vrijdag 30 december 2016

'Een kus van de juffrouw en een bank vooruit'





EEN KUS VAN DE JUFFROUW EN EEN BANK VOORUIT

Wie als Nederlander regelmatig thrillers en/of romans van Vlaamse schrijvers leest, weet maar al te goed dat het Nederlands en het Vlaams grote verschillen kennen. En dat maakt de taal zo charmant. Er zijn Nederlanders die dan meteen beginnen te klagen over ontoegankelijkheid en onbegrijpelijkheid, maar aan wie ligt dat nu eigenlijk? 

Het is zelfs zo dat enkele Vlaamse schrijvers met hun (Nederlandse) uitgever hebben afgesproken Vlaamse woorden en uitdrukkingen zoveel mogelijk te vermijden. De bureauredacteur van de uitgeverij draagt daar nog een steentje aan bij.

Hoe betreurenswaardig is dat! De taal is een onuitputtelijke bron van inspiratie, en het incidentele gebruik van minder bekende uitdrukkingen doet een beroep op de creativiteit en onderzoeksdrift van de lezer. Meestal is de betekenis, als die al niet direct duidelijk is, uit het zinsverband af te leiden. En in noodgevallen kun je dan een beroep doen op Vlaamse kennissen of wat meer klinisch op het Vlaams woordenboek. De Nederlanders die klagen, hebben ongelijk; hun geluk is dan dat er vele Nederlandse schrijvers zijn, en hun ongeluk is dan dat ze én geen kennis zullen nemen van de meesterwerken van vele Vlaamse schrijvers én hun woordenschat niet kunnen uitbreiden met pareltjes uit het land van hun zuiderburen.

Dichteres Joke van Leeuwen schreef: “Een Nederbelg spreekt” en gaf fraaie vergelijkingen.

Er zijn ook opmerkelijke verschillen in betekenis van hetzelfde woord in beide talen. Het zich steeds het eerst opdringende woord kan uit oogpunt van beschaafd taalgebruik hier niet worden weergegeven.
Kortelings sprak een Vlaamse vriendin zonder verdere toelichting de mysterieuze woorden “een bank vooruit”.
Bij diepgaand onderzoek bleek het niet te gaan om handelsbanken als ING, ABN AMRO en Rabobank. Hoe je daar een bank vooruit komt is immers een raadsel. Of je nu door de kat of door de hond gebeten wordt….

De typisch Vlaamse uitdrukking in hoofde dezes is een compliment na een goede prestatie en gaat over schoolbanken.
Daar verlangt iedere Nederlander toch naar? Het leven bestaat immers uit waarderen en gewaardeerd worden.

Charles Kuijpers 



Geen opmerkingen: