woensdag 3 augustus 2016

'De laatste deelnemer' – Alexandra Oliva


Genre: literaire thriller
Uitgever: Ambo | Anthos uitgevers, Amsterdam
ISBN: 978 90 263 3236 4
Uitvoering: drukproef
Aantal pagina’s: 397
Uitgave: augustus 2016

Met dank aan Ambo / Anthos uitgeverij voor dit recensie-exemplaar.

Dit boek ligt vanaf 4 augustus in de boekhandel! 

Cover
De cover van ‘De laatste deelnemer’ heeft een grimmige uitstraling. Het beeld toont het silhouet van een rennende vrouw in een bosachtige omgeving. Ze lijkt op te gaan in de voorgrond (opgeslokt misschien wel). Het beeld lijkt te suggereren dat ze richting ‘het licht’ of een open plek rent. Bevrijding wellicht? Tezamen met de dreigende titel en ondertitel vormt de cover een beklemmend geheel. Heel uitnodigend om te lezen. Ik geef de cover een 9.

Samenvatting
In ‘De laatste deelnemer’ doen 12 kandidaten mee aan een reality-spelprogramma zoals nog nooit eerder vertoond. Met een vermeend budget van 100 miljoen dollar lijkt dit het meest spectaculaire spelprogramma ooit te worden. De deelnemers moeten in de wildernis, in een dunbevolkt gebied, als team, maar ook solo opdrachten uitvoeren en zien te overleven. De deelnemers zijn zorgvuldig gecast op vaardigheden (of het gebrek daaraan), uiterlijk en achtergrond, zodat de vele regisseurs de gewenste verhaallijnen voor de kijkers thuis kunnen construeren. De deelnemers krijgen zelfs bijnamen die (zogenaamd) aansluiten op hun achtergrond, zoals Tracker, Zoo, Banker en Exorcist. 

De opdrachten gaan ook een flinke stap verder dan ooit eerder vertoond. De enige ‘escape’ die de deelnemers hebben is de mysterieuze zin ‘Ad tenebras dedi’. Als deze zin wordt uitgesproken door een deelnemer, dan is het voorbij voor hem of haar. De betekenis van deze 3 woorden, ‘aan de nacht geef ik me over’, klinkt onheilspellend en doet vermoeden dat de deelnemers nog zware tijden te wachten staan. De solo opdracht, waarbij alle overgebleven kandidaten voor langere tijd alleen moeten zien te overleven in de wildernis, blijkt de ultieme uitdaging in het spel. Dolend door de wildernis moeten de kandidaten op zoek gaan naar aanwijzingen die bijvoorbeeld leiden naar het volgende pakket met eten. 

Zoo is een van de favorieten en ze zit vol overgave in het spel. Ze is vastbesloten om het spel tot een goed einde te brengen, hoe gruwelijk de opdrachten soms ook zijn. Maar als er tijdens haar solo opdracht een tiener in het spel verschijnt, lijken alle kaarten van tafel te zijn. Waar kan ze nog op vertrouwen? Speelt ze het spel nog, of is er iets gruwelijk misgegaan?

Conclusie
Met ‘De laatste deelnemer’ heeft Alexandra Oliva een spannend boek afgeleverd die de lezer moeiteloos meeneemt van begin tot einde. Ondanks dat het zo goed als vanaf het begin duidelijk is wat er gaande is en het ‘voortdurend op het verkeerde been’ gezet worden (quote cover) wel meevalt, leest het verhaal lekker weg en wil je als lezer graag weten hoe het af gaat lopen. 

Alexandra Oliva heeft gekozen voor een afwisselende, zeer cinematografische stijl. Het boek leest als een script en het is dan ook niet moeilijk om het als een speelfilm af te spelen in je hoofd. Door slim gebruik te maken van flashbacks en te schakelen tussen een beschrijvende vertelstijl vanuit de eerste persoon en de derde persoon, reikt Oliva de lezer hapklare puzzelstukjes aan die het volledige verhaal in scènes vertellen. Erg prettig om te lezen en het bouwt het verhaal sterk op. 

De schrijfster lijkt subtiel een ‘aanklacht’ te willen doen tegen de schijnwerkelijkheid en het meedogenloze winstbejag van de televisiewereld door herhaaldelijk een scène te beschrijven zoals hij plaatsvindt en vervolgens hoe deze door de editor geknipt wordt voor de uitzending. Zo worden de zorgvuldig geselecteerde kandidaten precies zo gepositioneerd zoals de regisseurs bij casting al voor ogen hadden. Hiermee worden niet alleen de kandidaten gemanipuleerd, maar ook de kijkers thuis. Iets wat redelijk bekend is, maar wat de populariteit van alle reality-programma’s er niet minder om maakt. De gekozen plot van het verhaal is weliswaar niet origineel te noemen (de achtergrond daarentegen wel) en deed mij meer dan eens denken aan de stijl van Stephen King, hetgeen wat mij betreft als een groot compliment opgevat mag/moet worden. 

De karakters zijn goed uitgewerkt en ook de dialogen zijn zeer geloofwaardig, waardoor je als lezer eenvoudig ‘transformeert’ tot ‘kijker’, alsof je zelf achter de tv het programma aan het bekijken bent. Een knappe prestatie. Het einde hint op een mierzoet Amerikaans slot, hoewel dit nog in het midden gelaten wordt, maar het geeft wel afronding aan het geheel. Persoonlijk had ik graag iets meer duiding over de achtergrond gekregen, maar wellicht dat dit juist afbreuk had gedaan aan de snelheid van het verhaal.

Beoordeling
‘De laatste deelnemer’ is een spannend boek van begin tot einde. Het leest eenvoudig weg en je gaat er als lezer al snel helemaal in op. Alhoewel het direct duidelijk is wat er gaande is, weet Alexandra Oliva toch de lezer te blijven boeien met haar karakters en cinematografische vertelstijl. Je wilt gewoon weten hoe het verder gaat en het verhaal verveelt geen moment. Het leent zich uitstekend voor een verfilming. Een film die ik zeker voor mijn ontspanning zou gaan kijken. ‘De laatste deelnemer’ heeft mij weten te boeien en te vermaken en dat lijkt mij te allen tijde het doel van een verhaal. 
Ik geef dit boek 4 welverdiende sterren.

‘De leegte, de naargeestigheid, het rottende afval en de stilte overal om ons heen zijn onmiskenbaar gigantisch. De omvang ervan overweldigt me. Ik weet niet of ik blij moet zijn dat mijn bril kapot is gegaan. Hoewel, wie weet, misschien zou ik me zelfs aan de leugen hebben vastgeklampt als ik goed had kunnen zien.’

Chester Gerritse – recensent De Perfecte Buren


Geen opmerkingen: