zondag 10 juni 2018

‘Mus’ – Kristof Desmet

 
Genre: Young Adult
Uitgever: LetterRijn
ISBN: 9789491875564
Uitvoering: hardcover
Aantal pagina's: 186
Uitgave: juni 2018

Met dank aan Uitgeverij LetterRijn voor het beschikbaar stellen van deze recensie-exemplaren.

Lezen voor DPB: Annelien Kruithof en Peter van Bavel

Mus baalt als een stekker wanneer haar vader er met een jongere vrouw vandoor gaat. Als haar moeder, een lerares, een relatie met een collega begint, staat haar wereld helemaal op zijn kop. Vooral omdat De Kwal een van de meest vervelende leerkrachten van de school is. Samen met haar broer, Brix, probeert ze haar moeder op andere gedachten te brengen en de relatie te boycotten. Maar heiligt het doel alle middelen?

Peter: Mus beschrijft de zoektocht in de wereld van een zestienjarig meisje, na de scheiding van haar ouders. Zij heeft moeite met het vinden van haar weg om deze nieuwe situatie het hoofd te bieden en maakt hierin keuzes met afschuwelijke gevolgen voor de mensen in haar directe omgeving. En het meest nog voor haarzelf.

Peter: Het boek is naast een proloog en een epiloog opgedeeld in ongenummerde hoofdstukken die te herkennen zijn aan een grote dikgedrukte hoofdletter aan het begin van ieder hoofdstuk. De proloog is een flash-forward, waarna het eigenlijke verhaal wordt verteld, waarna de epiloog zijn naam eer aandoet en het verhaal als geheel mooi afsluit en rond maakt. De omslag van het boek toont het isolement, het verdriet en de wanhoop van de hoofdpersoon.

Annelien: De ouders van Mus zijn gescheiden, dit is het centrale onderwerp in het boek, hier draait het om. Mus en haar broer Brix hebben hier moeite mee, niet alleen dat hun ouders gescheiden zijn, maar ook de manier waarop hun vader het gezin verlaten heeft. Vooral Mus heeft dit gevoel sterk, dat zij verlaten is door haar vader en dat zijn nieuwe vriendin belangrijker is voor hem dan zij.
Hier worstelt zij nog mee wanneer zij en haar broer Brix te horen krijgen dat hun moeder een nieuwe vriend heeft. Dit blijkt niet zomaar iemand te zijn. Het is een van de meest vervelende leerkrachten van school. Vooral Mus krijgt hierdoor ook nog schaamte te verwerken, ze heeft een bepaalde reputatie op school maar is tegelijk ook heel kwetsbaar. Deze kant laat ze echter nauwelijks zien aan de buitenwereld, ze heeft een muur opgetrokken.

Annelien: De volwassenen in dit boek zijn ontzettend egoïstisch, dit was gewoon ergerlijk. De moeder die vindt dat ze geen goedkeuring nodig heeft van haar kinderen, geen rekening lijkt te willen houden met het feit dat zij en haar nieuwe liefde beide op de school van hun kinderen werken en erop staat dat haar kinderen op Nore, de zesjarige dochter van haar nieuwe liefde, passen wanneer zij een avondje uit gaan. Die nieuwe liefde lijkt zich op te willen werpen als nieuw vaderfiguur en dan heb je nog de echte vader van de kinderen die weinig moeite voor hen doet. Als Mus hem dan een keer opzoekt omdat ze hem nodig heeft, is hij er niet voor haar. Fout op fout. Ik geloof meteen dat dit ook in het echte leven voorkomt, daarom zou het boek ook gelezen moeten worden door (gescheiden) ouders dus realistisch en beklemmend is het wel. Natuurlijk ben je zelf ook belangrijk, maar niet over de rug van je kinderen. Wanneer Mus doet wat ze doet is dit misschien niet goed te praten, maar wel zeer begrijpelijk

Peter: De karakters worden authentiek neergezet en groeien in het verhaal. Het taalgebruik is uitermate goed gekozen en zet de sfeer en de belevingswereld van jongvolwassenen waarheidsgetrouw neer. Het verhaal zal jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar enorm aanspreken. Voor jongere kinderen is het door het op sommige momenten expliciete taalgebruik niet aan te raden. Hierin schuilt nu net wel de kracht voor de oudere lezers.

Annelien: Hoewel het een goed en actueel onderwerp is en Desmet in toegankelijke taal schrijft, mist er nog enige diepgang. De situatie met Nore wordt eenmaal aangehaald en hoewel daar genoeg dingen in gebeuren, wordt dit niet meer opgepakt. Ook de vriendschap tussen Mus en Brent wordt wel aangestipt maar nooit uitgediept. In het begin en aan het einde van dit boek is duidelijk dat Mus hulp krijgt. In het midden gelaten of dit de juiste hulp is, had in dit deel van het verhaal ook meer gezeten. Desmet had veel dieper op de banden tussen personages in kunnen gaan.  

Peter: Het boek behandelt thema’s die nauw verbonden zijn met pubers in een instabiele gezinssituatie, na een scheiding. Naast schuldgevoelens leiden boosheid, somberheid en angst tot een negatief zelfbeeld waaraan alle gebeurtenissen te koppelen zijn. Kristof Desmet is in staat dit verhaal zo realistisch te vertellen dat ik na afloop moest gaan wandelen om het een plekje te geven. Wat een heftig verhaal. Beklemmend doordat wat er gebeurt vanuit de gedachten en belevingswereld van de hoofdpersoon uitermate logisch is, maar door de ogen van de ouder als zelfdestructief en zeer verdrietig wordt ervaren. Ook de broer-zus relatie van aantrekken en wegduwen is wereldecht.

Peter: Het enige punt van verwondering zit hem voor mij in het opvallende feit dat er geen volwassene is die onverstandige keuzes maakt of onvolwassen reageert op de situatie. Dit vind ik niet reëel. In werkelijkheid merk ik dat er altijd wel volwassenen zijn die mee in de kinderbeleving gaan door onvolwassen te reageren of acteren. Die miste ik, achteraf bezien en dat zal de jongvolwassen lezer niet. Die vindt dat alle volwassenen zo reageren als beschreven.

Annelien: Zoals eerder gezegd is het niet goed wat Mus uiteindelijk doet maar wel begrijpelijk. Als lezer krijg je de indruk dat zij als enige de gevolgen ondervindt van deze gebeurtenis en dit zou niet terecht zijn. De onbeantwoorde vragen die je hierdoor houdt aan het eind van het boek, zorgen voor een onbevredigend, enigszins frustrerend gevoel.

Peter: Als muziekliefhebber heb ik genoten van het gebruik van songs en songteksten om de nostalgisch fijne sfeer van vroeger, voor de scheiding, te illustreren. Een vet boek voor de doelgroep. Het is helemaal van nu. Als vader van drie pubers is dit zo echt dat ik er kippenvel van krijg. 

Annelien: Mus is een makkelijk te lezen boek waarin het draait om een onderwerp wat zeker bespreekbaar moet zijn. Tegelijk is dit boek ook vooral een voorbeeld (voor volwassenen) hoe het niet moet. 3 sterren voor Mus.

Peter: De jeugd leest steeds minder, zelfs voor de leeslijst op de middelbare school. Ik kan mijn eindoordeel over dit boek het beste geven door een weergave van het gesprek hier in huis gisteren: 'Waar gaat dat boek over?', vraagt mijn dertienjarige. Ik lees de achterflap voor. 'Als je hem uit hebt en gerecenseerd, mag ik hem dan?' Ik geef dit boek 4,5 sterren






1 opmerking:

Kristof Desmet zei

Dank je voor deze recensie. Ik vind ze heel uitgebreid, eerlijk én persoonlijk. Het is duidelijk dat jullie het boek grondig gelezen én ervaren hebben. Het feit dat Peter na afloop even moest wandelen, bewijst dit. :-)
Het doet me plezier dat jullie van het verhaal hebben genoten en kan me perfect in uw opmerkingen vinden.
Wat me het meest trof, was de slotzin, wanneer uw dertienjarige vraagt om het ook te mogen lezen. Ik ben bijzonder benieuwd naar wat de jongeren er zelf over zullen vinden. Laat gerust even weten!
Groetjes uit Vlaanderen, en veel succes met deze interessante boekenblog! Ik volg.