maandag 17 september 2018

'Buiten blijft het zondag' - Rita Vrancken


Genre: roman
Uitgever: Uitgeverij Vrijdag
ISBN: 9789460015328
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 231
Uitgave: februari 2017

Dank aan Uitgeverij Vrijdag voor het beschikbaar stellen van dit recensie-exemplaar.

In één klap kan je leven volledig op de kop komen te staan. Een leven dat tot op dat moment doordrenkt is van voorspoed, een mooie toekomst en vooral een blakende gezondheid. Uit het niets krijgt Johanna Jordens te maken met plotselinge uitvalsverschijnselen. Binnen 48 uur is deze ogenschijnlijk kerngezonde vrouw dusdanig verlamd dat ze niets meer kan en ze met spoed wordt opgenomen op de intensive care. Ze heeft acute Guillan Barré, een auto-immuunziekte met slechte vooruitzichten. Haar gehele lichaam is verlamd maar haar gedachten draaien overuren, communiceren is onmogelijk maar ze kan wel nadenken, en dat doet ze dan ook heel veel. Johanna is echtgenote en moeder van zoon Dries, maar bovenal een regeltante die leeft voor haar twee mannen. Nu is ze alle controle kwijt, overgeleverd aan de zorg van anderen terwijl zij altijd degene is die voor anderen zorgt. En dan vooral voor haar man en tienerzoon. Haar gedachten slaan op hol, een rollercoaster aan emoties overweldigt haar wakkere momenten. Johanna schrikt van de onbewuste reactie van haar zoon wanneer hij haar ziet en dat zorgt voor een bewustwording. Intussen blijft ze gevangene van haar lichaam en kent ze pieken met diepe dalen. Toch start er een revalidatie, iedere verbetering is meegenomen en Johanna’s sterke wil blijkt een effectief medicijn. Artsen zijn echter duidelijk, de kans op herstel is nagenoeg nihil.

Wanneer je dit boek leest, ervaar je het zo intens dat het met momenten plaatsvervangend pijn doet. Dit verhaal, dat op eigen ervaring is gebaseerd, heeft Rita Vrancken geschreven in haar hoofd tijdens haar ziekbed. Het móest eruit. Dit verhaal moest geschreven worden, voor zichzelf maar vooral ook voor haar zoon. Van A tot Z is dit boek beklemmend en niet weg te leggen. Vrancken trekt je mee in haar gedachten en je maakt kennis met persoonlijke emoties die ze in dit boek allemaal een naam heeft gegeven. In rap tempo en per moment wisselen emoties als Wil, Hysterie, Hoop, Schaamte, Angst, Eenzaamheid, Verlangen, Moed, Verdriet, Woede maar ook Jaloezie elkaar af. Maar die Wil, die overheerst en houdt Johanna overeind. Met De Zwarte Gedaanten op de loer en gevangen in haar lijf geeft ze niet op en houdt ze toch zoveel mogelijk rekening met haar gezin, haar ouders. De patiënt troost woordeloos haar geliefden, het is een bekend fenomeen. Overgeleverd aan de kennis van artsen en het herstelvermogen van haar lichaam laat Johanna zich van een onmenselijk sterke kant zien. En beetje bij beetje doet ze iedereen verbazen, zichzelf incluis.

Rita Vrancken is Vlaamse. En gelukkig heeft zij zich niet laten verleiden tot het ‘vernederlandsen’ van haar taalgebruik. Gevoelsmatig schrijft ze zoals haar gedachten waren, al die maanden. En dat is puur, oprecht en vooral menselijk. Vrancken heeft een typische schrijfstijl, het boek leest als opdreunende gedachten die maar blijven resoneren. Korte zinnen, krakende hersenen, opgebouwde frustratie die resulteert in een uiteindelijke verlossing; het schrijven van dit boek dat al die tijd ook gevangen zat, in haar hoofd. Met een prachtig taalgebruik neigt het boek met vlagen soms poëtisch om te lezen. Zacht en zalvend vertelt ze een keihard en nietsontziend levensverhaal vol onmacht en liefde. Van frustratie en overwinning. Nederig maar vastberaden. Ondanks dat het in romanvorm is gegoten ontgaat het hoge gehalte non-fictie je niet. En dat maakt enorme indruk. 

Wat ook indruk maakte was het aantal handen aan bed, de hoge werkdruk en het geluk (of de pech) van wie je verpleegt op dat ene cruciale moment in het revalidatieproces. De impact van een zeldzame aandoening op een gezin, op het denken van een vrouw die niets liever doet dan zorgen voor een ander die nu overgeleverd is aan haar verlamde lichaam. De cursieve flashbacks geven een kijkje hoe het leven voorheen was of wat ze voor zichzelf wenst, dat was niet altijd duidelijk. Indrukwekkend zijn ze stuk voor stuk, en vooral heel persoonlijk.

Wat vooral is bijgebleven aan Buiten blijft het zondag is de ontembare vechtlust. Ondanks alle zorgen om haar gezin; redden zij zich wel, houden zij dit vol, willen ze haar nog in hun leven? Allemaal vragen die machteloosheid teweeg brengt maar tijd is de enige factor die daar antwoord op kan geven. En daar zit de kern van dit verhaal en de verklaring van de titel. 

Buiten blijft het zondag. 
De. Tijd. Staat. Stil.

5 sterren, een onvergetelijk verhaal. Om te lezen maar vermoedelijk ook om te schrijven.

Patrice – De Perfecte Buren

Met Buiten blijft het zondag won Rita Vrancken De Gouden Lettervreter 2017, gekozen door lezers en leden van De Perfecte Buren.

Geen opmerkingen: