vrijdag 28 oktober 2016

'Later als ik dood ben' – Ilse Ruijters


Genre: thriller
Uitgever: The House of Books
ISBN: 9789044348132
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 272
Uitgave: 29 september 2016

Dank aan Uitgeverij The House of Books (imprint van OverAmstel) voor het beschikbaar gestelde recensie-exemplaar.

Elin denkt alles te hebben. Een leuke vent, fijne ouders, een vaste baan. Maar dan ontdekt ze dat haar verleden één grote kluwen leugens is. Wie zijn haar echte ouders? En wie is zijzelf eigenlijk? Er is maar één plek waar ze deze antwoorden kan vinden: in het criminele circuit. Ze zegt haar vertrouwde leven op, accepteert een baan in een tbs-kliniek en ontdekt veel te snel dat aan elk antwoord een prijskaartje hangt.

Ze heeft er maanden naar uit gekeken, haar eerste werkdag in de tbs-kliniek. Elin gaat daar aan de slag als sociotherapeut maar de keuze voor deze baan is niet zomaar genomen. Elin denkt namelijk antwoorden te kunnen vinden op een aantal cruciale vragen. Ze is op een aantal zaken gestuit die haar helemaal uit balans hebben gebracht maar waarop ze geen enkel antwoord krijgt. Vooral haar ouders laten zwaar verstek gaan wanneer ze hun om hulp vraagt deze antwoorden te geven. Elin ziet geen andere mogelijkheid om te varen op de paar aanwijzingen die ze heeft gekregen. En die komen niet van de meest stabiele persoon in haar omgeving. Toch lijken deze aanwijzingen haar in de goede richting te sturen. Tegelijk kan ze dan ook de conclusie trekken dat ze tot nu toe in een web van leugens heeft geleefd. Het vertrouwen is weg maar de honger naar antwoorden onverzadigbaar. Dat laatste vertroebelt haar blik behoorlijk en dat is in de kliniek niet zonder gevaar.

Ilse Ruijters heeft met ‘Later als ik dood ben’ een indrukwekkende en originele psychologische thriller geschreven. Het perspectief van Elin is behoorlijk verstoord en intrigerend tegelijk. Haar zoektocht naar antwoorden is volledig te begrijpen, het vangnet van zekerheid komt te vervallen op het moment dat ze informatie krijgt die klaarblijkelijk niet voor haar bestemd was. Eenmaal haar plan op orde en de route uitgestippeld gaat ze te werk in de kliniek. Ze weet zeker dat ze hier haar antwoorden zal vinden. Maar ze vindt zoveel meer, ook ongevraagd. Vooral verwarring en nog meer vragen, alsof ze die niet genoeg had. Haar aanpak lijkt inmiddels verre van doordacht en al snel heeft ze in de gaten dat waar ze mee bezig is haar pet te boven gaat. Maar dan is het te laat en komt ze in een neerwaartse spiraal terecht. Er komen bijzondere mensen op haar pad die niet altijd zuiver op de graat zijn en oprechte intenties hebben. Elin kan het niet altijd filteren en haar objectiviteit wordt op de proef gesteld wat zorgt voor verwarring en chaos, zowel in de praktijk als in haar hoofd. De emoties lopen dan ook enorm hoog op, dusdanig dat er vervolgens gevaarlijke situaties ontstaan. Ze werkt tenslotte niet in een vakantieoord.

Opvallend en voelbaar is de eenzaamheid van Elin. Iets in haar verleden heeft haar doen besluiten deze stappen te ondernemen en ze voelt zich helemaal alleen wanneer ze geen steun ontvangt van het thuisfront. Daar staan ze niet achter haar plannen en ook haar relatie heeft daar onder te lijden. De informatiebron van Elin wordt afgeschilderd als onbetrouwbaar en labiel. Maar iets in haar zegt dat er meer schuilt achter deze loze manier van wegwuiven. Ondanks dat is ze volhardend in het behalen van haar doel: antwoorden op haar vragen. Haar vragen zijn voor haar dusdanig belangrijk dat ze ze niet kan negeren, dat is in deze fase van haar leven ondenkbaar. Al snel merkt Elin dat deze echter niet zo gemakkelijk te verkrijgen zijn en dat het werken in de kliniek onrust en een overloop aan emoties oplevert en niet alleen bij haar. Onverwacht wordt ze geconfronteerd met zaken waar ze voorheen niet eens aan had gedacht. Ze heeft tijd nodig om haar gedachten en bevindingen op een rijtje te zetten maar die tijd is er niet. Wanneer ze een casus in handen krijgt en kennis maakt met de indrukwekkende verschijning Rem raakt ze volledig de grip op haar balans kwijt. Toch krijgt ze meer verantwoordelijkheden op haar werk, vooral ook vanwege bezettingstekort, en dat is het begin van het einde. Elin maakt vervolgens beslissingen die ze waarschijnlijk onder normale omstandigheden niet zou nemen. Maar omdat iedereen volhardend blijft zwijgen en daarmee de antwoorden onbereikbaar blijven, ziet ze geen andere opties.

Wat een absoluut sterk punt is van dit boek is de keiharde en realistische kijk op de wereld van tbs. Er is duidelijk met zorgvuldigheid omgegaan met de informatie die de research heeft opgeleverd. Het boek is absoluut spannend te noemen. Er is een continue sluimering die steeds verder wordt uitgebouwd. Een wereld van manipulatie, risico’s, onvoorspelbare factoren en groot gevaar biedt veel mogelijkheden voor een auteur natuurlijk. Deze elementen zorgen voor de nodige beklemmende momenten en zijn oneindig toe te passen. Gelukkig heeft Ruijters maat gehouden wat de geloofwaardigheid heeft versterkt. De plot is minstens verrassend te noemen. De gedachte was er wel maar nee, dat zal toch niet? De shock was dan ook behoorlijk toen de laatste pagina’s zich aankondigden. Heel knap gedaan en goed uiteengezet. Een mooie, volwaardige afronding van een origineel verhaal.

In haar vorige boek gebruikte Ruijters behoorlijk wat beeldspraak. De nieuwsgierigheid was dan ook of dat nu weer zo veelvuldig aanwezig zou zijn. Eerlijk is eerlijk, het is er wel maar vele malen minder. En wanneer ze de beeldspraak gebruikt is die vaak ook beter afgestemd op de situatie en stukken minder nadrukkelijk aanwezig. Hierdoor is het niet storend en van mooie, toegevoegde waarde. Daarbij heeft Ruijters een hele mooie schrijfstijl met mooie zinnen, helder taalgebruik en duidelijk herkenbaar als haar schrijfstijl. En dat is op zich knap daar het pas haar tweede boek is, ze heeft nu al een eigen en herkenbare stijl.

Door middel van flashbacks ontstaan er mooie overgangen van het nu naar toen. Deze manier van schrijven zorgt vaak voor vragen, momenten dat je zucht omdat je nét het antwoord weer niet hebt gevonden. Je moet dan weer even wachten en doorlezen. Met vlagen is het verhaal rauw, puur en soms haast niet voor te stellen. Het verhaal houdt je wel bezig want tbs is natuurlijk iets wat tot de verbeelding spreekt. En omdat Elin zich steeds meer gaat identificeren met wat er om haar heen gebeurt wordt dat alleen maar aangemoedigd. Haar nieuwe omgeving beïnvloedt haar hele doen en laten en dat is heel realistisch neergezet. De lezer wordt getriggerd maar ook geregeld op de proef gesteld. Dat komt ook door het gebruik van verschillende tijdvakken. Het was alleen niet altijd helemaal duidelijk wat nu ‘later’ was wanneer dat opnieuw door een aanduiding ‘later’ werd opgevolgd. Dat zorgde soms even voor terugbladeren en schakelen. Uiteindelijk vallen toch langzaam de puzzelstukjes op hun plek en de meest prangende vraag blijft lang onbeantwoord. Voor de lezer én voor Elin.

‘Later als ik dood ben’ is een bijzonder verhaal dat in een spannende setting is verteld. Dit boek is totaal anders dan ‘De onderkant van sneeuw’ en het is duidelijk dat Ruijters een voorliefde heeft voor de psychologische kant van de mens en maatschappij. Niets is zo veelzijdig en intrigerend als de mens en de bijbehorende psychologische aspecten. Daar kunnen we vast nog veel moois van gaan verwachten!

4 dikke sterren!

Patrice – Team De Perfecte Buren



Geen opmerkingen: