maandag 3 oktober 2016

In gesprek met......Inge van der Krabben

Wie is Inge?
Daar probeer ik achter te komen. Ik leer mezelf elke dag beter kennen. Schrijven helpt me daarbij. Ik ben een gevoelsmens, dromer, twijfelaar, denk veel na. Als ik eenmaal kies kan ik vastbijten en doorzetten, zeker als het goed voelt.

Je bent auteur, je blogt en bent schrijfdocent? Hoe combineer je dat? Hoe ziet een gemiddelde (schrijf)dag er voor jou uit? Heb je een bepaald schrijfritueel?
De combinatie van bloggen, schrijven en doceren voelt voor mij natuurlijk. Ik run ook nog een eigen tekstbureau voor zakelijke tekstopdrachten. Als het teveel wordt dan valt er wat af (ik blog al een tijdje niet) en dat pak ik dan weer op als er weer meer ruimte is. Ik heb (nog) geen vast schrijfritueel. Dat is wel iets waar ik naar streef want ik weet dat het mijn schrijven goed zal doen. Nu gaat het nog teveel ad hoc en dan duurt het soms lang om in een ritme te komen. Sinds een paar weken ben ik daarom gaan freewriten. In de ochtend zet ik tien minuten de wekker en laat komen wat er komt (in een schrift met de hand). Omdat boek twee in mijn hoofd zit associeer ik er gemakkelijk naartoe merk ik. Het brengt me op nieuwe ideeën.

Volgens mij heb je wel iets speciaals met taal? Vertel eens.
Jazeker. Taal is zeg maar echt mijn ding (met dank aan Paulien Cornelisse voor die mooie uitspraak). Naast het schrijven lees ik veel en ik kan echt ontroerd raken door mooie zinnen, door een bepaald ritme, poëzie. Ik krijg nu ook terug van mensen die mijn debuut lazen dat het ze ontroerde, raakte. Dat is voor mij het grootste compliment. Taal is wat ons mens maakt, daarmee kunnen we ons uitdrukken. Je denken en je taal zijn het onderzoeken waard. Ik doe dat door te schrijven en hoop dat te delen met anderen.

Heb je altijd al graag willen schrijven? Of had je een totaal andere carrière voor ogen toen je jonger was?
Ik schreef (zoals veel schrijvers vermoed ik) als kind al gedichten en verhalen. Het zit in me. Ik wist eigenlijk nooit heel duidelijk wat ik wilde worden, had niet echt een doel voor ogen. Wat zich aandiende volgde ik. Tot ik op een dag (ergens in 2009) besloot dat ik een boek wilde schrijven. Ik volgde de driejarige proza-opleiding bij Script plus, leerde daar de nodige techniek en begon in het laatste jaar aan het verhaal wat nu mijn debuut is geworden. Waanzinnig hoe snel dit is gegaan. Ik kan ook niet meer stoppen, dit is wat ik wil en moet doen.

Je debuut scoort hoge waardering. Het staat zelfs op de shortlist voor de Hebban Debuutprijs 2016. Is dat een droom die uitkomt?
Ik weet het niet. Mijn droom was een boek schrijven en toen ik dat eenmaal deed werd mijn droom om het uitgegeven te krijgen. Toen Ambo|Anthos dat wilde doen kon ik mijn geluk niet op. Algauw droomde ik ervan dat veel mensen het zouden willen lezen en nu droom ik weer van een volgend boek… ik zei toch al dat ik een dromer was. De waardering van lezers en een nominatie voor een prijs zijn de krenten in de pap, maken de werkelijkheid mooier dan de droom ooit had kunnen zijn.



Wat was je eerste reactie toen je op de longlist stond en uiteindelijk op de shortlist. Beschrijf dat eens.
Het zijn geluksmomenten, net als toen ik het telefoontje van mijn uitgever kreeg dat ze mijn boek wilden uitgeven. Je legt zoveel van jezelf in een boek (naast de jaren schrijfwerk) en dat het dan gezien wordt, gelezen wordt, gewaardeerd wordt, supermooi toch? Het moment dat bekend werd dat mijn boek op de shortlist terecht kwam heb ik als een Obama geroepen ‘Yes I Can!’

Het verhaal gaat over een moeder-dochter relatie, bevat dit boek autobiografische elementen en zo ja, zou je willen vertellen welke dat zijn en wat dat met je doet tijdens het schrijven?
Ik denk dat mijn debuut geen ander verhaal had kunnen zijn dat dit moeder-dochter verhaal. Wist je dat meer dan 80% van de romandebuten autobiografisch is en vaak over de ouder-kind relatie gaan? De symbiotische relatie die centraal staat in mijn boek is autobiografisch. Ik heb een hele lieve maar ook vrij dominante moeder. Daardoor heb ik te weinig ruimte gekregen of beter gezegd, niet geleerd om mijn eigen ruimte te pakken. Ouders helpen je met van alles, maar als ze je teveel helpen en beschermen en willen behoeden voor pijn en verdriet leer je als kind niet om voor jezelf op te komen, je eigen boontjes te doppen, om te gaan met tegenslag. Het is tricky, want ze doen het altijd uit liefde, uit goede bedoelingen. Als kind heb je dat allemaal niet door. Ik kreeg er later last van. Zo rond mijn dertigste durfde ik bijna niets zelfstandig te beslissen. Nog steeds worstel ik daarmee hoor, om die ruimte wel te pakken. Het schrijven heeft me enorm geholpen omdat dit echt uit mezelf kwam. Ik heb dat zonder hulp voor elkaar gekregen en bewandel nu mijn eigen pad. Ik vraag mezelf om advies in plaats van anderen. Door het boek is ook de relatie met mijn moeder veranderd, we hebben meer met elkaar gepraat, gedeeld. Het heeft ons allebei inzichten gegeven. Dat alleen al was de moeite van het schrijven waard.

Hoe emotioneel was dit boek om te schrijven? Het is best heftig.
In een roman vergroot je uit, verzin je gebeurtenissen en plotwendingen om spanning te houden. Mijn moeder is niet ziek en gaat voorlopig niet dood. Maar een keer gaat ze wel dood. Ik heb me voorgesteld hoe dat zou zijn, dat was wel heftig om te doen. Tegelijkertijd voelde het als een soort voorbereiden op en gaf het me ook lucht. Zo zou ik willen dat het zal gaan. Dat ik haar kan helpen in plaats van zij mij, de rollen omdraaien. Het gekke is dat ik avonden heb zitten schrijven zonder er echt veel over na te denken of bij te voelen. Ik zat in een flow en het verhaal moest eruit. Één keer heb ik zelf moeten huilen nadat ik een scene geschreven had (als Janne de muur verft en alles scheef lijkt). Toen ben ik een eind gaan lopen. Dat stukje heb ik vaak herschreven, geschaafd, gekneed, tot het goed was en de emotie niet langer bij mij maar in de woorden zat.

Waarom zouden onze lezers je boek moeten gaan lezen volgens jou?
Omdat veel mensen zoekend zijn. Naar zichzelf, naar zingeving. De bron van die worsteling ligt in je jeugd. Of je nou moeder, vader, zoon of dochter bent… hoe is die relatie met je ouders als kind voor jou geweest? Zonder al te zweverig te willen zijn denk ik dat het de kunst is om de onvervulde behoefte die je als kind had niet bij een ander te zoeken (ouders, partner), maar te vinden in jezelf. Je eigen weg kiezen, op jouw manier en daar mag je een leven lang over doen.

Lees je zelf ook? Heb je de boeken van je con-collega's op de shortlist gelezen? Zo ja, wie denk je dat je grootste concurrent is?
Sinds ik actief schrijf ben ik meer gaan lezen. Ik las altijd wel, maar niet gericht. Nu denk ik veel meer na over de boeken die ik wil lezen. Als schrijver kun je leren van hoe andere schrijvers het doen. Ik heb nog geen boeken van de andere genomineerden gelezen maar ik denk dat Lize Spit de grootste kanshebber is. Haar boek is een bestseller. Ik heb het op mijn leesstapel liggen want ik ben er heel benieuwd naar. Eigenlijk houd ik niet van een wedstrijdelement en zogenaamde concurrenten. Het gaat erom dat er mooie boeken geschreven worden.


(foto: Hebban)

Hoe ben je bij je uitgever terechtgekomen? Kun je iets over dat traject vertellen?
Toen mijn manuscript af was en ik zelf dacht dat het niet beter kon heb ik een manuscriptanalyse laten doen bij De lettervrouw. Daar heb ik veel aan gehad. Nadat ik alle punten uit de analyse had verwerkt en tevreden was, heb ik een lijst gemaakt van twintig uitgeverijen waarvan ik heb onderzocht of mijn manuscript daar zou passen. Toen ben ik het gaan insturen (drie per keer). Dan duurt het weken/maanden voor je iets hoort. Ik kreeg afwijzingen om allerlei redenen. Ook kreeg ik vaak te horen dat koud opsturen niet werkt omdat je op een grote stapel belandt. Dat moest anders. Net in die periode (kerst 2014) was er de Serious request actie. Daar zag ik dat je het goede doel kon steunen door te bieden, en een van de prijzen was: een gesprek met uitgeverij Querido. Om een lang verhaal kort te maken. Ik won de prijs en mocht op gesprek bij Annette Portegies. En als je een manuscript had liggen wilde ze dat lezen. Waaaat? Ja, zo kan het gaan. Zij vond mijn verhaal goed maar het paste niet in haar fonds. Toch vond ze dat het een plek verdiende. Toen heeft ze me een aantal directe contactpersonen gegeven van uitgeverijen waarvan ze dacht dat ik kans maakte en mocht ik haar als referentie noemen. Niet veel later zat ik bij Ambo|Anthos aan tafel.

Je hebt nu een roman geschreven, wat ga je nu doen?
Ik werk aan mijn tweede roman, zit volop in de promotie van mijn debuut. Daarnaast schrijf ik zakelijk en start ik in september met twee nieuwe schrijfgroepen bij de bibliotheek in Vleuterweide waar ik les geef.

Zou je ook bv een kinderboek of een thriller kunnen schrijven, heb je plannen in die richting?
Ik heb nog volop ideeën voor romans. Een kinderboek lijkt me ook erg leuk. Daar heb ik wel een idee voor, maar voorlopig eerst maar eens boek twee afmaken.

Op het moment dat je boek klaar is, wat dan? Val je dan in absolute stilte, in een 'gat' of barst je juist van de plannen en kom je tijd te kort?
Er komt zoveel op je af als je boek klaar is dat je geen tijd hebt om in een gat te vallen. Een boek schrijven is een, het daarna promoten is weer een hele andere tak van sport. Ik heb veel nieuwe stappen gezet en ontdekt dat ook die promotiekant leuk en waardevol is. Daarbij ben ik meteen doorgegaan met boek twee, daar was ik al mee begonnen in de tijd dat ik mijn manuscript naar uitgeverijen opstuurde. Anders is het lang wachten. Bovendien had ik meteen een idee en zin om aan boek twee te beginnen.

Vanaf begin tot eind, hoe lang heeft het proces van 'Tot waar we kijken' geduurd?
Ik ben eraan begonnen in het laatste jaar van de schrijfopleiding, dat was in 2011. Het is uitgekomen in de zomer van 2015. Vijf jaar dus.

Je bent best actief op Facebook en andere sociale media. Hoe ervaar je dat qua contact met je lezers, is dat van toegevoegde waarde?
Zeker. Als debutant is het moeilijk om een plekje te veroveren tussen alle bekende namen. Sociale media zijn een laagdrempelige ingang bij mijn potentiële lezersgroep. Ik vind de acties die leesgroepen zoals jullie doen, de recensies en interviews waardevol. Het genereert aandacht rond mijn boek, helpt mogelijk in de mond-tot-mond reclame en het is bovenal een gemakkelijke manier om contact met lezers te hebben.



Blogs en recensenten schieten als paddenstoelen uit de grond, ieder met een mening over de boeken die verschijnen. Hoeveel waarde hecht jij aan recensies?
Kijk, mijn boek is geschreven dus ik kan er niets meer aan veranderen. Toch sta ik open voor feedback. Een lovende recensie is fijn, maar juist van kritiek leer ik. Als ik iets met de kritiek kan en vind dat diegene een punt heeft dan neem ik dat mee. Één mening zegt niet zoveel, maar als je van meerdere mensen hun mening krijgt (positief of negatief) over je werk kun je daar je lessen uit trekken voor het volgende boek. Zo groei je als schrijver.

Heb je een lijstje met dingen die je per se gedaan wil hebben voor je 80e?
Een lijstje zoals Dina, een van de hoofpersonen? Nee, ik denk dat die noodzaak (nog) niet voel. Ik heb wel twee jaar geleden een soort bedrijfsplan voor mezelf als schrijver gemaakt. Ik las het laatst weer eens terug. Een van mijn doelen toen: over vijf jaar wil ik gedebuteerd zijn en een tweede boek in de maak hebben. Nou, dat is dus al gelukt! Een ander doel was: ik wil ontroeren met mijn taal zoals ik zelf door een mooie zin ontroerd kan raken. Schrijven is in die
zin ook helend. Mijn eerste doel van mijn plan daar werk ik aan: ik wil kunnen leven van het schrijven van romans en de schrijfcursussen en workshops die ik geef. Los daarvan wil ik me meer verdiepen in filosofie, daar misschien ooit een opleiding in volgen.

Zou je jezelf een dromer of realist noemen? Wat is daar voor jou het grootste voor -en nadeel aan?
Absoluut een dromer, maar wel een gedreven dromer. Durven dromen maakt het leven mooi. Je merkt vanzelf wanneer het tijd wordt om realistisch te zijn. Teveel dromen is niet goed, te realistisch zijn ook niet. Beide zijn nodig in het leven.

Ben je een lefgozer of juist niet?
Best wel, als ik iets echt wil ga ik ervoor ook al vind ik het doodeng. Een lefmeid.

Is er iets dat je zo eng vindt dat je dat echt niet durft te doen en hard wegrent?
Ik probeer alles uit. Dus toen mijn zoontje in de Efteling in Joris en de draak wilde ging ik stoer mee. Het ging zo hard dat ik dacht dat ik doodging. Daar durf ik dus noooooit meer in.



Heb je ooit iets gedaan waarvan je nu denkt, had ik het maar niet gedaan?
In Joris en de draak gaan! Nu ik het zo opschrijf voel ik een kort verhaal opkomen. Verder heb ik geen spijt. Ik zou soms dingen wel anders gedaan willen hebben, maar ja, dat zie je altijd pas achteraf. Wat dat betreft hangt het hele leven aan elkaar van keuzes, beslissingen, handelingen. Je doet wat je denkt dat moet, dat goed is, daar kun je beter geen spijt van hebben.

Wat doe je graag in je vrije tijd?
Welke vrije tijd? Ik ervaar niet zo’n verschil tussen ‘werktijd’ of ‘vrije tijd’. Tijd is tijd en die wil ik zo goed en fijn mogelijk beleven. Dus ik schrijf, ik lees, ik geef les, ik zorg voor mijn twee lieve kinderen, ik ga uit, ga op schrijfretraites, doe leuke dingen met vrienden, yoga, skeeler, kijk tv, slaap…

Maak een keus en licht toe: zelf koken of uit eten, casual of sjiek, thuis of op reis, een boek of een film?
Weet je, ik ga een beetje op slot bij dit soort schijnbare tegenstellingen. Ik vind al de dingen die je opnoemt fijn of leuk. De ene keer dit, de andere keer dat.

Welke persoon zou je graag eens live willen spreken en wat zou je hem/haar vragen?
Mijn oma van mijn vaders kant. Ze is dood. Ik vond haar heel lief. Ik zou vragen: ‘Alles oké oma?’ En dan zou zij een vlinder langs laten vliegen.




Hoe hoop je dat vrienden en familie over je denken?
Dat maakt me niet uit. Ze mogen denken wat ze willen. Ik weet dat ze van me houden en om me geven.

'Schrijven geeft rust en energie'? Leg eens uit?
Dat is mijn motto. Het geeft rust omdat ik mijn gedachten ermee orden, diep nadenk, woorden zinnen vormen en zinnen mijn verhaal. Het geeft energie omdat ik het zo graag doe, omdat er iets nieuws ontstaat dat uit mij komt, dat vrijkomt.

Wat wil je over vijf jaar hebben bereikt?
Ik wil doorgaan zoals ik nu doe. Schrijven en lesgeven. Boek twee en drie geschreven hebben. Een oeuvre opbouwen. Daarnaast wil ik goed voor mezelf, mijn kinderen en de mensen om wie ik geef blijven zorgen.


Dank je wel Inge voor je je meer dan openhartige antwoorden op onze vragen. Heel veel succes gewenst de aankomende tijd in aanloop naar de uitreiking van de Hebban Debuutprijs in Zoetermeer. 

Patrice - Team De Perfecte Buren

Dankzij Ambo|Anthos mogen wij een aantal exemplaren van 'Tot waar we kijken kunnen' verloten onder onze leden. Wat moet je daarvoor doen? 

- deel dit interview via je Facebookpagina 
- meld je aan als lid van onze groep op Facebook
- Like onze frontpage hier en de Ambo|Anthos pagina via deze link
- na het lezen wordt het zeer gewaardeerd als je je leeservaring deelt via Bol, Bruna en Hebban.
video

Dat is alles! Snel doen want de win-actie loopt t/m a.s. vrijdag 7 oktober. Kijk hier wat het juryrapport van Hebban was over 'Tot waar we kijken kunnen'. Inge heeft het zelf gefilmd.

Succes!

Hier de recensie van Patrice over 'Tot waar we kijken kunnen'.

Geen opmerkingen: