maandag 19 juni 2017

HET IS ZOALS HET IS




Het Nederlands biedt ongekende mogelijkheden tot bloemrijk taalgebruik. Het lezen van boeken is een uitgelezen mogelijkheid om daarvan te genieten, er gevoel voor of afkeer van te krijgen en wellicht zelfs eigen vaardigheid te ontwikkelen. En met enige oefening kan eenieder zich eraan wagen en zijn of haar graantje meepikken.
Er bestaan ook grote verzamelingen aforismen: kernachtige uitspraken die al dan niet diepzinnig bedoeld zijn of in ieder geval zo kunnen worden uitgelegd. Omdat deze blog vermoedelijk door aanzienlijk meer vrouwen dan mannen wordt gelezen, een stereotiep voorbeeld van een aforisme:



Vrouwen houden van zwijgzame mannen omdat ze denken dat die naar hen luisteren.


Over het verschijnsel aforisme binnenkort meer. De titel van dit Kuijpje is beslist geen aforisme maar veeleer een platte dooddoener. Ook daarvan kent onze moedertaal ongelooflijk veel voorbeelden. Bij tijd en wijle steekt er weer een de kop op. Luister maar goed naar radio en tv en lees de geschreven media. Ze staan er bol van.

Clichés en dooddoeners liggen bijna in elkaars verlengde. Aan het antwoord op de vraag of “het is zoals het is” een cliché of een dooddoener is, kan door gedreven taalwetenschappers mogelijkerwijs zelfs een proefschrift worden gewijd. Van Dale geeft van dooddoener als omschrijving:


“argument dat weinig innerlijke waarde heeft, een algemeen gezegde dat in het bijzondere geval niets bewijst, maar waarop moeilijk meteen een afdoend antwoord is te geven.”


Welnu, de uitspraak “het is zoals het is” maakt vrijwel altijd een einde aan elke discussie. Die wordt als het ware doodgeslagen.
Alleen kan de invalshoek van de gebruiker van de frase zeer verschillend zijn.
De overtuigde wil ermee aangeven dat zijn stelling onweerlegbaar is en gebruikt het zinnetje als het ultieme slotargument dat geen tegenspraak duldt.
De moedeloze geeft een uiting van doffe berusting in het besproken onderwerp weer. Tja, we kunnen er nu eenmaal niets aan doen, het is niet te beïnvloeden door individuen. Dit soort berusting grijpt wild om zich heen. Steeds meer mensen leggen zich erbij neer. Denk maar aan tal van grote maatschappelijke problemen waar vaak de reactie is: het is zoals het is, ik kan er niks mee en daarmee basta!


En zo is het…….

Geen opmerkingen: