vrijdag 18 november 2016

'Zijspoor' - Josha Zwaan


Genre: non-fictie
Uitgever: Ten Have
ISBN: 9789025905095
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 192
Uitgave: 12 april 2016


Dank aan Uitgeverij Ten Have voor het beschikbaar stellen van dit recensie-exemplaar.


In Zijspoor vertelt Zwaan over haar zoon die op 25 maart 2011 wordt opgenomen in het ziekenhuis. Er is iets mis met zijn longen en nieren. Maandenlang zweeft hij tussen leven en dood, maar wanneer hij een donornier van zijn vader krijgt krabbelt hij langzaam weer op. Ruim anderhalf jaar houdt Josha Zwaan een dagboek bij.
Er zijn momenten van diepe angst, wanhoop, maar ook troost, liefde en besef van grote schoonheid. Een aangrijpend en meeslepend verhaal, dat leest als een roman van Josha Zwaan.
Josha Zwaan debuteerde in 2010 met Parnassia, dat lovend werd ontvangen. In 2013 volgde het even prachtige Zeevonk en Dwaallicht (2015). Zijspoor is haar eerste non-fictieboek.

Wanneer je kind in het ziekenhuis komt te liggen omdat er ‘iets’ mis is met zijn nieren ontregelt dat per direct je hele leven. Josha Zwaan en haar gezin krijgen te maken met een ernstig zieke zoon en broer. Het is goed mis en Jim gaat snel zienderogen achteruit. Wat in eerste instantie als een griep wordt weggezet leidt tot een lange ziekenhuisopname en heel veel twijfel en verdriet. Het gezin gaat gebukt onder grote onzekerheid. Het ziektebeeld lijkt te gaan winnen en lange tijd is daar geen zinnig woord over te zeggen, het is hopen op verbetering. Jim is dan wel degene die ziek is maar iedereen in het hechte gezin krijgt een enorme klap te verwerken. Josha houdt zich kranig en steunt iedereen waar ze kan. Zelf zoekt ze de vlucht in het schrijven, het is een veilige schuilplaats voor haar. Al die tijd dat Jim ziek is schrijft ze alles op. ‘Zijspoor’ is een indringend verslag van een moeder die zich niet laat verslaan. In plaats daarvan denkt ze veel na over de zinloosheid van alles of juist de betekenis van het leven. Alles is ineens relatief.

Het verhaal van Jim is cursief gedrukt. Dit zijn de passages uit het dagboek dat Josha al die tijd heeft bijgehouden. Daaruit blijkt dat de impact op het gezin enorm is, lange tijd leven ze tussen hoop en vrees. De ziekte die Jim heeft bedreigt ook zijn longen, de situatie verbetert niet en ze zien Jim voor hun ogen steeds zieker worden. De machteloosheid moet vreselijk zijn geweest. Josha vertelt over de fouten die zijn gemaakt, het te lange wachten en de miscommunicaties. Dit alles vraagt veel geduld van het gezin want je zou om minder…..

Door deze passages krijg je als buitenstaander een kijk op wat er allemaal fout kan gaan en hoe je buitenspel staat, hoe je je als ouder kunt voelen. Toch valt op dat Josha, in haar schrijven dan toch, heel rustig en beheerst overkomt. Ze is heel duidelijk in haar verhaal en haar kijk op de zorg vanuit het perspectief van een zorgende ouder. Schijnbaar is ze in haar jeugd vaak in het ziekenhuis geweest en ze weet dan ook hoe het is om patiĆ«nt te zijn. Wellicht dat dat een ‘voordeel’ is geweest in deze hele periode, dat het haar gesterkt heeft. Wanneer er zich een mogelijkheid aandient om Jim te helpen lijken er twee geschikte kandidaten te zijn. Het is de enige optie die ze hebben om het leven van de jongen te redden maar dan moet zijn ziektebeeld stabiliseren en zeker niet verslechteren. Het gezin is zo hecht en sterk, iets dat ontroerend is om dat zo te lezen. Uiteindelijk zal het lot beslissen wie de match is voor Jim. Josha geeft aan zich in die periode zich een aanschouwer te hebben gevoeld en geen deelnemer van het proces. Heel bijzonder maar ook wel heel eerlijk. Soms kan een klein beetje afstand ook weer genoeg lucht geven om jezelf te herpakken en strijdbaar te zijn voor wat nog komen gaat. Dit is heel mooi geschreven maar het zal heel moeilijk zijn geweest om toe te geven, dat zou iedereen zich kunnen voorstellen.

Wat vooral pakkend was is het feit dat de wereld niet stopt met draaien omdat jouw kind ziek is. Alles gaat door maar voor jou staat de wereld wel degelijk stil. De gehele periode lijkt voorbij te zijn gevlogen, iets wat op dat moment naar alle waarschijnlijkheid niet het geval is geweest. “Zijspoor” is een gemakkelijk te lezen en een duidelijk opgezet (dag)boek. De schrijfstijl van Josha Zwaan is erg prettig, ondanks het onderwerp dat toch heel heftig is. Het verhaal fascineert en leest als een roman, iets wat als compliment is bedoeld. Wat heel duidelijk naar voren is gekomen is dat je leven echt op een ‘zijspoor’ komt te staan wanneer je zoiets overkomt. Het verhaal is indrukwekkend en krachtig geschreven en je mag hopen dat je zoiets nooit zult meemaken.

4 sterren voor dit indringende verhaal.

Patrice – team De Perfecte Buren

Geen opmerkingen: