maandag 15 februari 2016

'Nora' - Colm Tóibín




Genre: Roman
Uitgever: De Geus 
ISBN: 9789044534573
Uitvoering: hardcover
Aantal pagina’s: 378
Uitgave: november 2015

Met dank aan uitgeverij De Geus voor dit recensie exemplaar.

Ierland, eind jaren zestig. Nora Webster, niet de makkelijkste vrouw, is pas weduwe geworden. Ze probeert haar leven in het kleinsteedse Enniscorthy opnieuw gestalte te geven. Niet alleen heeft ze in haar eentje de zorg voor haar vier kinderen, ze moet ook weer gaan werken. Tegen de achtergrond van het conservatieve, katholieke Ierland met zijn strenge sociale controle weet ze zich door middel van vriendschappen en muziek toch te ontworstelen aan de benauwenis van haar leven.

Wanneer je na een jarenlang huwelijk er ineens alleen voor komt te staan komen er allemaal beslissingen op je pad waarover je nog niet eerder hebt nagedacht. Nora is sinds kort weduwe en is met vier kinderen achtergebleven. Hun twee oudste dochters studeren buitenshuis en de twee jongens wonen nog bij hun moeder. Nora moet een aantal knopen doorhakken om de financiën op orde te houden. Dat valt niet altijd in goede aarde bij de kinderen of familie. Nora heeft een zorgzame maar bemoeizuchtige familie om zich heen die het echt wel goed met haar voorheeft. Toch is Nora zich bewust dat bepaalde zaken door haarzelf zullen moeten worden opgelost. De zorg voor de twee jongens valt haar niet gemakkelijk, het gemis van hun vader is groot maar het zijn geen praters. Nora is ook nog met haar eigen verdriet bezig en verliest daardoor soms andere zaken uit het oog, onbedoeld maar het gebeurt wel. De oubollige normen en waarden maken het haar soms ook moeilijker dan het zou hoeven te zijn. Nora voelt zich daardoor geremd in haar doen en laten maar zal toch een manier moeten vinden om voor haar gezin te zorgen. Vooral ook ter nagedachtenis aan haar geliefde man wil ze het graag goed doen.

De jaren ’60 in het politiek onrustige Ierland zijn de setting waarin we kennis maken met Nora. Een vrouw met verdriet maar ook zeker met een missie. Ze wil ondanks het verlies van haar man de zaken die geregeld moeten worden, goed en zelfstandig regelen. Maar in die tijd was dat nog niet zo normaal en vooral niet in een gemeenschap zoals die waar Nora woont. Sociale controle en goedbedoelde bemoeienissen maken het Nora niet altijd gemakkelijk om te doen wat zij wil, wat zij goed acht. Wanneer ze merkt dat haar jongens niet lekker in hun vel zitten moet ze maatregelen nemen en daar stuit ze op tegenstand van haar omgeving. Iedereen heeft wel een mening over de keuzes die ze maakt en daar lijkt ze op een bepaald moment toch wel klaar mee te zijn. Nora weet wat ze wil en neemt uiteindelijk een aantal moedige beslissingen. Ze gelooft in zichzelf en haar overlevingsdrang en ze is voornemens haar familie en vrienden daarvan te overtuigen want ondanks dat ze een behoorlijke dosis eigenzinnigheid bezit, vindt ze het wel belangrijk dat ze bevestiging krijgt voor haar goeddoen.

Colm Tóibín heeft met dit boek een indrukwekkend levensverhaal geschreven. Voor vrouwen in die periode was het bij lange na niet zo gemakkelijk als het anno nu is. Na het trouwen afhankelijk van hun man, niet werken en thuis blijven om voor het gezin en huis te zorgen was eigenlijk zo’n beetje de gouden regel. Het hebben van een uitgesproken mening was vooral in die gemeenschap not done, de pastoor had het voor het zeggen in het dorp en iedereen ging naar de kerk. Het mooie van dit verhaal is dat Nora door haar verdrietige verlies zich wel moet ontwikkelen. Ze heeft geen keuze. Dat proces is erg mooi neergezet, het dwingt bewondering af. Nora blijkt veel sterker te zijn dan ze zelf voor mogelijk had gehouden en het maken van moeilijke keuzes gaat ze niet uit de weg, ondanks de weerstand die ze daarbij ervaart. De auteur heeft een hele realistische thuissituatie weten neer te zetten waardoor je het gevoel krijgt zelf getuige te zijn van de persoonlijke ontwikkeling van deze vrouw. Ze heeft het met momenten erg moeilijk maar toch weet ze zich telkens weer te herpakken, haar grootste motivatie zijn vooral ook haar kinderen en de liefde naar haar man toe. Er is in het verhaal weinig ruimte voor het verdriet, je voelt het wel, het is er ook, maar het wordt niet uitgesproken door de betrokkenen naar elkaar toe. Het zal een teken van die tijd of de eigenschap van de personen zijn. De politieke situatie die ter sprake komt had wat meer verdieping mogen krijgen, vooral omdat het Nora’s gezin direct betreft via een van haar dochters in Dublin en het een bepalende factor voor het leven van die tijd was.

Hoe dan ook, Nora is een prachtig familieverhaal dat door het vallen en opstaan een realistische kijk in het leven van toen geeft. De kleine dingen die het geluk brengen, zoals Nora’s ontdekking voor de klassieke muziek en de onverwachte vriendschappen, geven het verhaal net dat beetje extra en zorgen dat het niet een verhaal is geworden dat zich beperkt tot het gezin alleen. De verhaallijn kent vele emoties, medeleven, ergernis en onbegrip. Nora was zeker niet te benijden en het is knap zoals het verhaal zich ontwikkelt naar een menselijk en heel persoonlijk relaas.

Met Nora als hoofdpersonage heeft de auteur zijn eigen moeder als inspiratie gebruikt, heel bijzonder. Je vraagt je af wel wie hij zelf is in het verhaal of dat dat gedeelte fictief is.

5 dikke sterren voor dit overtuigende en realistische levensverhaal van een bewonderenswaardige vrouw.

Patrice – Team De Perfecte Buren





Geen opmerkingen: