dinsdag 24 juli 2018

‘Concept M’ – Aafke Romeijn


 
Genre: literaire roman
Uitgever: uitgeverij de Arbeiderspers
ISBN: 9789029510639
Uitvoering: e-boek
Aantal pagina's: 211
Uitgave: april 2018

Met dank aan uitgeverij de Arbeiderspers voor het recensie-exemplaar.

Over de auteur: Aafke Romeijn (1986) is muzikant, journalist en schrijver. Ze was docent Nederlands aan een gymnasium en bracht drie albums uit. Als journalist is ze werkzaam voor o.a. Vrij Nederland. Concept M is haar debuut.

Het verhaal

Van kleinsaf aan weet Hava Gerritsen al dat ze anders is dan andere kinderen. Haar haren zijn grijs, haar huid is doorschijnend, haar ogen zijn diepzwart. Ze lijdt aan de mysterieuze ziekte kleurloosheid. Hava heeft tussen haar schouderbladen plastic apparaatje dat tegen haar ruggengraat zit geklemd om er voor te zorgen dat ze kunstmatige kleurstofcapsules kan innemen, die haar helpen een zo normaal mogelijk leven te leiden. Als ze zeven jaar is besluiten haar ouders haar te vertellen dat ze een kleurloze is.

Het is niet precies duidelijk hoe kleurloosheid is ontstaan. De eerste kleurloze baby werd in de jaren vijftig geboren. Na jaren onderzoek op het gebied van farmacie is er een behandelmethode ontwikkeld die het meeste resultaat geeft. Kleurloosheid kan niet worden gestopt en de ziekte is nog steeds niet te genezen. De cocktail van medicijnen die toegediend wordt, en die in de volksmond kleurstof heet, is inmiddels geavanceerd genoeg om het leven van een kleurloze draaglijk te maken, maar heeft ernstige bijwerkingen.

Conclusie

Het verhaal begint origineel, je krijgt eerst een adviesbrochure te lezen met de titel: "Kleurlozen" - opgesteld volgens de Nieuwe Algemene Richtlijn Kleurloosheid 2019. Onderwerpen in deze brochure zijn bijvoorbeeld adviezen voor hoe kleurlozen dienen te handelen tijdens het reizen en hoe om te gaan met discriminatie. Je krijgt op deze manier een goed inzicht wat het inhoudt een kleurloze te zijn in Nederland anno 2020.


Het verhaal heeft een vlotte schrijfstijl, het is gedetailleerd beschreven op een wijze die prettig leest. Ook is de manier van vertellen boeiend. Je volgt de gedachten van Hava terwijl ze, onderweg naar het Radboud ziekenhuis in Nijmegen, bezig is met het uitvoeren van een plan. Ze denkt terug aan het verleden, o.a. aan haar moeder, die een fel activiste is voor een beter leven voor de kleurlozen. Ook aan de groep vrienden die ze ontmoette en met wie ze zich uiteindelijk bij radicalen aansluit, omdat Hava van mening is dat kleurlozen geen toekomst hebben in deze maatschappij. De groep gaat ervan uit dat de kleurlozen uiteindelijk de meerderheid zullen gaan vormen in de maatschappij. Het aantal kleurlozen neemt steeds meer toe en de kosten (vooral de medische) die daarmee gepaard gaan, zijn in de toekomst niet meer op te brengen door de maatschappij.

Je krijgt een goed inzicht wat er op het moment in 2020 zelf speelt via nieuwsberichten in de media, voornamelijk via de radio tijdens de rit van Hava naar Nijmegen. In de media wordt bekend gemaakt dat de Nederlandse premier beschuldigd wordt van belangenverstrengeling in aanloop naar de verkiezingen. Hij blijkt mede-eigenaar te zijn van een bedrijf, dat zich bezighoudt met het ontwikkelen van medische hulpmiddelen.

Ook na haar aankomst in het Radboudziekenhuis, blijf je via terugblikken lezen over de plannen die Hava en haar vrienden hebben uitgevoerd tot het uiteindelijke moment dat Hava haar plan in het ziekenhuis ten uitvoer wil brengen. Zij wil daarmee de bevolking wakker schudden over de toekomst die hen te wachten staat als de ziekte niet wordt ingedamd.

Het verhaal bevat sterke personages die goed uitgewerkt zijn, vooral Hava zelf en de moeder van Hava, Marijke Gerritsen. Marijke is altijd al een ambitieuze vrouw geweest en als ze een kleurloze baby baart, neemt ze zich voor alles voor het kind te doen en gebruikt ze Hava als een soort studieobject. Ze begint een strijd om ervoor te zorgen, dat alle kleurlozen dezelfde rechten hebben zoals iedereen en niet als vreemd of anders zullen worden beschouwd. Ze wordt woordvoerder voor de groep ouders van kleurloze kinderen. Met Hava vorm je al gauw een hechte band doordat je zoveel tijd doorbrengt in haar gedachten. Moeder en dochter komen lijnrecht tegenover elkaar te staan. Hava voelt zich door haar moeder gebruikt en misleid. Marijke daarentegen denkt dat Hava gehersenspoeld is en dat de mening die zij verkondigt niet van haar zelf is. Door aanwijzingen weet je dat Hava iets radicaals van plan is, om mensen er op te wijzen dat het beter is dat kleurlozen geen recht van bestaan hebben. De daarbij behorende oplopende emoties worden goed beschreven. Aafke Romeijn weet het zo te brengen dat je voor beide standpunten begrip kunt opbrengen.

Concept M is een maatschappijkritisch verhaal dat indruk maakt. Een "wat als... verhaal". Het verhaal heeft een ijzersterk einde en het zet je aan denken over zaken zoals: hoe zou de toekomst er uit zien als er een soortgelijke epidemie optreedt, wat voor keuzes moeten er gemaakt worden op ethisch, sociaal en politiek vlak, hoe groot is de macht van de farmaceutische industrie? Aafke Romeijn weet dit op een intrigerende en boeiende wijze goed te beschrijven in dit verhaal, dat ondanks het zware thema vlot leest en geen moment verveelt. Graag geef ik Concept M 4 sterren.

Jeanine Feunekes-Both - Recensente De Perfecte Buren




Geen opmerkingen: