donderdag 12 mei 2016

'Kaakslag' – Erik Persoons


Genre: thriller
Uitgeverij: Kramat
ISBN: 9789462420427
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 315
Uitgave: 18 maart 2016

Met dank aan uitgeverij Kramat voor dit recensie exemplaar.

Wat als een nieuwe start moet gelden voor Joyce, na een moeilijke echtscheiding, verandert al snel in een nachtmerrie. Haar tienjarig dochtertje Kiara verdwijnt spoorloos, samen met Tim, een verwarde jongen die stemmen hoort in zijn hoofd en meestal in een fantasiewereld leeft.
Wat is er gebeurd? Wie is verantwoordelijk?Dit verhaal beschrijft de radeloosheid van de ouders. De zoektocht houdt een ganse dorpsgemeenschap gevangen met vragen en dit allemaal tegen de achtergrond van dit verschrikkelijke drama. Iedereen loopt met schuldgevoelens rond, voelt zich verantwoordelijk voor alles wat er fout is gelopen.Nochtans dringt de tijd.Want Tim heeft een wapen op zak … en hij is van plan het te gebruiken.

Hoopvol proza – een psychologisch drama – een roman noir, maar vooral een spiegel voor onszelf, een blik in onze ziel. 
Een verhaal vol suspense en spanning, een whodunit met een schokkende plot. Een thriller? Jawel, maar dit boek is zveel meer:


Fragment:
Ze voelde zich week worden, viel op haar knieën en bleef zo zitten, schreiend, tierend, gillend. Ze klemde het knuffelbeertje tussen haar handen en begroef haar gezicht erin. Ze rook Kiara’s geur. Haar kinderlijke, naar aardbei geurende parfum. Het maakte haar gek. Ze duizelde. Even kreeg ze het gevoel alsof ze in een diep gat wegzonk. Haar keel schroefde dicht, ze moest happen naar adem. Nog eenmaal slaakte ze een lange, beestachtige kreet. Ze schreeuwde haar dochter haar naam, toen werd het zwart voor haar ogen en zakte ze languit op de grond.

Kiara is boos en verdrietig. Waarom moest mama nu beslissen om te gaan verhuizen en de stad, met al haar vriendjes en vriendinnetjes, te verruilen voor dit stomme dorp? Waarom zijn papa en mama nu zo boos op elkaar? Ze snapt er niets van, maar ja ze is dan ook pas tien jaar. Kiara moet heel erg wennen aan het nieuwe huis, het voelt niet als een thuis. En mama is ook anders dan anders, ook al doet ze wel haar best. Tot overmaat van ramp hoort bij een verhuizing ook een andere school……

Joyce voelt zich schuldig. Alles wat er nu gebeurt is het gevolg van haar beslissing om een eind te maken aan haar huwelijk met haar tirannieke en dominante echtgenoot. Ze kon niet meer en dus was het tijd om voor zichzelf én Kiara te kiezen. Haar kleine meid ziet het allemaal nog niet zo in natuurlijk. Kiara heeft de kinderlijke overtuiging dat alles wat je zelf niet ziet, er dan ook niet is. Dat maakt uitleg van de situatie nog moeilijker.

Nadat moeder en dochter hun intrek hebben genomen in hun huurhuisje neemt het gewone leven de overhand. Er zal gewerkt moeten worden en Kiara moet naar school. Beide vrouwen hebben zo hun aanpassingsproblemen. Maar voor Kiara is het natuurlijk moeilijker, relativeren van de situatie is een onbegonnen zaak op deze leeftijd en dus voelt ze zich eenzamer dan ooit. Haar moeder snapt het volgens haar toch allemaal niet. Groot is dan ook haar vreugde wanneer Tim, een introverte jongen uit haar klas, blijkbaar openstaat voor contact. Tim valt haar meteen op, hij is stil en vindt ook duidelijk geen aansluiting bij de rest van de klas, net als zijzelf. De twee lijken al snel een klik te hebben en spreken zelfs na school af voor een speelafspraak. Beide moeders zijn bijna extatisch, zo blij. Joyce omdat ze denkt dat dit de open deur is naar meer vriendschappen op school en Danielle, moeder van Tim, omdat haar zoon nooit met iemand afspreekt. Tim is een aparte jongen, heeft wat sociale problemen en daarom is deze vriendschap van essentieel belang. Wat Danielle alleen even vergeet te vermelden aan Joyce is dat hij een aantal ‘gebruikersaanwijzingen’ heeft. En dat is het begin van heel veel ellende en spanning waar niemand op zit te wachten.

‘Kaakslag’ is een prettig en vooral Vlaams boek. Dat wil zeggen, er wordt gebruik gemaakt van authentiek taalgebruik en dito uitdrukking. Dat is tegenwoordig een compliment waard want veel Vlaamse auteurs en uitgevers kiezen uit commercieel belang voor het ‘vernederlandsen’ van hun boeken. Dat men hier niet voor heeft gekozen verdient een positieve melding. De auteur heeft in dit verhaal gekozen om te schrijven vanuit diverse perspectieven. Op die manier beleef je met iedereen het verhaal mee en ontwikkel je al dan niet ook sympathie voor hen.

Het verhaal vanuit Kiara is hoofdzakelijk door middel van gedachten en dagboeknotities. De auteur doet zijn best dit te doen lijken op die van een tienjarige maar toch. Ze zijn absoluut indringend maar bij lange na niet altijd leeftijdsconform geschreven. Niet alles is even aannemelijk en daarbij veel te wijs voor haar leeftijd. De passages van Kiara zijn vanuit haar gedachten geschreven en toch heeft de auteur gekozen om in de derde persoon te schrijven. Dat is behalve niet natuurlijk ook bijzonder jammer want de overtuiging dat het haar verhaal is komt daarmee in het geding. Men schrijft in ‘ik’ wanneer er sprake is van een dagboek, ook heel verwarrend. Daarbij zijn er bewust fouten in de tekst verweven om het te doen lijken alsof ze werkelijk van een tienjarige afkomstig zijn. Deze ‘fouten’ zijn te opzichtig en doen het averechtse effect bereiken. Het had de binding met het meisjes absoluut vergroot als de auteur dit had gelaten voor wat het was, want dan was het niet opgevallen, of dit dusdanig te verwoorden dat het wel vanuit haarzelf was geschreven.

Tim is een jongen die belast is met een behoorlijke bagage. Hij leeft in een fantasiewereld die hem de nodige tweestrijd oplevert in het dagelijkse leven. Zijn vader en moeder staan hierdoor behoorlijk onder druk. Vader is namelijk dorpsarts en zijn aanzien staat op het spel wanneer aan het licht komt wat er werkelijk met zijn zoon aan de hand is. 
Daardoor neemt het geheimzinnigheidsgehalte in het boek behoorlijk toe. Vooral niet erkennen en toegeven wat er aan de hand is terwijl een situatie daar wel om vraagt maakt het verhaal ook spannend. Het aandeel van de ouders van Tim is daarin mooi verwerkt. De wanhoop en schaamte zijn voelbaar en de acties die daarop volgen zijn daarop gebaseerd. Zelfs op een manier dat je als lezer daar begrip voor kunt opbrengen. Ze doen het niet op de geijkte manier, maar de achterliggende gedachten zijn volledig te begrijpen, ouders maken tenslotte ook fouten. Het is vooral de uitvoering waar het fout gaat. En dat laatste is behoorlijk goed weergegeven want de onderliggende spanning is er wel degelijk. Om meer over deze knul en zijn familie vrij te geven zou jammer zijn voor de beleving van dit verhaal en dus blijft het hierbij.

Joyce’s instinct is scherp en het zegt haar dat er iets goed mis is met de vriendschap tussen Kiara en Tim. Maar toch, als je ze samen ziet spelen………Naar aanleiding van een gesprek met moeder Danielle krijgt haar onderbuikgevoel gelijk. Maar dan is het al te laat.

‘Kaakslag’ is een verrassend en behoorlijk beklemmend verhaal geworden. De authentieke Vlaamse grondslag is heerlijk en doet de kleine foutjes haast wegvallen. Ondanks deze opmerkingen is het zeer zeker een boek dat meer dan de moeite waard is om te lezen. Het geeft een familiegeheim weer dat in de samenleving moet zien te overleven. Een ‘publiek geheim’ is voor nieuwkomers haast onzichtbaar. Het verdriet dat daarmee gepaard gaat net zo. En dat heeft indruk gemaakt.

Erik Persoons heeft met dit verhaal een maatschappelijk probleem mooi aan de kaak gesteld. De titelkeuze is dan ook op verschillende manieren te interpreteren. Letterlijk maar ook zeker figuurlijk een goede keuze. Het geheel is een schrijnende nachtmerrie voor iedere ouder en een onderliggende boodschap is zeker voelbaar. Dat is dusdanig subtiel gedaan dat je er de kriebels van zou krijgen. Chapeau!

Gezien de oprechte verhaallijn en de prettige schrijfstijl zou het boek absoluut vier sterren waard zijn maar door de toch wel veelvuldig aanwezige foutjes, het té snel wisselen van perspectief (waardoor verwarrend te lezen) en de onwaarschijnlijkheden t.a.v. het gedrag van de kinderen op deze leeftijd krijgt het drie sterren. Wat overigens een goed boek betekent! Het was een genoegen om ‘Kaakslag’ te lezen en de nieuwsgierigheid naar ander werk van deze auteur is gewekt.

Patrice – Team De Perfecte Buren


Geen opmerkingen: