vrijdag 23 februari 2018

‘Kolja’ – Arthur Japin


Genre: historische roman
Uitgever: Arbeiderspers
ISBN: 9789029509916
Uitvoering: hardcover
Aantal pagina’s: 342
Uitgave: 2017

Ik kocht een hele poos geleden ‘Kolja’, het nieuwe boek van Arthur Japin. Hij is sinds enkele jaren mijn favoriete auteur wat betreft de Nederlandse literatuur. Met mooie, literaire zinnen en prachtige teksten weet deze man mij keer op keer te boeien. Ik besloot over dit boek een recensie te schrijven want ik was benieuwd of dit nieuwe boek zijn andere kon evenaren.

Flaptekst
Kolja is acht jaar oud en doofstom als de gebroeders Modest en Pjotr Iljitsj Tsjaikovski zich over hem ontfermen. Zeventien jaar lang trekken zij met hem op. Reizend door Europa bevrijden zij de jongen uit zijn isolement. Wanneer Pjotr Iljitsj in 1893 in Sint-Petersburg overlijdt, twijfelt Kolja, inmiddels 25, direct aan de officiële doodsoorzaak, cholera. De ware toedracht wordt angstvallig verzwegen, maar stilte kent voor een dove als Kolja geen geheimen. Drie dagen - tot de staatsbegrafenis - heeft hij om de waarheid te achterhalen. Maar terwijl Sint-Petersburg gonst van de geruchten, rijst de vraag of hij de Tsjaikovski's, die hem leerden spreken, niet beter dient door nu te zwijgen.


Samenvatting van het verhaal
Pjotr Iljitsj Tsjaikovski zorgt er voor dat zijn broertje, Modest, de zorg op zich neemt voor een acht jaar oud, doofstom, jongetje. Nikolaj Konradi (Kolja). De broers zijn een geschenk uit de hemel voor hem. De jongen leert spreken en leert een plek te hebben in de wereld, net zoals elk mens.
Door een ruzie worden ze echter uit elkaar gedreven en Kolja spreekt de broers een tijd niet. Dan ontvangt hij opeens een brief van Pjotr. Deze is zo ernstig van toon dat Kolja besluit meteen naar Sint-Petersburg, de woonplaats van de broers, af te reizen. Daar aangekomen treft hij Pjotr echter overleden aan.
Hij twijfelt aan de ware doodsoorzaak. Men zegt cholera, maar Kolja heeft meteen zijn bedenkingen. Hij heeft een korte tijd om te zoeken naar de ware toedracht. Wanneer hij deze langzaam te weten komt, beseft hij echter dat hij in dit geval misschien had moeten zwijgen.

Conclusie
Zoals hierboven al vermeld ben ik een groot Japin-fan. Zijn meesterlijke manier van schrijven, van vertellen, doet mij soms letterlijk rillen van plezier. Wanneer ik weer eens een prachtig geformuleerde zin tegenkom krijg ik meteen kippenvel. (Hoe bedoel je, ik lijk op een booknerd). Ik zeg over de boeken van Arthur Japin altijd: ‘100 pagina’s inkomen, zo’n 300 pagina’s leesplezier.’ Dat ging voor dit boek niet helemaal op. In positieve zin. Dit boek was naar mijn idee anders dan de andere Japins. Het was geen 100 pagina’s inkomen, maar meteen 342 pagina’s leesplezier. Het verhaal was luchtiger dan ik gewend was. Niet zoals in ‘De zwarte met het witte hart’ (wat overigens ook een prachtig boek is). 
Een detective zou ik het boek niet noemen. En toch waren er steeds weer die vragen waar Kolja naar op zoek ging. Hij onderzocht. ‘Wie? Wat? Waarom?’ Ook opnieuw iets dat ik van Arthur Japin niet helemaal gewend ben. En toch zie je in dit boek opnieuw ook de kracht van Japin. Uit een klein feitje uit de geschiedenis, waar bijna geen mens weet van heeft, weet hij een ongelofelijk mooi verhaal te scheppen. Japin is een man door wiens verhalen ik hele dagen achter Wikipedia zit. Onder het lezen van zijn verhalen zoek ik altijd even de personen op, om hun gezicht te zien, om mij een voorstelling van het geheel te maken. En dit blijf ik doen, ook al heb ik het boek al lang dichtgeslagen. Arthur weet mij te boeien en de verhalen in mijn hoofd vast te spijkeren.  

Zoals eerder vermeld was mijn ervaring met dit boek anders dan mijn eerdere ervaringen met Japin. Dit gaat niet alleen over dit verhaal, maar ook over de schrijver. Steeds had ik het gevoel dat Japin zelf tot mij sprak. De tekst klonk zo enorm eerlijk in mijn hoofd, dat ik mij een paar keer afvroeg: komt hier Arthur Japin nou dichter naar zijn lezers toe? Dit was een wonderlijk gevoel. Iets dat mij in de greep hield. Ik geef Kolja 5 sterren.

Marc-Jan van Dam - recensent De Perfecte Buren 

Geen opmerkingen: