maandag 4 juni 2018

‘Het eeuwige leven’ – Matt Haig


 
Genre: roman
Uitgever: Lebowski
ISBN: 9789048840168
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 352
Uitgave: 20 april 2018

Dank aan Uitgeverij Lebowski voor het beschikbaar stellen van dit recensie-exemplaar.

Tom is geboren in 1581 als zoon van een Franse graaf en gravin. Hij heeft een aangeboren aandoening die zorgt dat hij fysiek nauwelijks ouder wordt. In het nu is Tom ruim 400 jaar oud maar ziet eruit als een goed geconserveerde veertiger. Zijn leven is verre van ideaal. Behalve dat hij nergens lang kan blijven omdat het opvalt dat hij niet veroudert en dat vragen oproept, stamt hij van oorsprong uit een tijd waarin dit als hekserij en duivelsvervloeking werd gezien. Hierdoor heeft Tom veel verloren en maakt het leven het hem haast onmogelijk om zich te settelen, het is een zwaar leven. Maar Tom heeft behoefte aan rust, hij is het beu om zich elke acht jaar een nieuwe identiteit aan te meten en het gevoel te hebben om op de vlucht te zijn. Hij heeft de wereld wel gezien, heeft heel veel meegemaakt maar hij weet ook dat hij niet de enige is die aan deze aandoening lijdt. En hij weet ook wat het is om liefde te kennen. Vraagt hij dan soms het onmogelijke van het leven?

De titel en flaptekst doen vermoeden dat je een boek gaat lezen over onsterfelijkheid maar als snel heb je in de gaten dat dit ook anders te interpreteren valt. Tom is een personage die meteen aanspreekt. Zijn levensverhaal doet, ondanks dat het natuurlijk niet mogelijk is, heel natuurgetrouw aan. Wat hij vertelt ís zijn geschiedenis en het voelt levensecht. Dat kan ook niet anders want hij was er ten slotte ook bij. Of het nu gaat over Shakespeare, Kapitein Cook, Calvijn, Tjaikovski, Chaplin of Carnegie en Fitzgerald, Tom heeft hen direct of indirect gekend. En deze kennis wil hij graag delen met de jeugd van nu, als geschiedenisleraar. De opzet van het verhaal zorgt dat wat hij vertelt heel vloeiend in elkaar overloopt en je hebt totaal geen last van de tijdswisselingen. Sterker nog, je hangt als het ware aan zijn lippen. Tom woont nu in Londen en dat roept veel herinneringen bij hem op die hij door middel van mooie flashbacks weer met je deelt. Hierdoor komen veel waargebeurde gebeurtenissen en bekende namen voorbij en ook dat voegt toe aan de intense beleving van het verhaal.

Maar wat vooral schuil gaat achter dit alles is de onderliggende boodschap, hetgeen dat na het lezen van dit meer dan mooie verhaal je vooral bijblijft. Wat is het leven waard als je niet in de gelegenheid bent om lief te hebben? Het verhaal geeft daarop een onomstotelijk antwoord en dat maakt indruk want het is de eenzaamheid die duidelijk voelbaar is. Matt Haig is een auteur die elke keer verrast en zichzelf overtreft in originaliteit en gedegen research. Alles wat hij in dit boek beschrijft is terug te vinden in onze wereldgeschiedenis. Tom vervult daarin een mooie rol, hij is de verbindende factor, de lijm van het verhaal. Je zou verwachten dat het allemaal wat rommelig aandoet omdat heden en (veel van) het verleden door elkaar lopen, maar niets van dat. Je deint mee op de golven van het verhaal, door alle tijden heen. Als vanzelfsprekend en heel vertrouwelijk openbaart zich een indrukwekkend levensverhaal waarvan het voelt alsof je er soms getuige van bent. Misschien juist dankzij die wonderlijke sprongen in de tijd. Wie zal het zeggen?

Matt Haig heeft aan ‘Het eeuwige leven’ (wat overigens een merkwaardige vertaling is van het originele ‘How to stop time’) ook een spannend element toegevoegd en het verhaal een beetje een maffia-achtig element meegegeven. Een goed georganiseerde organisatie die verbonden is aan mensen zoals Tom, of ze nou willen of niet, komt op een bepaald moment op hun pad. Want iedereen met deze aandoening loopt op een moment tegen de gevolgen van zijn of haar verleden aan en is daarmee een risico. En precies daar zit hun kwetsbaarheid. Maar omdat ook Tom belast is met iets uit zijn verre verleden, staat hij nu met zijn rug tegen de muur. Dit klinkt vast als een vage uitleg maar meer uitleg zou een spoiler zijn. Zelf lezen dus!

Hoe overleef je een lang leven, hoe ga je om met het verlies van geliefden en bescherm je jezelf tegen verdriet, verlies en een gedwongen isolement? De mentale last om anderen te zien sterven terwijl er voor Tom geen einde aan zijn leven lijkt te komen roept, ondanks de fictie, tijdens het lezen behoorlijk wat aan emoties op en zorgt dat je je haast verliest in dit prachtige boek. Tom beschrijft zijn leven als volgt: “……..vol en leeg, als een Russisch Matroesjkapopje. Elk poppetje bevat een ander waarbij je aan de buitenkant het eerdere leven niet kunt zien, maar het is er wel.” Dit soort overdenkingen raken je gewoon en kunnen ook voor ons als stervelingen van toepassing zijn. Matt Haig schrijft prachtig, soms suggestief en uitdagend maar heeft alles goed doordacht. Met zo nu en dan een knipoog, wat galgenhumor afgewisseld met ware dilemma’s maken ‘Het eeuwige leven’ tot een pageturner. Een veelzijdige en indrukwekkende roman waarin de combinatie tussen fictie en waargebeurde feiten een wonderwel geslaagde formule blijkt. Ondanks dat het zeker niet het gemakkelijkste boek is om te lezen, is het niet alleen mooi en intrigerend maar ook heel verrassend. Probeer het maar eens weg te leggen.

“Wát is de waarde van een eeuwig leven wanneer liefde uitgesloten lijkt?”
Vijf stralende sterren, onvergetelijk!

Patrice – Team De Perfecte Buren
   

 

 

Geen opmerkingen: