dinsdag 9 april 2019

Rudy's wereld


Waarschijnlijk handelt dit korte blog over een klein probleem waar niet elke auteur mee geconfronteerd wordt. Het is ook geen onoverkomelijke hindernis. Wel lijkt het me een issue (toch even een 'modern' woord gebruiken :-) ) waarmee niet alleen schrijvers maar ook lezers soms worstelen. Makkelijk te omzeilen? Ja. Soms. Al naargelang.

Waarover heb ik het? Namen.

De namen van de personages in een verhaal.


Op het eerste gezicht niks bijzonders. Een hoogbegaafde rechercheur die maar niet kan stoppen met roken? Geef die man toch gewoon een naam, Jan Peeters of Piet Janssens wat mij betreft, en klaar is Kees. Noem hem desnoods Kees Wrongel of zo. Maakt toch niet uit? Het gaat om wat de figuur doét en zégt, en of hij uiteindelijk succesvol is. Niet om hoe hij heet. Toch? 

Is het vorige voor jou herkenbaar? Prima. We zijn allemaal verschillend. Alleen maakt het voor mij wel uit. De drie voorbeelden van hierboven zijn naar mijn aanvoelen namelijk géén rokers. Vraag me niet waarom. Belachelijk? Waarschijnlijk. Zeker voor een aantal van jullie. En toch...


Neem nu bijvoorbeeld mijn laatste boek Salami, een humoristisch bedoelde 'thriller'. Ik had een amateur-'detective' nodig met eigenschappen die hem niet meteen geschikt maken voor de job. De naam Bram Colenbunders geeft mij net exact dat gevoel - met alle respect overigens voor de Bram Colenbundersen uit de wereld. Waarom dat zo is? Geen idee. (Daarvoor is het ook een gevoel, waarschijnlijk) Misschien klinkt het voor jou wel als een perfecte naam voor een nieuwe Marvel-superhero. Het is ongetwijfeld iets zuiver persoonlijk. Al is over dit onderwerp door theoretici al oeverloos gepalaverd, natuurlijk. (Waarover niet, trouwens.) Zonder sluitende oplossing, wat mij betreft. Tenzij je hier de tegenstelling gevoel versus ratio aanbrengt, met de algemene waarheid dat je niet alle gevoelens logisch kunt verklaren. Maar dan varen we de zee op zonder zeilen, vrees ik.


Darth Vader klinkt bijvoorbeeld duister. 'Kenners' zeggen dan: ja, veel a's, en geen harde medeklinkers. Dat wijst op een onstandvastige, onbetrouwbare en complexe figuur met onduidelijke bedoelingen. Tja... Als je zo redeneert dan wordt het Onzevader wel ineens een heel ander en dubbelzinnig verhaal. Eigenlijk.


Eén van de grootste problemen die ik moet overwinnen bij het kiezen van namen is echter herkenbaarheid. Daarmee bedoel ik voornamen die me herinneren aan iemand die ik ken en ook zo heet. Op het eerste gezicht misschien een futiel probleem. Het zal wel vanzelf verdwijnen zodra je de fictieve figuur wat hebt geschetst, zeker. Maar dat is slechts waar op het eerste gezicht.


Laat mij je een voorbeeld geven. Stel gewoon even dat ik een personage de naam Patrice zou geven. In mijn hoofd mag ik dat personage daarna definiëren zoals ik wil, van leeftijd over voorkomen tot karakter, het zal me nooit lukken om dat personage echt los te maken van die andere Patrice. In mijn hoofd is er maar één Patrice, en ik denk dat er bij jullie ook zo wel een aantal 'naam-mens-combinanties' zijn. Hetzelfde geldt trouwens voor Nancy's en Karins bijvoorbeeld. Charles is out of the question - en ik bedoel daar echt niet de Engelse kroonprins mee. Vera's zijn ook uit den boze. En dit zijn slechts enkele voorbeelden.

Maar deze medaille heeft gelukkig ook een keerzijde - zoals elke medaille. Het geeft me tegelijk ook de mogelijkheid om een fictief personage min of meer te modelleren op iemand die ik ken, inclusief de voornaam. Ik zorg er dan wel nauwgezet voor dat er enkele kenmerken helemaal anders zijn dan bij het origineel, zodat me nooit iets verweten kan worden, maar tijdens het schrijven komt de figuur die ik in gedachten heb toch steeds dicht in de buurt van het origineel. Zijn daar voorbeelden van? Ja. In welke boeken? Tja, laten we dat maar aan jou overlaten. Slapende honden en zo…


Anything you say, can be used against you. :-)

7 opmerkingen:

Charles Kuijpers zei

Bram heet volgens mij in het echte leven Bart ...

Charles Kuijpers zei

Mooie column!

Roedie zei

@Charles: gelijk heb je. Als een mens wat ouder wordt... :-)

Charles Kuijpers zei

En dan ben ik nóg ouder, Rudy

Elisabeth Goedhart zei

Mijn vader was huisarts en kreeg vaak te horen dat dat onze achternaam Goedhart zo'n leuke naam was voor een dokter. Geen probleem als je dit in je volgende boek gebruikt! Ik heb erg genoten van Salami!

cis zei

Ik wil zelf ook een boek schrijven, waar ik trouwens al een heel klein beetje aan heb gewerkt, en dat is mijn grootste issue net: de namen,... hoe verzin je die?
Ik ben gaan googelen, heb namen er lukraak uitgepikt....

Maar dan volgde het volgende probleem:
Wat doe ik met straatnamen? 🤔🙈

Dit antwoord heb ik nog niet gevonden,... 😂🥴😜

Roedie zei

@Charles: No comment. :-) :-)
@Elisabeth: fijn om te horen. En Goedhart is inderdaad een mooie naam. Misschien... Je weet maar nooit. :-)
@cis: straatnamen? Ofwel plaats je het in een bestaande omgeving => research. Google pas kan helpen. Of je verzint ze gewoon. Wat ook fijn kan zijn, is een andere taal gebruiken. Vb: kip is in het Pools (volgens het internet toch) kura. Dus: De kurastraat. Leuke naam zelfs. :-) :-)