woensdag 8 maart 2017

'Het uur van het violet' – Katie Roiphe


Genre: non-fictie
Uitgever: Hollands Diep
ISBN:
9789048836420 / NUR: 320
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 300
Uitgave: februari 2017

Met dank aan uitgeverij Hollands Diep voor dit recensie-exemplaar.

Cover
De cover van ‘Het uur van het violet’ toont, naar ik vermoed, een fragment van een avondlucht, vlak voor zonsondergang. In de kleuren purper, blauw en roze-rood. De subtitel geeft iets meer duiding 'Grote schrijvers in hun laatste dagen'. Verder komt de cover mij wat 'onbestemd' over. Ik geef de cover een 6.

Samenvatting van het verhaal
In 'Het uur van het violet' onderzoekt Katie Roiphe het proces van de naderende dood. Aan de hand van een reconstructie van de laatste levensdagen van zes grote geesten probeert ze te achterhalen welke impact het besef van het einde heeft op de geest. Hoe gingen grote denkers om met de realiteit van het sterven? Door deze processen te analyseren, waarbij ze zich baseerde op contacten met familieleden en vrienden, briefwisselingen en de diverse werken van de hoofdpersonen, probeert ze inzicht te krijgen in de ongrijpbare wetmatigheid die onlosmakelijk met ons leven verbonden is: de eigen vergankelijkheid.


Conclusie
'Het uur van het violet' geeft een intieme inkijk in de laatste levensdagen van een aantal illustere grootheden. Katie Roiphe heeft met nauwgezet onderzoek een reconstructie gemaakt van de laatste dagen van Susan Sonntag, Sigmund Freud, John Updike, Dylan Thomas en Maurice Sendak. Door de vele interviews met directe naasten en een uiterst uitvoerige studie van werken, briefwisselingen en dagboeken, is Katie Roiphe in staat geweest om een vrij nauwkeurig en intiem beeld te schetsen van de hoofdpersonen en hun relatie/omgang met de naderende dood. 

De schrijver James Salter heeft ze bij leven nog kunnen spreken over de dood en hoe hij hier, inmiddels flink op leeftijd, tegenover stond (James Salter heeft de publicatie van het boek niet meer mee kunnen maken). Het motief van Katie om een boek te schrijven over de dood komt voort uit haar fascinatie hiervoor. Als kind is ze lang ernstig ziek geweest, waardoor ze een andere kijk op het leven heeft gekregen. De dood was namelijk toen al dichtbij. Door juist te onderzoeken hoe grootse denkers (dichter, schrijvers, psycholoog en kunstenaar) naar de dood toe leefden, hoopte ze meer inzicht te krijgen in hoe om te gaan met dit onvermijdelijke aspect van het leven dat door zijn ongrijpbaarheid toch meer angst inboezemt dan berusting geeft. 

De vraag is of de berusting met de tijd komt (in het zicht van de haven). Katie Roiphe heeft met haar systematische aanpak, haar ongelooflijke research en haar lef om al die gesprekken aan te gaan met de nabestaanden, een persoonlijk en gedetailleerd beeld weten te schetsen van elke hoofdpersoon, zonder daarbij haar rol als 'observator' te verliezen. 

In haar schrijfstijl lijkt ze de 'kleur' van de hoofdpersoon aan te nemen, wellicht onbewust. Strijdbaar in het hoofdstuk over Susan Sonntag, poëtisch in het hoofdstuk over Dylan Thomas en beschouwend in het hoofdstuk over James Salter. Alsof ze hiermee, als een kameleon, getracht heeft om kennis en inzicht te absorberen door op te gaan in de omgeving. Door deze benadering krijgt elk hoofdstuk echt zijn eigen identiteit en komen de hoofdpersonen nog meer uit de verf. Katie Roiphe weet een uitstekende mix van betrokkenheid, afstandelijke waarneming en literaire bevlogenheid te bewerkstelligen, zodat het geheel zeer prettig leesbaar is, inspireert en informeert. Met een complex en somber thema als de dood toch een knappe prestatie.

Beoordeling
'Het uur van het violet' is een interessant boek om te lezen. Interessant omdat het een kijkje geeft in de denkwereld van een aantal beroemdheden. Het thema intrigeert, omdat we er eigenlijk ver van af willen blijven. Zolang mogelijk in ieder geval. Hoe mooi zou het zijn als de grote denkers ons inzichten kunnen verschaffen waarmee het allemaal minder eng wordt? Inzichten zijn uiteraard persoonsgebonden. Ikzelf heb er voor wat betreft het thema niet veel uit kunnen halen qua inzichten. Echter, de persoonlijke beschouwingen van de hoofdpersonen binnen deze context vond ik fascinerend en zelfs inspirerend. Het antwoord op dergelijke grote vragen zal uiteindelijk bij jezelf liggen. Zeker de moeite waard om te lezen. Ik geef het boek 3 sterren.

Chester Gerritse – recensent De Perfecte Buren

Geen opmerkingen: