dinsdag 9 mei 2017

‘Niemandsland’ - Simon Tolkien

 
Genre: roman
Uitgever: The House of Books
ISBN: 978 90 443 5151 4
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 653
Uitgave: 20 maart 2017

Met dank aan uitgeverij The House of Books voor dit recensie-exemplaar.


‘Just break the news to Mother
She knows how dear I love her,
And tell her not to wait for me,
For I’m not coming home …’


Anno 1900 - Adam Raine groeit op in Londen, meer bepaald in Islington. Het zijn erbarmelijke tijden en het gezin Raine leeft in bittere armoede. Zijn moeder is een heel diep gelovig mens maar zijn vader is een echt socialist en steekt dit niet onder stoelen of banken wat het gezin nog meer in de dieperik duwt.

Als Adams moeder sterft trekt hij met zijn vader naar het Noorden en meer bepaald naar Scardsdale. Dit is een kolenmijnstadje waar zijn vader aan de slag kan dankzij een neef van hem. Ze mogen bij hem gaan inwonen totdat zijn vader zelf een woonst heeft. Het is van in het begin al duidelijk dat Adam verder naar school gaat terwijl andere kinderen van zijn leeftijd genoodzaakt zijn om in de mijn te gaan werken. Het was schokkend voor Adam om te zien waar ze in terecht kwamen, van schoonheid viel hier niets te bespeuren. De mijn is eigenaar van Sir John en ook hier is er weer een hemelsbreed verschil van klasse aanwezig.

Zijn vader, Daniel, is erg veranderd en neemt Adam nu zelfs mee naar de kerk op zondag. Daar ontmoet hij dominee Vale en ziet hij voor het eerst diens dochter Miriam. Zijn neefjes willen hem in alles betrekken maar sommigen zien hem als een buitenstaander en dat laten ze genoeg merken. De spanningen in de mijn beginnen hoog op te lopen als de arbeiders meer loon willen en dan breken er stakingen uit. En dan slaat het noodlot toe en is Adam een wees.
Sir John neemt Adam onder zijn hoede en brengt hem naar Scardale Hall. Lady Scardale en haar zoon Brice laten hun afgunst blijken maar de oudste zoon Seaton is maar wat blij dat hij er is. Adam voelt zich eenzaam en ellendig maar krijgt hulp uit onverwachte hoek. Langzaam maar zeker raakt hij vertrouwd met zijn nieuwe leven maar hij koestert geen illusies.

In april 1914 gaat hij studeren naar Oxford universiteit. Als zijn eerste semester erop zit steken er al geruchten de kop op dat het oorlog gaat worden. In augustus van dat jaar gaan al zijn vrienden op vrijwillige basis in het leger. Adam vindt het moeilijk om dat te doen omdat het voor hem zwaar valt om alles op te geven waar hij zo hard voor gewerkt heeft.

Aan het eind van het volgende semester verlaat hij Oxford en deelt hij Miriam mee dat hij in het leger gaat. Op de laatste dag van het jaar gaat hij met een vriend mee om zich in te laten schrijven.

Hij wordt al gauw naar Frankrijk gestuurd om te gaan vechten in De Somme. Het is daar de hel in de loopgraven en Adam en zijn vrienden moeten alles op alles zetten om te overleven. Wie van de Scardale jongens komen levend terug en hoe zijn ze eraan toe nadat ze zoveel verschrikkingen hebben gezien …

“Het gekreun, het gehuil, het gekerm en het gejank versmolten in hun oren tot één onaards gejammer. 
Dit was Galgotha, de heuvel, de schedelplaats, het knekelveld aan het eind van de wereld”


Conclusie
Ik ga er geen doekjes om winden, dit is een literair pareltje! Het omschrijft het leven van Adam Raine die in armoede op moet groeien, die zich, in de loop der jaren nergens thuis voelt en dan naar het slagveld in De Somme wordt gestuurd. Het is een hartverscheurend verhaal en is ondanks alle ellende heel prachtig beschreven. Ik heb het gevoel dat er geen enkele zin teveel staat in dit boek. De sfeerbeelden zijn tot in detail beschreven. Of het nu gaat om de natuur, dingen en mensen, het is gewoonweg prachtig! Je leest langzamer om elk detail in je op te nemen.

Simon Tolkien is de kleinzoon van de befaamde auteur JRR Tolkien. Zijn opa heeft deelgenomen aan WO I en dat is precies wat Simon in dit boek centraal heeft gezet. Als fan van JRR weet je dat hij een afschuw had van de oorlog en daaruit heeft hij LOTR geschreven. Bij sommige gebeurtenissen merkte je dat goed terwijl je dit boek leest.

Het moet gezegd worden dat schrijven duidelijk in de genen zit. Er is veel detail en research in alle dingen gestoken, de sfeerbeelden en meer bepaald in de loopgraven en het Niemandsland dat de auteur omschrijft. De misselijkmakende stank, de luizen, de vele doden laten je beseffen dat het daar werkelijk de hel was. Het is heel hard om te lezen hoe zich alles afspeelt en wat er met de soldaten gebeurt. Ook brengt hij de maatschappelijke en politieke dingen onder de aandacht, de armoede en het klassenverschil. Schrijnende toestanden die je niet onberoerd laten.

Tolkien heeft met zijn personages sterke karakters op papier gezet die een voor een echte betekenis hebben in Adams leven. Ze vullen als het ware elkaar aan. Het laat ook zien dat ze als enthousiastelingen in de oorlog gaan maar als beschadigd goed er terug uitkomen; er staat een oorlog tussen hen en de mensen die thuis bleven.

Ik heb een enorme voorliefde voor historische fictie en als ik kon gaf ik dit boek zeven sterren maar dat gaat nu eenmaal niet; voor dit excellente literaire pareltje geef ik vijf fonkelende sterren!

Nancy – Team De Perfecte Buren











Geen opmerkingen: