toestaan. Hun kijk op elkaar is zo anders dan dat ze zichzelf zien.

Dit verhaal is bijzonder indringend en echt heel heftig. Tegelijkertijd ook erg mooi en met vlagen zelfs met een vleugje (galgen)humorGezien de leeftijd van de twee hoofdpersonen en het feit dat het een Young Adult is gaf het boek een gevoel dat het toch niet helemaal ongevaarlijk is. Vooral voor lezers die bekend zijn of neiging hebben richting een depressie en op zoek zijn naar een uitweg zou het een onbedoelde bron van inspiratie kunnen zijn. Er zijn gekkere dingen gebeurd. Het is ook bijzonder volwassen geschreven, niet kinderlijk of naïef. Nee, het zijn verstandige jongelui die verbonden zijn door hun zwart hart.

Het moet echt worden gezegd dat de flaptekst teveel belangrijke informatie omtrent de verhaallijn prijsgeeft. Dat is jammer want daardoor is het verhaal stukken minder verrassend. Vooral de laatste zinnen: ‘Naarmate hun plan voor zelfmoord vorm krijgt, begint Aysel zich af te vragen of ze er wel mee door wil gaan. Ze zal uiteindelijk moeten kiezen: een einde aan haar leven maken of Roman ervan proberen te overtuigen om samen door te leven.’ kan gezien worden als een regelrechte spoiler, jammer. Het geeft teveel weg van het verhaal en het dilemma rondom de plotwending. Dit had niet op de flaptekst moeten staan.

Dit boek zal zeker ook in de smaak vallen van lezers van de boeken van John Green, bekend van o.a. ‘Een weeffout in onze sterren’. 
'Mijn hart en andere zwarte gaten' is een echte aanrader. Je moet er alleen wel tegen kunnen. Het is pittig en het onderwerp kan heel gevoelig liggen. Het is onmogelijk om dit boek een lagere score te geven dan vijf sterren, ondanks de flaptekst. Het grijpt je naar de strot en laat je niet meer los. Zeer indrukwekkend, kan niet anders zeggen en dat voor een debuut.

Patrice – Team De Perfecte Buren

Geen opmerkingen: