woensdag 9 maart 2016

'NODIG' - Joelle Charbonneau



Genre: Young Adult
Uitgever: Karakter Uitgevers B.V.
ISBN: 9789045210247 (paperback) / 9789045210544 (e-book)
Uitvoering: paperback (Jeanine) en e-book (Lisette)
Aantal pagina’s: paperback 320 pagina’s en e-book 239 (Kindle)
Uitgave: januari 2016

Gelezen door Lisette Woest –Appeldoorn en Jeanine Feunekes-Both, beiden recensent van De Perfecte Buren.

Met dank aan Karakter Uitgevers voor het beschikbaar stellen van de recensie-exemplaren.


Cover
Lisette: Over de hele cover staat een gezicht van een tienermeisje. Een helft van het gezicht is zichtbaar. Over de andere helft staat in grote witte letters de tekst NODIG. Boven aan de cover staat de naam van de schrijfster en onderaan staat een quote uit het boek, ‘Niemand krijgt iets voor niets. We zouden allemaal beter moeten weten’. Dit alles in witte letters. De cover spreekt mij niet direct aan. De vele covers met gezichten van tienermeisjes dragen hieraan bij. De cover onderscheidt zich niet en geeft niet echt wat weg over de inhoud. De cover krijgt een 5.

Jeanine: Wat direct in het oog springt, is de titel van het boek ‘NODIG’. Deze staat rechts van de cover in witte letters. Op de achtergrond zie je een meisjesgezicht met een zeer doordringende blik in haar ogen. De rechterkant van het gezicht valt weg onder de titel en vaag hieronder zie je zinnen met wat mensen nodig denken te hebben. Vooral de combinatie van het fel kijkende oog met de zeer duidelijk aanwezige titel maakt indruk. Onderaan de cover staat vermeld: Niemand krijgt iets voor niets. We zouden allemaal beter moeten weten.
Verder staat op de cover vermeld dat de schrijfster Joelle Charbonneau de bestsellerauteur is van De Test-trilogie.
De cover krijgt van mij een 7.

Samenvatting
In ‘NODIG’ maken we kennis met Kaylee Durham, een 16-jarig meisje dat het moeilijk heeft met de ziekte van haar broer, DJ, en de scheiding van haar ouders. Haar vader is op een dag vertrokken en nooit meer teruggekomen. Na zijn vertrek heeft Kaylee een aantal emotionele beslissingen genomen om hem terug te vinden en haar broertje, die een nieuwe nier nodig heeft, te helpen. Ze heeft bijna al haar vrienden verloren en haar moeder heeft alleen maar belangstelling voor DJ. Nate Weaverly, een 16-jarige jongen die thuis in de schaduw leeft van zijn oudere broer Jack, is echter in Kaylee blijven geloven en steunt haar onvoorwaardelijk. Als Nate haar op een dag een uitnodiging stuurt voor de nieuwe social-mediasite NODIG accepteert ze deze, ondanks haar twijfels. Kaylee besluit om een nieuwe nier voor haar broer te vragen. Dagelijks logt ze in om te kijken hoe het met haar verzoek staat. Zo ziet ze dat het aantal leden stijgt, net als het aantal verzoeken en ingewilligde verzoeken. Zo valt Kaylee op dat naarmate deze getallen stijgen er in het anders zo rustige Nottawa vreemde zaken gebeuren. Kaylee begint te vermoeden dat NODIG in verband staat met de golf van vreemde zaken en begint een privéonderzoek.

Het verhaal
Lisette: Leerlingen van de Nottawa High school in Nottawa, Wisconsin, zijn in de ban van een nieuwe social-mediawebsite, NODIG. Alleen leerlingen van de Nottawa High school kunnen lid worden. Lid worden gebeurt op uitnodiging van medeleerlingen. Wat de site anders maakt dan andere social-mediasites is de beginvraag: Wat heb jij nodig? Leerlingen kunnen hier een verzoek indienen en dat verzoek zal dan ingewilligd worden als de leerling zich houdt aan de voorwaarden van de site. Een van de voorwaarden is totale anonimiteit. Niets mag je identiteit verraden en alles wat op NODIG geplaatst wordt, wordt eigendom van NODIG. Daarnaast vraagt de site een tegenprestatie van de aanvrager van het verzoek. In het begin is de tegenprestatie makkelijk. Nodig andere leerlingen uit, maar als alle leerlingen uitgenodigd zijn, verandert de tegenprestatie. Hoe ver zullen de leerlingen gaan om hun verzoeken ingewilligd te zien worden?

Jeanine: Kaylee's broer DJ heeft dringend een nieuwe nier nodig. Aangezien ze zelf geen match is en ze zich daar schuldig over voelt, doet ze van alles om iemand te vinden die haar wil helpen met de donatie van een nier. Ze gaat zelfs op zoek naar haar verdwenen vader, dit tegen de zin van haar moeder in. Haar opdringerige manier van hulp zoeken maakt dat andere mensen zich ongemakkelijk voelen bij haar en ze heeft nauwelijks nog vrienden over. Alleen Nate, met wie ze al jaren lang bevriend is en die erg populair is bij andere leerlingen, blijft haar trouw. Via Nate komt Kaylee in aanraking met NODIG, een nieuwe social-mediasite. Deze site belooft je te geven wat je wilt hebben of nodig hebt en garandeert volledige anonimiteit. Alleen leerlingen van Nottawa High School kunnen zich (anoniem) aanmelden. Indien je 5 andere vrienden uitnodigt voor het netwerk en zij accepteren deze uitnodiging, dan krijg je waar je om hebt gevraagd. Nate heeft zichzelf via zijn broer Jack aangemeld. Uit wanhoop vanwege het feit dat haar broer binnenkort kan sterven, meldt Kaylee zich ondanks haar bedenkingen aan bij deze site en geeft aan dat ze een nier voor haar broer nodig heeft. Aangezien alleen leerlingen van Nottawa High School kunnen zich aanmelden bij dit nieuwe sociale netwerk, kun je op een gegeven moment geen uitnodigingen meer versturen en worden je wensen vanaf dat moment pas vervuld als je akkoord gaat een opdracht uit te voeren. Nadat Kaylee zelf thuis en enkele leerlingen van haar school te maken krijgen met vreemde incidenten, begint Kaylee bang te worden dat dit te maken heeft met de nieuwe site. Kaylee besluit op onderzoek uit te gaan om erachter te komen wat er nu precies speelt.

Mening/conclusie
Lisette: Joelle Charbonneau weet van de eerste pagina de interesse te wekken. De eerste regels ‘willen: een verlangen om iets te bezitten of te doen; een wens. Nodig hebben: iets essentieels wat vereist is, omdat je er niet zonder kunt leven. Wat heb jij nodig?’ triggeren de interesse. Deze interesse voedt ze door vanuit verschillende oogpunten het verhaal te vertellen. De hoofstukken bestaan uit de naam van de persoon vanuit wie ze het verhaal op dat moment vertelt. Kaylee, Nate, Gina, Ethan, Sydney, Bryan, Hannah, Lynn, Sameena, Amanda en Yvonne zijn de vertellers van het verhaal en de schrijfster weet ze allemaal als geloofwaardige en verschillende tieners neer te zetten. Je ziet bij wijze van spreken zo de klas van je tienerdochter of -zoon voor je. De nerd, de sportieveling, de teruggetrokkene, de gamer, de gemene meid. Stuk voor stuk komt hun persoonlijkheid goed tot zijn recht in de stukken waar zij de vertellers zijn. De spanning wordt ook geleidelijk opgebouwd door deze verschillende gezichtspunten te gebruiken om dan op het eind te versnellen naar een behoorlijk knallend en redelijk verrassend eind.

Jeanine: In het boek volg je het verhaal via verschillende personages. Kaylee is het hoofdpersonage, haar verhaallijn is in de ik-vorm geschreven. De korte hoofdstukken zijn niet genummerd, maar zijn voorzien van de naam van het personage waar deze verhaallijn om draait. Met deze manier van schrijven krijg je een goede indruk hoe het netwerk NODIG werkt en welke rol dit bepaalde personage heeft in het verhaal en tot hoe ver die persoon bereid is te gaan om te krijgen wat diegene denkt "nodig" te hebben. Je leert als lezer de andere leerlingen kennen, hun redenen om mee te doen aan NODIG en hoe ver ze gaan om te kunnen krijgen wat ze denken zo hard nodig te hebben. De opdrachten variëren van heel eenvoudig tot behoorlijk extreem. In de loop van het verhaal begin je connecties te zien tussen de verschillende opdrachten wat ervoor zorgt dat de spanning oploopt. Als lezer ga je je steeds meer afvragen waarvoor deze opdrachten nou precies dienen. Wat is het doel van degene die het netwerk heeft opgezet? Je krijgt tijdens het lezen het angstige gevoel dat de website werkt naar een einddoel en dat zaken volledig uit de hand kunnen gaan lopen.
Joelle Charbonneau weet goed de emoties van de personages over te brengen: de frustratie van Kaylee dat ze geen geschikte nier kan vinden voor haar broer, de angsten van andere personages als zij zien welke gevolgen hun acties hebben. Gevolgen die zij van te voren of uit naïviteit of uit hebzucht en verlangen naar wat zij "nodig" achtten niet hebben voorzien. De andere personages hebben een kleinere rol in het verhaal, maar desondanks weet de schrijfster hen en hun verlangens overtuigend neer te zetten. Je snapt hun beweegredenen om deel te nemen aan NODIG. Door de korte hoofdstukken en de schakeling tussen de verschillende personages weet Joelle Charbonneau de spanning goed vast te houden. Ik had met regelmaat moeite om het boek weg te leggen.
De schrijfster geeft regelmatig een update van de volgende feiten: het aantal leden van het netwerk, het aantal verzoeken in behandeling en het aantal ingewilligde verzoeken. Deze cijfers veranderen continu en vergroten de spanning van het verhaal omdat je benieuwd wordt wat de reden is dat deze cijfers veranderen.

Lisette: Met NODIG weet Joelle Charbonneau meerdere actuele thema’s te koppelen en geloofwaardig neer te zetten. De gevaren van het internet, dat je ook kan lezen als een (aan)klacht tegen de bestaande social-mediasites met hun verregaande gebruikersvoorwaarden omtrent eigendom en privacy, de tienergemeenschap, de beïnvloedbaarheid van een tiener, de drang om steeds meer te willen voor steeds minder. NODIG leest ook als een aanklacht tegen de huidige maatschappij en met zinnen als ‘Mensen krijgen liever wat ze willen zonder er hard voor te moeten werken of lang voor te sparen. Ze zijn op zoek naar een gemakkelijke uitweg en dat biedt NODIG’ raakt ze de kern van de huidige consumptiemaatschappij. Daaraan gekoppeld stelt ze ook de vraag “hoe ver ga jij om je verlangens te bevredigen?” Lukt het je om menselijk te blijven in een wereld waar alles draait om snelle bevrediging? Joelle Chardonneau heeft het vermogen om levensechte personen neer te zetten, waardoor je sommige personen echt niet mag en andere juist weer kwetsbaar, laf of dapper vindt. Ook heeft ze de gave om de lezer op het verkeerde been te zetten en je te verrassen. Door haar korte zinnen geeft ze ook nog vaart mee aan het verhaal.

Jeanine: De schrijfster zet je aan het denken met dit verhaal: hoe ver zou je zelf gaan om iets te bemachtigen wat je nodig denkt te hebben. Wat heb je ervoor over? Volg je blindelings opdrachten zonder dat je over de eventuele gevolgen nadenkt? Ook maakt Joelle Charbonneau het gevaar van een sociaal netwerk (deze met anonieme leden) zeer duidelijk met dit verhaal. Handelingen hebben consequenties, gevolgen zijn niet te overzien.
De volgende zin uit het boek maakte indruk op mij vanwege boodschap die deze zin bevat: “We zijn er zo aan gewend dat er elke dag nieuwe dingen op het internet verschijnen dat we ons niet afvragen wat erachter zit en ze met open armen ontvangen”.

Lisette: Het verhaal sprak mij heel erg aan. De schrijfster, Joelle Charbonneau, was voor mij nog een onbekende, maar ze heeft haar sporen in het Young-Adult genre inmiddels verdiend met de veelgeprezen ‘Testtrilogie’. Het boek wegleggen is eigenlijk geen optie. Fascinerend vanaf de eerste pagina tot aan de laatste zin. Kortom ‘NODIG’ is een Young-Adult thriller die de moeite van het lezen waard is. ‘NODIG’ krijgt van mij 4,5*

Jeanine: Joelle Charbonneau heeft met dit boek een zeer spannende YA geschreven met de boodschap over hoe gevaarlijk social media kunnen zijn. Hoe schijnbaar kleine en onschuldige acties grote, desastreuze gevolgen kunnen hebben. Dat er mensen zijn die alles doen om te krijgen wat ze nodig denken te hebben en daarbij niets en niemand ontzien.
NODIG van Joelle Charbonneau krijgt van mij 4 dikke sterren.




Geen opmerkingen: