donderdag 24 mei 2018

Jackie's lampje .... Komt 'ie... Lampje 2







Ik heb een levensgroot dilemma. Ik heb mijn uitgever beloofd een nieuw boek te schrijven, en ik moet nog best tempo maken ook, want het moet zo’n beetje in september wel ingeleverd worden. Braaf als ik ben, ben ik direct begonnen, en ik had een leuk idee, vond ik zelf: anders dan de voorgaande serie van vier luchtige vakantieromans, wat gruiziger, wat meer coming-of-age ook, en wat rauwer. Daar had ik nou echt zin in.
Maar wat gebeurt er: ben ik zo’n dertig pagina’s op streek in dit nieuwe verhaal, begin ik doodleuk ineens aan heel iets anders.

Ernáást!
Alsof ik daar tijd voor heb!
Alsof ik helemaal niet degene ben die het hier voor het zeggen heeft; alsof mijn hersenpan over borrelt met nog een idee wat ik snel een beetje moet zien vast te leggen, voordat het als schuimende, kokende melk over de rand bolt en vastkoekt op het hete gasfornuis.

Gatver; ik haat het gasfornuis afbikken, en waarom gebruik ik in vredesnaam deze metafoor? Ik ben allergisch voor melk, melk is de vijand, van melk krijg ik buikpijn en rare bultjes op onbenoembare plekken. Volgens mij ben ik dus eigenlijk veel minder de baas over mijn brein dan ik zelf denk.

Je leest wel eens van die stukken van schrijvers die dan zeggen dat er plotseling een hoofdpersoon hun verhaal binnengewandeld kwam op wie ze helemaal niet gerekend hadden en die ze boekenlang blijft achtervolgen. Dat leek me altijd zo raar, want ik ben een control freak, dus als ik ga schrijven dan bereid ik me goed voor. Ik werk het uit, ik doe vooronderzoek waar nodig, ik richt de structuur in van wat ik wil vertellen, ik denk na over de toon en over hoe de hoofdpersonen spreken…

Alleen, het afgelopen jaar had ik daar eigenlijk helemaal geen tijd voor.
Doordat mijn pretentieloze Facebookfeuilletonnetje binnen een paar weken nadat ik er vorig jaar mee was begonnen onverwachts uitgroeide tot veelgelezen én het plan voor een vierdelige boekenserie, en ik elke dag drie pagina’s moest kunnen plaatsen, had ik helemaal geen tijd voor uitgebreid voorwerk: ik moest gewoon doortikken en niet zeuren. En dus heb ik noodgedwongen een jaar lang gewerkt zonder overmatige controlfreakerigheid, wat best goed gelukt is, maar waar mijn hersenen dus ook meteen, zo blijkt, een stuk brutaler van zijn geworden.
Mijn persoonlijkheid heeft een persoonlijkheid ontwikkeld, dat idee.
Geef zo’n brein een vinger en het neemt meteen een hele hand; ik ben benieuwd wat Dick Swaab ervan zou zeggen.


Hoe dan ook: nu zit ik met een opstandige reuzenwalnoot in mijn kop die zich blijkbaar niets aantrekt van mijn drukke schema met werk en gezin, en die op de een of andere manier afdwingt dat ik twee verhalen tegelijk vertel.
Nou hou ik wel van proberen: ik vond het Facebookfeuilleton ook enorm leuk om te proberen. De constante schrijfdruk, het innige, ontzettend inspirerende contact met lezers, het griezelige van heel rauwe tekst openbaar maken, maar ook het commerciële: is het niet heel onhandig om het eerst gratis weg te geven en daarna de boeken in de winkel te leggen? (Tot mijn stomme verbazing is dat dus niet onhandig!)

Allemaal leuk om te proberen en te zien wat er gebeurt. En in de verhalen zelf vond ik het ook leuk om een beetje te experimenteren, zowel in het maken -- met minimale voorbereiding, en hoe hou ik het toch interessant met zo’n heel Basic vertelstructuur  -- als in het verhaal zelf: wat gebeurt er bijvoorbeeld als je een romantische ik-roman schrijft met een mannelijk hoofdpersoon? En wat gebeurt er als je (in ieder geval op Facebook) de actualiteit het verhaal binnen laat sijpelen, als je lezers laat interacteren met hoofdpersonen, als je hoofdpersonen van verschillende auteurs van verschillende Facebookfeuilletons met elkaar laat praten?

Het was een leerzaam jaar, dat moge duidelijk zijn, en wat ik nog het grappigst vond om te merken is dat lezers niet zozeer helemaal wild werden van sexy afleveringen -- wat je toch zou verwachten, volgens het eeuwenoude adagium ‘sex sells’, en het iets jongere adagium dat romantische boeken met seks erin de vrouwelijke variant van porno kijken is  -- maar dat de meeste betrokkenheid kwam bij grote emoties. Bij ruzie of verdriet of angst, en als die grote emoties daarna werden gesust, getroost, gerustgesteld. Niet dat seks dan helemaal niet sellt, maar grote emoties sellen dus nog net iets meer; dat is goed om te weten.
Ik moet dit dus ook gewoon maar proberen. Twee verhalen tegelijk. Kijken wat er gebeurt. Misschien gaat er eentje winnen. Misschien wordt het verhaal dat via de achterdeur is binnengekomen niet zo heel lang, dat zou nog zomaar kunnen. Maar aan de andere kant: misschien heb ik straks gelijktijdig twee romans gemaakt; wie zal het zeggen? Misschien gooi ik de indringer wel op Facebook, maar misschien ook wel niet: moet hij voor straf even op zijn beurt wachten op de plank, omdat hij zo nodig moest voordringen.
Dat zal hem leren. Ha.

----





Geen opmerkingen: