woensdag 26 oktober 2016

'Schemerspel' - Arnaldur Indridason


Genre: thriller
Uitgever: Querido
ISBN: 9789021446592
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 280
Uitgave: mei 2013


Arnaldur Indridason is een IJslandse auteur. Hij heeft een fraaie serie thrillers op zijn naam met als hoofdpersonage de rechercheur Erlendur Sveinsson. In 2011 verscheen zijn boek “Schemerspel” dat zich in Reykjavik afspeelt in 1972. In dit verhaal speelt de mysterieuze speurder Marion Briem de eerste viool. Van deze Marion –de latere mentor of mentrix van Erlendur-  blijft volstrekt onduidelijk of het een man of een vrouw is. Indridason laat elke mogelijke verwijzing naar de sekse van Briem zorgvuldig, ja welhaast krampachtig, achterwege. Sommigen vinden dit intrigerend, anderen flauwe aandachttrekkerij die deze begaafde schrijver helemaal niet nodig heeft.

Het verhaal begint met de brute moord op de jonge Ragnar Einarsson. Deze 17-jarige filmfanaat wordt in de Havenbioscoop tijdens een voorstelling doodgestoken. Hij had een opvallende hobby die al snel een spoor oplevert naar de mogelijke drijfveer van de dader.

Marion Briem en collega Albert onderzoeken de moord op de van Indridason bekende trage maar subtiele wijze. Terzelfder tijd vindt in Reykjavik de befaamde tweekamp om het wereldkampioenschap schaken plaats tussen de vigerende wereldkampioen, de Rus Boris Spassky, en zijn uitdager, het eigengereide voormalige Amerikaanse wonderkind Robert J. (Bobby) Fischer. De bekende nukken van Fischer worden tamelijk waarheidsgetrouw weergegeven, en ook enkele flarden uit het verloop van de match zijn historisch tamelijk verantwoord beschreven.

In het onderzoek naar de moord lijkt een dwarsverband te bestaan tussen de moord en de schaaktweekamp. Personages van divers pluimage komen en gaan. Zo zijn daar de mooie een scheve schaats rijdende Viktoria, de alcoholist Hinrik, Marions halfzus Dágny, de hooggeplaatste Russische geheim agent Yoeri Vygotsky en de opmerkelijke medewerker van het Gemeentelijk Electriciteitsbedrijf Vidar. 

Het verhaal is doorspekt met flashbacks uit de jeugd van Marion. Het verblijf in een sanatorium in Denemarken vanwege tbc wordt daarin uitvoerig beschreven.

Indridason is een begaafd schrijver. Zijn taalgebruik is sober maar effectief. Hij beschrijft zijn karakters en omstandigheden helder en beeldend. Spanning is er in het verhaal weliswaar nauwelijks, maar dat is het handelsmerk van Indridason. Hij schrijft op een mooie maar bijna gezapige manier naar de ontknoping. Die is echter in dit boek weinig verrassend. De geoefende thrillerlezer ziet haar al van verre aankomen.

De geheimzinnigheid rond de sekse van Marion Briem is voor de lezer die met voorkennis daarop let, enigszins irritant. De eerder vermelde flashbacks passen in de op zichzelve prijzenswaardige gewoonte van Indridason om zijn belangrijkste karakters uitvoerig te schetsen. Toch zullen vele lezers zich op een gegeven moment afvragen welke toegevoegde waarde dit onderdeel van het verhaal heeft.

En dan nog een kritische opmerking aan het adres van de vertaler (hoe het in het IJslandse manuscript staat is overigens onbekend, de oorzaak kan dus ook bij de schrijver zelf liggen): bij de strijd om de wereldtitel schaken ging het om een tweekamp of een match. In het boek wordt veelvuldig gesproken over een “schaaktoernooi”. Deze typering van de tweekamp is wellicht in de volksmond nog wel houdbaar, maar het is des schakers gruwel deze term hier te gebruiken, en dat zeker voor een van de meest legendarische tweekampen om de wereldtitel schaken aller tijden.

“Schemerspel” is een lezenswaardige thriller die garant staat voor een fiks aantal uren ontspannend lezen.
Het boek krijgt drie sterren.  

Charles Kuijpers – recensent De Perfecte Buren

Geen opmerkingen: