maandag 24 april 2017

In gesprek met Anne-Laure van Neer






Haar nieuwste boek 'Maurice' heeft zojuist het levenslicht gezien en is Boek van de maand april bij De Perfecte Buren. Reden om eens met deze hartelijke Vlaamse te babbelen. Patrice ging 'In gesprek met....Anne-Laure Van Neer.

Je debuut heb je gemaakt met 'Justine'. Het verhaal gaat over een markante dame op leeftijd die op onorthodoxe wijze te werk gaat om te krijgen wat ze in gedachten heeft. Hoe is deze bijzondere bejaarde op jouw pad gekomen?
Ik kwam op het idee voor Justine toen mijn vader me een aantal jaren geleden (hij is onder-tussen overleden) meldde dat hij nooit naar een rusthuis wilde gaan. Dat ik hem een ‘spuitje’ mocht geven, zei hij en lachte. Gelukkig is het nooit zover gekomen.
Zijn uitspraak is in mijn hoofd blijven spoken, en is uitgegroeid tot een rebels oud mevrouwtje, Justine.


De recensies voor 'Justine' waren lovend. Wat doet dat met je als debutant? En hoe ga je dat proberen te overtreffen met een volgend boek. Ligt die lat dan niet erg hoog? Hoe kijk je terug op die periode?Hoewel het heel fijn is om goede recensies te krijgen en genomineerd te worden voor de Hercule Poirotprijs, stijgt daarmee ook de druk om te willen presteren.
‘Maurice’ moest dus op zijn minst mijn debuut evenaren en als het even kon ook overtreffen. Als ik iets doe, wil ik het namelijk ook goed doen. Het idee om een ‘prutser’ te zijn, vind ik verschrikkelijk. Voor ik aan ‘Maurice’ begon had ik de neiging om aan lezers te denken, om hen te willen ‘plezieren’. Na een tijdje voelde ik dat het me blokkeerde, dat mijn creativiteit niet gestuurd kan worden door ‘wat zou een lezer tof vinden?’. Eenmaal ik dat had losgelaten, en een verhaal schreef dat ik zelf wilde lezen, ging alles weer vlotter. Maurice moest weer iets ‘speciaals’ worden. Geen platgetreden pad, geen ‘rechercheur-lost-moord-op’, maar een verhaal met een vreemde invalshoek. Een mix van maatschappijkritiek, humor en misdaad. Daarom leek het me leuk om de rollen om te draaien. Wat als ik nu eens een boek schrijf vanuit het standpunt van de seriemoordenaar. En wat als die seriemoordenaar heeft beloofd om ermee te stoppen?

We hebben op social media kunnen volgen hoe Maurice, je tweede boek, tot stand is gekomen. Vooral wat betreft de titelnaam was dat best grappig. Vanwaar toen die zoektocht? En waarom is het uiteindelijk 'Maurice' geworden? Wat maakt Maurice tot MAURICE?
Maurice vond ik eigenlijk gewoon een toffe naam. Ik wilde graag weer een naam met een I in, zoals in Justine, zodat ik het bloedpuntje op de I van de cover zou kunnen herhalen, als een soort ‘herkenningspunt’. Het leuke aan een voornaam als titel is dat ik erover kan praten alsof het mijn buurman is. Het is een personage dat gaat leven, waar ik mee op stap kan gaan. Ik merk ook dat het bij de lezers hetzelfde effect heeft en dat is echt heel fijn om mee te maken als schrijver. Met Maurice heb ik het mezelf niet makkelijk gemaakt.
Terwijl ik schreef, wilde ik eigenlijk weten of ik een seriemoordenaar sympathiek kon maken. Zou ik voor hem kunnen supporteren, ondanks zijn ‘afwijking’? Zou ik kunnen supporteren voor een slechterik?
Het was geen makkelijke opdracht omdat de psychologie die erachter schuilt enig denkwerk heeft gevergd. Ik denk dat het me is gelukt om een seriemoordenaar neer te zetten die sympathie op-wekt. Enfin, dat hoop ik toch.

De cover laat niet veel, of juist wel, aan de fantasie over. Dat aureool.....veel-zeggend of juist niet? Vertel!!
De aureool van Maurice is deels aureool, deels doornkroon. Maurice is een seriemoordenaar. Hij denkt een goddelijke missie te moeten vervullen, namelijk de mensheid bevrijden van bumperkle-vers en andere Alfa’s.
Maurice is dus eigenlijk een soort ‘redder van de mensheid’, vandaar de aureool/doornkroon. Ver-der heb ik ervoor gekozen om hem geen gezicht te geven. Ik laat het liever aan de fantasie van de lezer over.
Zelf vind ik beschrijvingen in boeken vaak saai en lees ze diagonaal door. Daarom ben ik heel ka-rig in beschrijvingen. Enkel het hoogstnodige om de sfeer te scheppen, maar verder laat ik het aan de lezer over om zich een beeld te vormen.

'Maurice' kan zomaar eens aanleiding worden voor verhitte discussies. Je roert namelijk beest pittig het geloof aan en je gaat scherpe dialogen niet uit de weg. Aangezien men zegt dat ieder boek wel iets biografisch bevat is mijn vraag of dat nu ook het geval is? En zou je dat eens willen toelichten?
Maurice is gelukkig niet autobiografisch, in die zin dat ik geen goddelijke missie heb, noch seriemoordenaar ben. Het hoofdpersonage denkt dat hij een soort Jesus 2.0 is, en bekritiseert regelmatig zijn voorganger. Ik besef dat ik me op glad ijs begeef, hoewel het boek niet om ‘geloof’ an sich draait.
Maurice jaagt op Alfa’s, waarvan hij denkt dat ze de oorzaak zijn van het kwade.
De drang naar macht, het vertrappelen van mensen die onderaan de ladder staan, het beklim-men van diezelfde ladder op de rug van anderen, dat is het eigenlijke thema dat ik wilde aankaarten.
Je ziet het tegenwoordig overal. Mensen die in tredmolens lopen, opgejaagd door Alfa’s die de wereld als één grote competitie beschouwen. Ze willen altijd meer, hoger en beter in de hoop gelukkiger te worden. De lat van ‘gelukkig zijn’ wordt zo belachelijk hoog gelegd, dat je er slechts kan geraken door het echte geluk op te geven. Een catch 22. Daarin volg ik eerder de gulden middenweg van Aristoteles. Hoger en verder is niet altijd beter. Ik hoop dan ook dat het boek geen controverse zal veroorzaken of mensen zal kwetsen omwille van mijn ‘ketterse uitspattingen’, want dat is alleszins niet de bedoeling. Wat mij betreft, mag iedereen geloven wat hij of zij wil, zolang je er anderen niet mee schaadt.

Wat mij opvalt is dat jouw schrijfstijl eigenlijk niet gemakkelijk te vergelijken is met die van andere auteurs. Je bent onderscheidend en de combi van spanning met humor is best apart te noemen, soms wat cynisch en hard (met een knipoog én een maatschappelijke boodschap) Niet iedereen zal dat kunnen waarderen. Hoe sta je daarin, en ben je je daarvan bewust? Heb je daar ooit minder leuke reacties op gehad?Minder leuke reacties heb ik eigenlijk niet echt gekregen. Ofwel ligt dat soort humor je, ofwel niet. De humor zoeken in moeilijke situaties is iets wat ik eigenlijk automatisch doe, om het leven te kunnen relativeren. Er gebeuren zoveel ernstige dingen, zoveel lijden en pijn overal, dat er voor mij maar één manier is om ermee om te gaan. Cynisme is het niet, ik wil niet verbitterd zijn. Het is eerder ironie dat ik opzoek, de humor in de ernst. Het is zo ontzettend fijn dat je mensen kan meeslepen in een alternatieve wereld, die verschrikkelijk maar tegelijkertijd ook grappig is. Als je de humor uit mijn beide boeken zou schrappen, kom je tot een zeer ernstig verhaal dat de minder mooie kanten van de maatschappij belicht. Hoewel mijn humor eerder zwartgallig is, geloof ik erin dat het de ernst van bepaalde situaties lichter maakt. Ik hoop dat dit met Maurice ook gelukt is.



Je bent Vlaamse. Hoe ervaar je de reacties van je Nederlandse lezers? Is daar sprake van een wezenlijk verschil volgens jou t.o.v. Vlaamse?
Er zijn minimale verschillen in humor, merk ik wel. Ik denk dat de gemiddelde Vlaming net iets ironischer ingesteld is, maar veel verschil is er niet echt.

Humor in een boek is moeilijk, in een spannend verhaal helemaal. Waarom kies je er dan toch voor om dat in je boeken te verwerken? Neem je daarin bewust een risico of is dat wie Anne-Laure is en werkt dat gewoon voor jou op deze manier?
Het is mijn manier om in het leven te staan. Zwarte humor is voor mij essentieel. Er zijn mensen die verdrietig worden, huilen, depressief of cynisch worden wanneer ze naar het nieuws kijken. Ik kies om de humor erin te zoeken. Het is vaak ironisch, zwart en hard, maar zo is het leven ook. Misdaad en humor combineren is voor mij dus een ideale manier om de hardheid van de wereld te ontmantelen.

Je bent liefhebber van de Britse acteur Ricky Gervais? Waarom is hij zo bijzonder? En speelde hij een rol bij de inspiratie voor ‘Maurice'?
Ik ben -tot op zekere hoogte- liefhebber van Ricky Gervais omdat hij min of meer dezelfde kijk heeft op de wereld. Ook hij ontmantelt de hardheid ervan, al is hij vaak ‘spottend’, wat ik dan ook niet altijd nodig vind. Wat ik tof vind, is dat hij zich totaal ongeremd laat gaan, dat hij absurde humor gebruikt en de wereld vanuit een ongewone invalshoek aanschouwt.

Twee boeken, twee voornamen. Boek drie al in de planning? Zit er al iets in je hoofd? Henri? Victor? Isabelle? Vertel!!
Boek drie is aan het rijpen in mijn hoofd. De voorlopige werktitel is ‘Louise’ (weer een naam met een I erin, zodat ik mijn bloedpuntje op de I kan 
zetten 😉 )
De oplettende lezer zal dan ook opmerken dat Louise een klein rolletje speelt in Maurice. Ik moet nog even nadenken over haar verhaal. Nee, eigenlijk moet ik gewoon een keuze maken. Momenteel worstel ik met twee invalshoeken en moet ik kiezen welke ik zal uitschrijven. Wat al vaststaat is dat het weer zwarte humor, misdaad en maatschappijkritiek zal combineren.


DPB Karin en Peggy tijdens de boekpresentatie van Maurice op 1 april j.l. (geen grapje!!)

Tot slot, hoe zien Justine en Maurice er in jouw beleving uit? Beschrijf ze beiden eens ajsb?
Moeilijke vraag.
Zowel Justine als Maurice heb ik bewust niet beschreven in mijn boeken. Ik wil namelijk dat de lezer zelf een beeld vormt van hoe ze eruit zien.
In mijn schrijfvoorbereiding maak ik een collage van de ‘cast’. Ik plak foto’s van bekende mensen op een blad papier en verzin er karaktertrekken bij. In de (karige) beschrijvingen houd ik me dan aan de foto die ik heb gekozen. Vaak is het slechts de kleur van het haar, of de vorm van een wenkbrauw die ik beschrijf. Meer is volgens mij niet nodig om een beeld te vormen.
Als ik je bijvoorbeeld vraag om je een paard in te beelden, zal dat voor iedereen een ander paard zijn. De ene zal een witte, grazende merrie zien. De andere een wilde zwarte hengst. Door teveel te beschrijven, zou ik ook de fantasie van de lezer teveel beperken. De vrijheid om zelf dit soort details in te vullen is één van de vreugdes van het lezen.

Winnaars van de winactie voor het exemplaar van 'Maurice' n.a.v. het leesfragment in de bookflash is bekend:

Bernadette vandervlag en Lyda van den Bos !!! Van harte proficiat dames, het boek komt er zo spoedig mogelijk aan.

Geen opmerkingen: